Πρόλαβε ακόμα και την αντίδραση της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, το ποστ της συζύγου του πρωθυπουργού, Μαρέβας Γκραμπόφσκι, με το οποίο η ίδια σχολίαζε τον περιβόητο, κοσμικού χαρακτήρα, «Ροζ Χορό» στην Duveen Gallery του Βρετανικού Μουσείου όπου εκτίθενται τα διαμελισμένα Γλυπτά του Παρθενώνα. Τον χορό δηλαδή που, παρουσία της κοσμικής και πολιτικής αφρόκρεμας του Λονδίνου, διοργάνωσε ο διευθυντής του μουσείου, δρ Νίκολας Κάλιναν, με αρωγό την «…πολυπράγμονα Ινδή επιχειρηματία, φιλάνθρωπο και υποστηρίκτρια των τεχνών» Isha Ambani, όπως έγραφε η Βασιλική Τζεβελέκου στο ρεπορτάζ της («Πάρτι στα ροζ με φόντο τα Γλυπτά του Παρθενώνα», «Εφ.Συν.», 21/10). Χορό που επιπλέον είχε ροζ ενδυματολογικό κώδικα και ινδικό χαρακτήρα και είχε ακόμα προσκλήσεις έναντι 2.000 λιρών έκαστη ώστε να συγκεντρωθούν έσοδα για τις διεθνείς συνεργασίες του μουσείου.
«Το Βρετανικό Μουσείο διοργάνωσε, το περασμένο Σάββατο, φιλανθρωπικό δείπνο στην Duveen Gallery – στην αίθουσα όπου φιλοξενούνται τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Την ώρα που έχει ξεκινήσει ένας δημόσιος διάλογος για την επανένωση του μνημείου, η απόφαση του μουσείου να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση σε αυτόν τον χώρο ήταν -το λιγότερο- άστοχη», έγραψε η κ. Γκραμπόφσκι.
Με ποια ιδιότητα το έγραψε; Μα «με την ιδιότητα του πολίτη και όχι της συζύγου του Ελληνα πρωθυπουργού», όπως είχε ξεκαθαρίσει η ίδια όταν τον Ιούνιο είχε κληθεί και είχε μιλήσει σε εκδήλωση στο Λονδίνο με διοργανωτή τον οργανισμό Parthenon Project, που προωθεί την επανένωση των παρθενώνιων θραυσμάτων με το «μητρικό» μνημείο. Παρ’ όλα αυτά δύο μέρες μετά την εκδήλωση, δημοσίευμα στα «Νέα» τού πάντα εξαιρετικά ενημερωμένου για το θέμα των Γλυπτών Γιάννη Ανδριτσόπουλου (στις 14/6) ανέφερε πως η εφημερίδα «είναι επίσης σε θέση να αποκαλύψει ότι στις συνομιλίες για την πιθανή επανένωση των αριστουργημάτων της κλασικής αρχαιότητας έχει εμπλακεί, εδώ και λίγους μήνες, η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη». Ουδεμία έκπληξη. Διότι η κ. Γκραμπόφσκι, προφανώς πάντα με την… απλή ιδιότητα του πολίτη και όχι της συζύγου του πρωθυπουργού, έχει εμπλακεί και σε άλλα καίρια πολιτιστικά θέματα, όπως η αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Είναι γνωστό άλλωστε ότι όποιος-α απλός-ή πολίτης θέλει να λάβει μέρος στις διαπραγματεύσεις για την επανένωση των Γλυπτών ή για τις μελέτες της νέας όψης του διεθνώς εμβληματικού ΕΑΜ είναι ευπρόσδεκτος. Τι, όχι;
