Ενα σημαντικό πρόβλημα που ανέκυψε από το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών του 2023 -ίσως μεγαλύτερο και από την επανεκλογή Μητσοτάκη- ήταν η συντριπτική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ. Κι αυτό όχι επειδή ένα κόμμα ηττήθηκε με αυτόν τον τρόπο, αλλά γιατί εξαφανίστηκε η δυνατότητα εναλλακτικής κυβερνητικής λύσης, η ύπαρξη δηλαδή ενός κόμματος που θα μπορούσε να αμφισβητήσει την κυβέρνηση της Ν.Δ. και να διεκδικήσει, με σοβαρές αξιώσεις, να την αντικαταστήσει.
Αυτό εκ των πραγμάτων δημιούργησε μια επικίνδυνη ανισορροπία στο πολιτικό σύστημα, όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια περισσότερο επικίνδυνη απ’ όσο φαινόταν. Η μονοκρατορία της Ν.Δ. και του Κυρ. Μητσοτάκη δεν κράτησε παρά ελάχιστα. Από την επομένη των εκλογών άρχισε η καθίζησή τους, μαζί με μια γενικότερη απαξίωση όλου του πολιτικού συστήματος, κάτι που φάνηκε στις ευρωεκλογές του 2024 και καταγράφεται σε όλες τις μετρήσεις της κοινής γνώμης έως σήμερα.
Τώρα πια το πρόβλημα δεν αφορά τον αντικαταστάτη της κυβέρνησης, αλλά το γεγονός ότι το σύνολο των κυβερνητικών κομμάτων καταρρέει στη συνείδηση των πολιτών και φυσικά δεν εμφανίζεται έστω μια τρίτη πρόταση κυβερνητικής αλλαγής η οποία να μπορεί να προσπεράσει τις κλασικές λύσεις της δικομματικής κυβερνητικής εναλλαγής.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ήδη έχουν ξεκινήσει διεργασίες και ζυμώσεις για την αναζήτηση διεξόδου τόσο στον λεγόμενο κεντροδεξιό χώρο όσο και στον λεγόμενο κεντροαριστερό. Κι αυτό ακριβώς το ζήτημα προσεγγίζει, για τον χώρο της Κεντροαριστεράς, η έρευνα του Ινστιτούτου ΕΝΑ και της Prorata που δημοσιεύουμε σήμερα.
Οι εξηγήσεις που δίνουν οι πολίτες για την κρίση του χώρου και ειδικότερα της Αριστεράς ισχύουν όλες. Επίσης ισχύουν όλες οι προσδοκίες όπως εκφράζονται. Η προοδευτική, δηλαδή, μεταρρύθμιση του κράτους και ο αυξημένος ρόλος του στη διαμόρφωση μιας κοινωνικής πολιτικής σε όλα τα επίπεδα. Ενδιαφέρον επίσης έχουν οι αξιολογήσεις κομμάτων και προσώπων.
Πολύ φοβούμαστε όμως ότι το ζήτημα δεν βρίσκεται μόνο στην κατανόηση του προβλήματος και στη διατύπωση προγραμματικών θέσεων για μια προοδευτική ρύθμιση των κοινωνικών σχέσεων. Το πρόβλημα βρίσκεται στις ουσιαστικές ρήξεις που χρειάζονται με το κατεστημένο ώστε όλα αυτά να γίνουν πράξη. Ετσι όπως είναι σήμερα η Αριστερά και γενικότερα η Κεντροαριστερά δεν πείθει πως μπορεί να τις κάνει. Κατά συνέπεια, η ανασύνθεσή τους απαιτεί ουσιαστικές ρήξεις και στο εσωτερικό τους.
