Αναστήλωση ή καταστροφή της αυθεντικότητας; Το ερώτημα έρχεται και επανέρχεται με ανησυχητική συχνότητα δυστυχώς στους καιρούς μας και είναι πολλαπλώς επίκαιρο για τον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου στον Χορτιάτη της Θεσσαλονίκης, τη μεταβυζαντινή βασιλική που κηρύχτηκε διατηρητέα. Ενα δημοσίευμα και μία κοινοβουλευτική ερώτηση θέτουν ευθέως το ερώτημα αν οι αναστηλωτικές παρεμβάσεις είναι αυτές που πρέπει ή καταστρέφουν την αυθεντικότητα του ναού.
Η Κυριακή Μάλαμα, βουλεύτρια του Κινήματος Δημοκρατίας, με ερώτησή της προς την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σημειώνει ότι η παρέμβαση με τις αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη δείχνει ότι «η εικόνα των εργασιών στον Ιερό Ναό είναι άκρως ανησυχητική»! Διότι «το περίτεχνο αρμολόγημα έχει καθαιρεθεί όλο, ενώ τα ξύλινα στοιχεία, όπως τα μεταξύ των κιόνων στασίδια από ξύλο καστανιάς, συστατικό στοιχείο του αρχιτεκτονικού τύπου της μεταβυζαντινής βασιλικής, κυριολεκτικά ξηλώθηκαν και πετάχτηκαν στα σκουπίδια», παράλληλα «αγωνία προκαλεί στην τοπική κοινωνία το εύρος των εσωτερικών παρεμβάσεων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά αρχιτεκτονικά και ιστορικά στοιχεία των οποίων πιθανόν να σχεδιάζεται η καθαίρεσή τους ή η αντικατάστασή τους και αντίστοιχα ερωτηματικό παραμένει και το εύρος των παρεμβάσεων στο καμπαναριό του Ιερού Ναού».
Η κ. Μάλαμα ρωτά: 1) Γιατί καθαιρέθηκε η εξωτερική χαρακτηριστική αρμολόγηση του μνημείου του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου του Χορτιάτη; 2) Γιατί αντικαταστάθηκε άρδην η στέγη του μνημείου χωρίς να εξεταστεί η δυνατότητα διατήρησης μέρους αυτής; 3) Γιατί απορρίφθηκαν όλα τα εσωτερικά ξύλινα στοιχεία του ναού χωρίς να εξεταστεί η διάσωση όσων ήταν δυνατόν να διασωθούν; 4) Γιατί αλλοιώθηκε ο αρχιτεκτονικός τύπος με την αφαίρεση των ενδιάμεσων (μεταξύ των κιόνων) στασιδίων, που συγκρατούσαν και τους κίονες και ήταν ωφέλιμα και για τον χρήστη του μνημείου; 5) Προηγήθηκε αυτοψία του ΚΑΣ στο μνημείο πριν από την έγκριση από αυτό της μελέτης που εφαρμόζεται;».
Σε δημοσίευμα που προηγήθηκε της εφημερίδας «Χορτιάτης 570» αναφερόταν πως την περίοδο 1983-1984 είχαν γίνει ήπιες αναστηλωτικές παρεμβάσεις στην εκκλησία, με έμφαση μάλιστα στη διατήρηση του περίτεχνου εξωτερικού αρμολογήματος, αντίστοιχο του οποίου συναντάμε στον Ιερό Ναό της Υπαπαντής της Θεσσαλονίκης, στον Αγιο Αθανάσιο και στον Αγιο Αντώνιο, και στη διατήρηση της αυθεντικής ξυλείας της στέγης, η οποία ενισχύθηκε. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η εφημερίδα στη δουλειά που είχε κάνει η αείμνηστη αρχαιολόγος Ξανθή Σαββοπούλου, η οποία πέθανε δυστυχώς τον περασμένο Ιούλιο (7.7.2025). Η εφημερίδα σημειώνει ότι ο ναός στέγασε για 200 χρόνια «χαρές, λύπες και προσδοκίες πιστών και μη προγόνων μας», ωστόσο η τοπική κοινωνία παραμένει ανενημέρωτη, καθώς «από την αρχή των εργασιών στον Αγιο Γεώργιο και βλέποντας τις εκτεταμένες επεμβάσεις στο μνημείο και ανησυχώντας, με επιστολή μας στις 16.5.2025 στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης και προσωπικά στην προϊσταμένη κ. Μαρία Τσιάπαλη, αναφερόμασταν για τα παραπάνω με πολύ διακριτικό τρόπο και ζητούσαμε πλήρη ενημέρωση για το εύρος των εργασιών, μέσα και έξω από το μνημείο».
Πρότειναν μάλιστα «τη διατήρηση μέρους των περίτεχνων αρμολογημάτων, όπως και μέρους τουλάχιστον από τα στασίδια, που να λειτουργούν ως μάρτυρες για την αρχική μορφή της εκκλησίας». Η απάντηση που έλαβαν ήταν πως όλες οι εργασίες στηρίζονται στην εγκεκριμένη από το ΚΑΣ μελέτη. Αν έστω και με δυο αράδες η προϊσταμένη «απάντησε», αντιθέτως από τους ενημερωμένους επίσης για το ζήτημα, δήμαρχο Πυλαίας- Χορτιάτη -και πρόεδρο της ΠΕΔ- Ιγνάτιο Καϊτεζίδη όσο και τον μητροπολίτη Βαρνάβα, όπως γράφει η εφημερίδα, «δεν υπήρξε καμία αντίδραση, άκρα του τάφου σιωπή».
