Αυξανόμενη ανησυχία στα κέντρα λήψης οικονομικών αποφάσεων της υφηλίου προκαλεί η διακοπή της ροής στοιχείων από τις ΗΠΑ. Το κλείσιμο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης μπήκε χθες στη 16η ημέρα και μαζί με αυτό και η δημοσιοποίηση σημαντικών οικονομικών εκθέσεων και δεδομένων που εκπονούνται από κρατικές υπηρεσίες των ΗΠA και αφορούν μεταξύ άλλων την αγορά εργασίας, την πορεία του πληθωρισμού, τις καταναλωτικές δαπάνες, την ισχύ των επιχειρηματικών επενδύσεων.
Η έλλειψη πληροφόρησης από τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου δεν επηρεάζει μόνο την ίδια και τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής αυτής αλλά και τις υπόλοιπες χώρες της υφηλίου, τις ισοτιμίες των εθνικών τους νομισμάτων, τις εμπορικές τους επιδόσεις, τον πληθωρισμό. Η ξαφνική διακοπή των επίσημων πληροφοριών από μια οικονομία 30 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής θολώνει σημαντικά την εικόνα των υπευθύνων χάραξης πολιτικής των άλλων χωρών, περιπλέκοντας τη λήψη αποφάσεών τους και αυξάνοντας τον κίνδυνο λαθών.
«Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Ελπίζουμε ότι αυτό θα διορθωθεί σύντομα», είχε επισημάνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας στην αρχή του shutdown καθώς συζητούσε τα εμπόδια που αντιμετωπίζει στην απόφασή της για το πότε θα συνεχίσει τις αυξήσεις των επιτοκίων.
Παρότι το shutdown θα μπορούσε να τερματιστεί σε οποιαδήποτε στιγμή και η ροή των οικονομικών στοιχείων να αποκατασταθεί, το εν λόγω επεισόδιο έχει εγείρει σημαντικές ενστάσεις γύρω από τη διακυβέρνηση Τραμπ και την αξιοπιστία των επίσημων δεδομένων. Στη μέχρι τώρα θητεία του ο Τραμπ έχει δείξει ότι θέλει να ελέγξει και τα στοιχεία αλλά και τις αποφάσεις των ανεξάρτητων κέντρων λήψης των αποφάσεων. Το καλοκαίρι δεν δίστασε να απολύσει την επικεφαλής του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας επειδή δεν του άρεσε μια έκθεση αυτού για την απασχόληση, ενώ επιχείρησε ανεπιτυχώς να απολύσει διοικήτρια της ομοσπονδιακής τράπεζας προκειμένου να βάλει στη θέση της δικό του άνθρωπο.
Το ΔΝΤ έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε αυτές τις πρακτικές στην τελευταία του έκθεση για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές (World Economic Outlook) προειδοποιώντας ότι «η εντατικοποίηση των πολιτικών πιέσεων στους φορείς χάραξης πολιτικής θα μπορούσε να επιδεινώσει τη σκληρά κερδισμένη εμπιστοσύνη του κοινού στην ικανότητά τους να εκπληρώνουν την αποστολή τους». «Οι πιέσεις σε τεχνοκρατικούς θεσμούς που έχουν επιφορτιστεί με τη συλλογή και τη διάδοσης δεδομένων», ανέφερε η έκθεση, «θα μπορούσαν ακόμη να επιδεινώσουν την εμπιστοσύνη του κοινού και των αγορών στις επίσημες στατιστικές, περιπλέκοντας σημαντικά τα καθήκοντα των κεντρικών τραπεζών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στη λήψη πολιτικών αποφάσεων».
Το καμπανάκι που χτυπά το ΔΝΤ ουδόλως όμως φαίνεται απασχολεί τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος έχει επιλέξει το σκοτάδι, την απόκρυψη στοιχείων και δεδομένων ως βασικό γρανάζι της ολοένα και πιο αυταρχικής διακυβέρνησής του.