Πάντως σε ό,τι αφορά τη δήλωσή της είχε απόλυτο δίκιο: η απόφαση του Βρετανικού Μουσείου να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση σε αυτόν τον χώρο ήταν -το λιγότερο- άστοχη, εξαιρετικά ακαλαίσθητη και χαρακτηριστική μιας πολιτιστικής πολιτικής που προάγει το οικονομικό όφελος έναντι της αξίας των εκθεμάτων τα οποία χρησιμοποιούνται ως ντεκόρ. Πλην όμως και δίκιο που είχε η κ. Γκραμπόφσκι, ομού με την κ. Μενδώνη που επίσης αντέδρασε γι’ αυτό λίγο αργότερα, το χάνουν αφού έχουν φροντίσει και οι δύο να «αδυνατίσουν» την ισχύ των επιχειρημάτων τους, πρωτοστατώντας, επιδιώκοντας ή δίνοντας κατά καιρούς τις ευλογίες τους για τη διοργάνωση ανάλογων εκδηλώσεων όπου αρχαιολογικά ευρήματα ή μνημεία χρησιμοποιούνται ως όμορφο φόντο δεξιώσεων, φωτογραφήσεων ή επικοινωνιακών και φιλανθρωπικών εκστρατειών ιδιωτών, κλείνοντας τ’ αυτιά στις αντίστοιχες προειδοποιήσεις των Ελλήνων αρχαιολόγων ή απλών πολιτών για «κινήσεις το λιγότερο άστοχες». Ορισμένες από αυτές επισήμαινε στο χθεσινό της δημοσίευμα η Βασιλική Τζεβελέκου. Αλλά ας τις θυμηθούμε μία μία.
1. Το 2018 ο οίκος Zeus +Dione με συνιδρύτρια την κ. Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη είχε αιτηθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο την άδεια χρήσης του χώρου μπροστά από το Ηρώδειο προκειμένου να διοργανώσει επίδειξη μόδας. Το ΚΑΣ είχε γνωμοδοτήσει θετικά, πλην όμως μετά τη θύελλα αντιδράσεων ο οίκος είχε αναγκαστεί να ματαιώσει την εκδήλωση. «Είμαστε», εξηγούσαν σε ανακοίνωσή τους, «στη δυσάρεστη θέση να μην προχωρήσουμε σε αυτή την ενέργεια γιατί το ενδιαφέρον απομακρύνθηκε από τον αμιγώς επαγγελματικό, προωθητικό και πολιτιστικό χαρακτήρα που έχει μια τέτοια εκδήλωση και εστιάστηκε στο πρόσωπο της Μαρέβας Γκραμπόφσκι».
2. Τον Οκτώβριο του 2019, το Σωματείο «Ελπίδα-Σύλλογος Φίλων Παιδιών με καρκίνο» της Μαριάννας Βαρδινογιάννη και η διεθνούς φήμης σχεδιάστρια μόδας Μαίρη Κατράντζου διοργάνωσαν, εν γνώσει του ΥΠΠΟ φυσικά και με σύμφωνη γνώμη του ΚΑΣ, επίδειξη μόδας στον αρχαιολογικό χώρο του Ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο, που χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά για ιδιωτική εκδήλωση στην οποία μάλιστα παραβρέθηκαν 500 προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
3. Τον Ιούνιο του 2021 παρά τις αντιδράσεις αρχαιολόγων και απλών πολιτών το ΥΠΠΟ ήταν περισσότερο κι από ένθερμο για την παραχώρηση της Ακρόπολης προκειμένου να πραγματοποιηθεί εκεί φωτογράφηση μοντέλων με ρούχα του Dior στο πλαίσιο επικοινωνιακής εκστρατείας για τη νέα τότε συλλογή του οίκου. Το επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε τότε ήταν αυτό της «αναβίωσης» φωτογράφησης του ίδιου οίκου στην Ακρόπολη το… 1951!
4. Τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς ο πρωθυπουργός και η σύζυγός του παραβρέθηκαν σε επίσημο δείπνο που διοργάνωσε ο μεγαλοεπιχειρηματίας και παραγωγός του Χόλιγουντ, Μπάρι Ντίλερ, και η σύζυγός του, γνωστή σχεδιάστρια Νταϊάν φον Φίρστενμπεργκ στην, κηρυγμένη ως αρχαιολογικό χώρο, Νησίδα Δεσποτικό στη δυτική πλευρά της Αντιπάρου. Γύρω από το τραπέζι στον αρχαιολογικό χώρο γράφτηκε πως βρίσκονταν επίσης ο Τζεφ Μπέζος, ο Τομ Χανκς, η σύζυγός του Ρίτα Γουίλσον και ο δημοσιογράφος του CNN Αντερσον Κούπερ. Το ΥΠΠΟ φυσικά δεν μίλησε.
5. Τον Μάιο του 2023 η τελετή απονομής του περίφημου αρχιτεκτονικού βραβείου Pritzker 2023 στον αρχιτέκτονα David Chipperfield, μετά τη νίκη του στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, πραγματοποιήθηκε κάτω από την Ακρόπολη. Η βραδιά κορυφώθηκε με ένα επίσημο δείπνο μέσα στη Στοά του Αττάλου. Στρώθηκε τραπέζι σε όλο το μήκος της Στοάς (που είναι και Μουσείο της Αρχαίας Αγοράς) για τους καλεσμένους της βράβευσης, ανάμεσα στους οποίους ήταν και η Μαρέβα Γκραμπόφσκι.
6. Τον Απρίλιο του 2024 στην Ακρόπολη πραγματοποιήθηκε η κιτς φιέστα με τα δήθεν αρχαιοελληνικά ταμπλό βιβάν για χάρη ενός γκρουπ Ινδών επιχειρηματιών που το συνόδευε ως γραμματέας του Ελληνοϊνδικού Επιμελητηρίου ο Δημήτρης Μελάς, πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και πρώην αντιπρόεδρος του Οργανισμού, που τον ξαναθυμηθήκαμε πρόσφατα αφού κλήθηκε να καταθέσει στην εξεταστική επιτροπή για το σκάνδαλο. Για ό,τι συνέβη τότε ουδείς ανέλαβε την ευθύνη, αφού εξάλλου το ΥΠΠΟ ουδέποτε απευθύνθηκε στον εισαγγελέα ζητώντας να διερευνηθεί ποιος εμπνεύστηκε και διοργάνωσε τη φιέστα στην Ακρόπολη χωρίς την άδεια της αρμόδιας Εφορείας.
7. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η είδηση ότι το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο παραχωρείται με άδεια του ΥΠΠΟ για γαμήλια δεξίωση της οικογένειας Γλίξμπουργκ και μάλιστα με αντίτιμο πολύ μικρότερο από το σύνηθες, ξεσήκωσε πλήθος αντιδράσεων. Και κατ’ αρχάς βουλευτών της αντιπολίτευσης αλλά και του Συλλόγου των Ελλήνων Αρχαιολόγων, που, σε ανακοίνωσή του, σημείωνε πως πριν απ’ όλα το ΥΠΠΟ διέπραξε μέγιστη θεσμική απρέπεια όταν στην απόφαση της παραχώρησης του μουσείου, όπως είχε αναρτηθεί στη Διαύγεια, αναφερόταν η έκπτωτη Αννα Μαρία ως «Αυτής Μεγαλειότητα Βασίλισσα Αννα-Μαρία». Πάντως η δεξίωση με 250 προσκεκλημένους και ζωντανή μουσική έγινε και πολλά κανάλια προέβαλλαν πασίχαρα επί μέρες το νέο ζεύγος των Θεοδώρας Γλίξμπουργκ και Μάθιου Κούμαρ να χορεύει τη «Δραπετσώνα» του Μίκη.
