Στις αρχές της δεύτερης κυβερνητικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο δισεκατομμυριούχος Ίλον Μασκ και άλλες «επώνυμες» φωνές από το MAGA (το γνωστό κίνημα Make America Great Again που έχει υιοθετήσει ο Αμερικανός πρόεδρος) τρομοκρατούσαν ηγέτες της Ευρώπης, «αγκαλιάζοντας» ταυτόχρονα το AfD της Γερμανίας και άλλα ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης.
Αναφέρεται ενδεικτικά ότι ο Βανς συναντήθηκε με τον ηγέτη του AfD πριν από τις εκλογές της Γερμανίας, ο Μασκ υποστήριξε ρητά το κόμμα και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο καταδίκασε τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες επειδή το χαρακτήρισαν «εξτρεμιστική» οργάνωση.
Τώρα, σχεδόν οκτώ μήνες μετά, τα ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα υπερέχουν ή και συντρίβουν τους αντιπάλους τους, όπως καταγράφεται από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Όπως επισημαίνει το Axios, το λαϊκιστικό κύμα που σχηματίστηκε μετά την προσφυγική κρίση του 2015, δεν έχει κορυφωθεί, αλλά εξαπλώνεται σε όλη την Ευρώπη – πλέον με τη σαφή υποστήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης που επιθυμεί να δει το MAGA να κυριαρχεί παγκοσμίως.
Οι ανησυχητικές δημοσκοπήσεις
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά το Axios, τα ακροδεξιά κόμματα –για πρώτη φορά μέσα στις τελευταίες δεκαετίες– προηγούνται στις δημοσκοπήσεις και στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης.
Ειδικότερα, στη Γερμανία, πρόσφατη δημοσκόπηση κατέγραψε ότι το φιλοναζιστικό AfD είναι το πιο δημοφιλές κόμμα στη χώρα. Ομοίως στη Βρετανία, το κόμμα Reform UK του ακροδεξιού Νάιτζελ Φάρατζ έχει το προβάδισμα έναντι τόσο του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος όσο και των Συντηρητικών, που κυριαρχούν στην τοπική πολιτική σκηνή εδώ και έναν αιώνα.
Στη Γαλλία, ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός βρίσκεται με άνεση στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων, ακόμη και με το δεδομένο ότι η επικεφαλής του Μαρίν Λεπέν έχει αποκλειστεί από το να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία το 2027.
Στην Ιταλία, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι (επικεφαλής της πρώτης ακροδεξιάς κυβέρνησης της χώρας από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο) παραμένει σχετικά δημοφιλής, τρία χρόνια μετά την άνοδό της στην εξουσία.
Πάντως, σε καμιά από τις παραπάνω χώρες δεν θα διεξαχθούν σύντομα εκλογές, γεγονός που σημαίνει ότι οι δημοσκοπήσεις αντικατοπτρίζουν σημερινές τάσεις και όχι μια επικείμενη μεταβίβαση εξουσίας.
Η εκμετάλλευση των πιέσεων από την ακροδεξιά
Σε κάθε περίπτωση, η άνοδος της ακροδεξιάς είναι το προϊόν κοινωνικών, οικονομικών και γεωπολιτικών πιέσεων που συσσωρεύονται εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, τις οποίες έσπευσαν να εκμεταλλευτούν τα ακροδεξιά κόμματα με τη γνωστή τους ρητορική.
Ειδικότερα, ο ερχομός στην Ευρώπη εκατομμυρίων προσφύγων τα τελευταία χρόνια όπλισε τα χέρια των ακροδεξιών κομμάτων, τη στιγμή που κυβερνήσεις προχωρούσαν σε αυστηροποίηση των μεταναστευτικών τους πολιτικών κι ενώ εντάθηκαν οι συζητήσεις για την εθνική κυριαρχία, την ταυτότητα και την ασφάλεια.
Επίσης, οι επίμονα υψηλές τιμές, η επιβράδυνση της ανάπτυξης και η διεύρυνση των ανισοτήτων μετά την πανδημία, τροφοδότησαν μαζική δυσαρέσκεια προς τα κυβερνώντα κόμματα, δίνοντας πάτημα στους ακροδεξιούς να εξαπολύσουν πυρά κατά των πολιτικών που ακολουθούνται. Παράλληλα, τα σκάνδαλα και οι έρευνες για διαφθορά έχουν αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στα κυρίαρχα κόμματα και τους θεσμούς της Ε.Ε., ακόμη και όταν τα ακροδεξιά σχήματα εμπλέκονται στα παραπάνω ή έχουν τα δικά τους σκάνδαλα.
Με τη βοήθεια του MAGA, πλέον, η ακροδεξιά της Ευρώπης γιγαντώνεται, καθώς αξιωματούχοι του Τραμπ συνεχίζουν ανοιχτά την εκστρατεία υπέρ της ακροδεξιάς της Ευρώπης, επιδιώκοντας να αυξήσουν τα δημοσκοπικά χαρακτηριστικά των συμμάχων τους, όπως είναι η Μελόνι, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και ο νέος πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι.
