Μέχρι και τα μέσα της χθεσινής μέρας, την κατάσταση στις Αγορές (με κεφαλαίο για να δηλοί οιονεί υποκείμενο) συνέθεταν τρία πράγματα: α) η μεγάλη αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αναφοράς (που σημαίνει μεγάλη πτώση της τιμής τους), β) η μεγάλη αύξηση της τιμής του χρυσού (εξαιτίας συνδυασμού φόβων για την ανάπτυξη, αλλά και τις επιπτώσεις των δασμών) και γ) η ανασφάλεια στα χρηματιστήρια μετοχών, κυρίως της Ευρώπης. Μια εικόνα νευρικότητας, έλλειψης σαφούς κατεύθυνσης και φόβων, που ειδικά με την πτωτική πορεία των τιμών ομολόγων, έφερνε σε πολύ δύσκολη θέση χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τροφοδοτώντας διεθνή αρθρογραφία ακόμα και για ετοιμότητα του ΔΝΤ να επέμβει με προγράμματα «στήριξης»…
Χθες, όμως, μια συρροή αρνητικών στοιχείων για τις οικονομίες των ΗΠΑ και της Ε.Ε. δημιούργησε… αισιοδοξία στα όρια μίνι ενθουσιασμού! Ο λόγος; Τα αρνητικά για τις οικονομίες στις δύο όχθες του Ατλαντικού στοιχεία ενίσχυσαν τις εκτιμήσεις για μείωση των επιτοκίων, πρωτίστως από την αμερικανική ομοσπονδιακή κεντρική τράπεζα (Fed), ενδεχομένως και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Για ποιον θα ήταν καλό αυτό; Αναμφίβολα για τις Αγορές, αλλά και για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Οι φόβοι στις ΗΠΑ
Ο κίνδυνος να πέσει η οικονομία των ΗΠΑ σε ύφεση ήταν όλο το τελευταίο διάστημα στοιχείο των εκτιμήσεων κυρίως στελεχών της αγοράς και των λεγόμενων θεσμικών επενδυτών. Η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ στο μέτωπο των δασμών και των φοροαπαλλαγών των πολυεθνικών και του μεγάλου πλούτου σαφώς δημιουργούσε κίνδυνο αν όχι ύφεσης, τουλάχιστον ισχυρής επιβράδυνσης.
Τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν χθες για τις θέσεις εργασίας και τις νέες παραγγελίες στη μεταποίηση επιβεβαίωσαν αυτούς τους φόβους με αδιαμφισβήτητο τρόπο:
● Οι θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 176.000 σε 7,18 εκατομμύρια τον Ιούλιο του 2025, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2024 και πολύ κάτω από τις προσδοκίες της αγοράς για 7,4 εκατομμύρια.
● Οι νέες παραγγελίες για προϊόντα του μεταποιητικού τομέα μειώθηκαν τον Ιούλιο του 2025 κατά 1,3% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Η ευρωζώνη
Τα χθεσινά στοιχεία για τον PMI στην ευρωζώνη (προδρομικός δείκτης για τις προοπτικές της ανάπτυξης) ήταν απογοητευτικά. Ο σύνθετος δείκτης PMI για το σύνολο του μπλοκ, που περιλαμβάνει τόσο τον τομέα των υπηρεσιών όσο και τη μεταποίηση, αυξήθηκε οριακά από 50,9 σε 51,0 τον Ιούλιο, πλην –φευ– δείχνει καθήλωση των οικονομιών της ευρωζώνης σε μακροχρόνια στασιμότητα, αφού το 50 είναι το όριο μεταξύ ύφεσης και ανάπτυξης. Το γεγονός ότι για τη γερμανική οικονομία ο PMI είναι στο 50,5 και για τη Γαλλία κάτω από τη βάση (49,8) επιδεινώνει τη γενική εικόνα, που «σώζεται» χάρη στην Ισπανία (53,7) και την… Ιταλία (51,7).
Το χειρότερο όμως είναι ότι τα στοιχεία έχουν μια ποιοτική πλευρά που… μυρίζει στασιμοπληθωρισμό. Σχολιάζοντας τα στοιχεία του PMI, ο δρ Cyrus de la Rubia, επικεφαλής οικονομολόγος στη Hamburg Commercial Bank, δήλωσε: «Οι πάροχοι υπηρεσιών δυσκολεύονται να μετακυλίσουν πλήρως αυτό το υψηλότερο κόστος στους καταναλωτές. Ωστόσο, η αύξηση του κόστους σημαίνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις συσσωρεύονται κάτω από την επιφάνεια»…
Ομόλογα, χρυσός, επιτόκια
Οι κακές ειδήσεις έφεραν αεράκι αισιοδοξίας στις αγορές για μείωση επιτοκίων, με άμεσο αποτέλεσμα να… αποδραματοποιηθεί η κατάσταση στην αγορά ομολόγων, με μείωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αναφοράς, παρόλο που στην Ευρώπη παρέμειναν σε οριακό επίπεδο. Ετσι, η ένταση παραμένει, με τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι στην πιο δυσχερή θέση και την Ιταλία να ακολουθεί από κοντά με αυξήσεις τον τελευταίο μήνα, με αντίστοιχες αυξήσεις των αποδόσεων 26, 24 και 18 μονάδες βάσης (εκατοστά της ποσοστιαίας μονάδας).
Αυτός που όχι μόνο παραμένει στο ύψος του αλλά εξακολουθεί να ψηλώνει είναι ο χρυσός, η τιμή του οποίου κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό στα 3.563,5 δολ./ουγκιά.
Καθώς ο κίνδυνος ύφεσης γίνεται απτός, ο Τραμπ έχει τώρα σύμμαχο τα στοιχεία για να ενισχύσει τις πιέσεις στη Fed να μειώσει τα επιτόκια. Τι θα συμβεί αν η μείωση των επιτοκίων αποδειχθεί ανεπαρκής για να σώσει από την ύφεση και ταυτόχρονα ο πληθωρισμός πάρει την ανηφόρα, είναι ένα πρόβλημα με χρονικό ορίζοντα βραχυπρόθεσμο μεν, αλλά όχι… άμεσο.
