Το σκάνδαλο των σκανδάλων

Υπάρχουν δύο ζητήματα που αφορούν τους πολιτικούς, τα οποία ο πολύς κόσμος τα μπερδεύει με αποτέλεσμα να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα της ατιμωρησίας αφορά τους πάντες. Το ένα είναι η ασυλία των βουλευτών και το δεύτερο η ειδική -προβλεπόμενη και από το Σύνταγμα- νομοθεσία για την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος υπουργών. Επειδή και στις δύο περιπτώσεις η Βουλή έχει τον αποφασιστικό λόγο, δημιουργείται σύγχυση. Ας ξεκαθαρίσουμε περί τίνος πρόκειται.

Ατιμωρησία βουλευτών δεν υπάρχει. Υπάρχει το δικαίωμα της ασυλίας, της δυνατότητας δηλαδή της Βουλής να μην επιτρέψει την άσκηση δίωξης κατά βουλευτή – ή να πράξει το ακριβώς αντίθετο. Αν δεν υπήρχε αυτή η συνταγματική πρόβλεψη, μια βιομηχανία μηνύσεων κατά βουλευτών θα μπορούσε να διαλύσει τη Βουλή μέσα σε λίγες μέρες, θα καταργούνταν η διάκριση των εξουσιών και η δικαστική εξουσία όποτε ήθελε θα μπορούσε να παρεμβαίνει ανά πάσα στιγμή στο έργο της νομοθετικής, να κανονίζει τη σύνθεσή της ή ακόμα και να οδηγεί σε παράλυση το έργο της.

Ο βουλευτής έχει ασυλία για να προστατεύεται η πολιτική του δράση, αλλά αν διαπράξει αδίκημα, μπορεί να διωχθεί είτε με απόφαση της Βουλής που αίρει την ασυλία του ή όταν χάσει τη βουλευτική του ιδιότητα, καθώς ο χρόνος παραγραφής ενδεχόμενων αδικημάτων είναι ίδιος με αυτόν που ισχύει για όλους τους πολίτες.

Με τους υπουργούς τα πράγματα ήταν και παραμένουν διαφορετικά. Ο τελευταίος μάλιστα νόμος του 2003, περί ευθύνης υπουργών, προβλέπει -χωρίς να το απαιτεί το Σύνταγμα- ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο τα υπουργικά αδικήματα, όποια κι αν είναι, παραγράφονται.

Ο ίδιος νόμος απαγορεύει στη Δικαιοσύνη να κάνει προανακριτική έρευνα σε βάρος υπουργού. Και αφήνει στη Βουλή -δηλαδή στην εκάστοτε κομματική πλειοψηφία- τόσο την προανάκριση όσο και την απόδοση ποινικής ευθύνης. Ετσι καταλήγουμε στο δόγμα Γεωργιάδη: Είμαστε πλειοψηφία και αποφασίζουμε πως είμαστε αθώοι.

Ακριβώς εδώ εδράζεται το πολιτικό αφήγημα του Μαξίμου ότι δεν υπάρχουν ευθύνες υπουργών ούτε για το έγκλημα των Τεμπών, αλλά ούτε και για τα σκάνδαλα της Novartis, των υποκλοπών ή, εσχάτως, του ΟΠΕΚΕΠΕ. Κατά συνέπεια, το μεγαλύτερο των σκανδάλων είναι η ατιμωρησία των υπουργών. Εχει δίκιο η Ευρωπαία εισαγγελέας που λέει ότι αυτό πρέπει να αλλάξει. Και είναι απόδειξη ενοχής για την κυβέρνηση που κρύβεται πίσω από ένα συνταγματικό και νομικό σκάνδαλο.