Εκθεση του Κέντρου Προτεραιοτήτων Προϋπολογισμού και Πολιτικής (CBPP) περιέγραψε πριν από μερικές ημέρες λεπτομερώς τις στρατηγικές εξαφάνισης των επίσημων δεδομένων που ακολουθεί ο Τραμπ προκειμένου να μη φαίνονται οι οδυνηρές επιπτώσεις των πολιτικών του στα νοικοκυριά και το βάθος της καταστροφής που αυτές σπέρνουν. Σε αυτές περιλαμβάνονται απολύσεις προσωπικού, υποχρηματοδότηση και κλείσιμο υπηρεσιών, παρεμβάσεις και τοποθέτηση δικών του ανθρώπων σε καίριες θέσεις.
Η κυβέρνηση Τραμπ -παρά τους 45 εκατομμύρια επισιτιστικά ανασφαλείς Αμερικανούς εκ των οποίων ένα στα πέντε παιδιά- δεν δίστασε να προβεί σε κατάργηση των ετήσιων εκθέσεων του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ για την Επισιτιστική Ασφάλεια των Νοικοκυριών, της κύριας πηγής πληροφοριών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για την πείνα. Στόχος, να μείνουν στο σκοτάδι οι επιπτώσεις των τεράστιων περικοπών -οι μεγαλύτερες που έγιναν ποτέ- στο ομοσπονδιακό Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Βοήθειας για τη Διατροφή (SNAP) που ψηφίστηκαν με το «Μεγάλο Ομορφο Νομοσχέδιο» του Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι.
Επίσης η κυβέρνηση δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για:
α. την παρακολούθηση καιρικών καταστροφών μέσω της ομοσπονδιακής βάσης δεδομένων Billion Dollar Weather and Climate Disasters, η οποία διακόπηκε τον Μάιο,
β. τις επιπτώσεις του εγκλήματος στους ΛΟΑΤΚΙ+ Αμερικανούς μέσω της Εθνικής Ερευνας Θυματοποίησης Εγκλημάτων,
γ. την ύπαρξη των κοινοτήτων ΛΟΑΤΚΙ+ μέσω της Εθνικής Ερευνας Συνεντεύξεων Υγείας.
Με μαζικές απολύσεις διέκοψε ακόμη τη συλλογή δεδομένων για την καταγραφή της μητρικής θνησιμότητας και τη χάραξη των κατευθυντήριων γραμμών υπολογισμού της επιλεξιμότητας για τμήματα του κρατικού προγράμματος υγειονομικής περίθαλψης Medicaid, καθώς και τη διατροφή και ενεργειακή βοήθεια στο σπίτι. Η έκθεση χτύπησε ακόμα καμπανάκι και για τη μεθοδευμένη «διαρροή εγκεφάλων» και άλλες κινήσεις που επιδεινώνουν την ικανότητα του Γραφείου Απογραφής των ΗΠΑ να συλλέγει δεδομένα για τον πληθυσμό τα οποία βοηθούν στον προσδιορισμό της εκπροσώπησης των κοινοτήτων στο Κογκρέσο, στην κατανομή της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης και στον σχεδιασμό των κοινοτικών υπηρεσιών.
Δικαστικό μπλόκο στις απολύσεις του shutdown
Δικαστήριο της Καλιφόρνιας έβαλε φρένο στο σχέδιο του Τραμπ για την απόλυση χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων κατά τη διάρκεια αναστολής λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης (shutdown). Κατά τη διάρκεια ακρόασης στο Σαν Φρανσίσκο, η ομοσπονδιακή δικαστής των ΗΠΑ, Σούζαν Ιλστον, έκανε δεκτό το αίτημα δύο συνδικάτων, μπλοκάροντας τις απολύσεις σε περισσότερες από 30 ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει το περασμένο Σάββατο ότι ξεκινά απολύσεις χιλιάδων ομοσπονδιακών υπαλλήλων και περίπου 4.100 εργαζόμενοι είχαν λάβει το σχετικό «μπιλιετάκι» από τις υπηρεσίες τους.
Επικαλούμενη δηλώσεις του Τραμπ ότι οι απολύσεις θα στοχεύσουν ομοσπονδιακές υπηρεσίες των Δημοκρατικών, η Ιλστον τόνισε ότι τα κίνητρα ήταν σαφώς πολιτικά. «Δεν μπορείς να το κάνεις αυτό σε ένα ευνομούμενο έθνος. Εχουμε νόμους εδώ και τα πράγματα που διατυπώνονται εδώ δεν είναι σύμφωνα με τον νόμο», ανέφερε. Από την πλευρά της η κυβέρνηση Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα προχωρήσει άμεσα σε έφεση.