8. Τον Νοέμβριο του 2024 ως επιστέγασμα της Συμφωνίας Στερν το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διοργάνωσε το Cycladic Gala-Glamor in Antiquity μέσα στις αίθουσες των αιγυπτιακών κι ελληνικών αρχαιοτήτων του Μητροπολιτικού Μουσείου Νέας Υόρκης, προλαμβάνοντας σε πανομοιότυπη έμπνευση τον «Ροζ Χορό» του Βρετανικού Μουσείου. Στη δεξίωση που έγινε με στόχο την ενίσχυση των δράσεων του ελληνικού μουσείου, παρέστησαν 370 άνθρωποι από τον χώρο των τεχνών, της μόδας και των επιχειρήσεων και ανάμεσά τους η Μαρέβα Γκραμπόφσκι – σ’ αυτή την περίσταση πάντως καθόλου ενοχλημένη.
9. Τον Μάιο του 2025, όπως αποκάλυψε πρώτα ο Μάριος Διονέλλης στην «Εφ.Συν.», ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) διοργάνωσε κανονική δεξίωση πάνω στον κηρυγμένο εδώ και 50 χρόνια αρχαιολογικό χώρο της Σπιναλόγκας, του νησιού που πέρα από την ιστορική μνήμη είναι επιπλέον και κηρυγμένος προστατευόμενος τόπος φυσικού κάλλους – ενώ, όπως επισήμαινε ο Διονέλλης, «υποτίθεται ότι γίνονται συστηματικές προσπάθειες ώστε να ενταχθεί στον κατάλογο μνημείων της UNESCO». «Οικοδεσπότης» ο ΟΔΑΠ σημαίνει βέβαια επί της ουσίας ότι οικοδεσπότης ήταν το ίδιο το ΥΠΠΟ. Για χάρη ποίων; Των συνέδρων του 8ου Posidonia Sea Tourism Forum 2025, που πραγματοποιούνταν εκείνες τις ημέρες στη Χερσόνησο της Κρήτης.
10. Την ίδια εποχή (Μάιο του 2025) αρκετοί συμπολίτες μας νόμιζαν ότι βλέπουν… οράματα, με το θέαμα ενός γιγαντιαίου αθλητικού παπουτσιού που έμοιαζε να ίπταται στον αττικό ουρανό, πατώντας πάνω στον Παρθενώνα. Αποδείχτηκε οπτική ψευδαίσθηση σόου με drones που πραγματοποιούνταν στο Ζάππειο Μέγαρο. Οι φωτογραφίες με το παπούτσι που πατά την Ακρόπολη πάντως ταξίδεψαν στα εγχώρια και διεθνή κοινωνικά δίκτυα και ΜΜΕ και αργότερα με εντολή του προϊστάμενου της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, Αριστείδη Κορέα, διατάχθηκε κατεπείγουσα έρευνα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχουν τελεστεί παραβάσεις του νόμου περί αρχαιοτήτων και άλλες αξιόποινες πράξεις από τη διαφημιστική καμπάνια της εταιρείας, ενώ το ΥΠΠΟ υπέβαλε μήνυση κατά παντός υπευθύνου.
Δύο μέτρα και δύο σταθμά; Κάθε φορά πάντως που είτε η ίδια η υπουργός Πολιτισμού είτε η απλή πολίτης κ. Γκραμπόφσκι δέχονται ή επιδιώκουν τη χρήση μνημείων, μουσείων και ανάλογων χώρων ως φωτογραφικού φόντου εκδηλώσεων ή δεξιώσεων με τις οποίες συμφωνούν ή και συμμετέχουν στο πλαίσιο του πολιτιστικο-τουριστικού rebranding που οραματίζονται, ίσως θα έπρεπε να σκέφτονται ότι έτσι αποδυναμώνουν τη δυνατότητα σοβαρής και συγκροτημένης αντίδρασης σε ανάλογες επιλογές, εχθρικές προς το πάγιο ελληνικό αίτημα επιστροφής των Γλυπτών και όχι μόνον.
