Ο «οδικός χάρτης» για την ετοιμότητα της ευρωπαϊκής άμυνας 2030 πρόκειται να παρουσιαστεί σήμερα από την επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. Κάγια Κάλλας, την εκτελεστική αντιπρόεδρο για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία Henna Virkkunen και τον επίτροπο άμυνας Andrius Kubilius. Οι ηγέτες της Ε.Ε. ανέφεραν το σχέδιο στις συνόδους κορυφής του Μαρτίου και του Ιουνίου φέτος.
Μετά τη «Λευκή Βίβλο» για την άμυνα τον Μάρτιο, η οποία ανακοίνωσε μια αμφισβητήσιμη δαπάνη 800 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του «ReArm», σήμερα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα αναπτύξει ένα νέο όπλο μαζικής επικοινωνίας: τον Οδικό Χάρτη Ετοιμότητας. «Η Ευρώπη βρίσκεται σε μάχη», προειδοποίησε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης τον περασμένο μήνα — οπότε καλύτερα να είναι έτοιμη για μάχη έως το 2030.
Με ποιον ετοιμάζεται να πολεμήσει η Ε.Ε. μέσα σε 5 χρόνια; Με τη Ρωσία φυσικά. Για να κλείσουν κρίσιμα κενά στις δυνατότητες έως το 2030 — από την αεροπορική και πυραυλική άμυνα μέχρι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, το πυροβολικό, την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα κυβερνο- ναυτικά συστήματα. Οι Βρυξέλλες λένε ότι πολλά έργα πρέπει να ξεκινήσουν τον επόμενο χρόνο.
Θα ανακοινωθεί η δημιουργία τεσσάρων έργων προτεραιότητας: το παρατηρητήρια της Ανατολικής Πτέρυγας (Eastern Flank Watch), το Ευρωπαϊκό Τείχος Drones (European Drone Wall), η Ευρωπαϊκή Αεράμυνα ( European Air Shield) και η Ευρωπαϊκή Ασπίδα Άμυνας για το Διάστημα (European Defence Space Shield )- κάτι που πάει με την Ασπίδα Δημοκρατίας της Ε.Ε.. Μια εξαιρετική φιλοδοξία είναι οι χώρες της Ε.Ε. να προμηθεύονται από κοινού το 40% των αμυντικών αγορών έως το 2027.
Δεν ανακοινώνονται νέα οικονομικά πυρομαχικά σήμερα. Αντ’ αυτού, η Επιτροπή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα λεγόμενα δάνεια SAFE ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα μισά από τα οποία αναμένεται να δαπανηθούν έως τις αρχές του 2028. Οι ηγέτες των χωρών της Ε.Ε. θα το συζητήσουν την επόμενη Πέμπτη.
Το σχέδιο θα θέσει κοινούς στόχους προμηθειών, θα παρουσιάσει νέα κοινά έργα στην αεροπορική άμυνα, το διάστημα και την ανατολική πλευρά, και θα ζητήσει ετήσιες «εκθέσεις ετοιμότητας άμυνας». Η Επιτροπή επιθυμεί επίσης μια ετήσια σύνοδο κορυφής για την αμυντική βιομηχανία από τα μέσα του 2026, η οποία θα συγκεντρώνει πρωτεύουσες, θεσμούς, παράγοντες της βιομηχανίας και τεχνολογικούς καινοτόμους.
Ωστόσο, ενώ οι μικρότερες χώρες της Ε.Ε. είναι ανοιχτές σε έναν ισχυρότερο ρόλο της Επιτροπής στην άμυνα, οι μεγαλύτεροι παράγοντες όπως η Γερμανία και η Γαλλία θέλουν οι Βρυξέλλες να επιμείνουν στη ρύθμιση και τη χρηματοδότηση. Η Σουηδία, στη συμβολή της στον οδικό χάρτη, τόνισε ότι οι αποφάσεις πρέπει να παραμείνουν σε εθνικά χέρια και να αντικατοπτρίζουν τις προτεραιότητες των χωρών μελών.
Η Κομισιόν, ως εκτελεστική εξουσία της Ε.Ε. επιμένει ότι οι χώρες παραμένουν «κυρίαρχες» στην άμυνα – αλλά θέλει επίσης «να ενεργεί ως μεσολαβητής», προσφέροντας ένα «one-stop shop» για τεχνικές συμβουλές και πρόσβαση σε χρηματοδότηση από την Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών κονδυλίων. Μετάφραση: Η Επιτροπή επιδιώκει να καταλαγιάσει τους φόβους ότι οι Βρυξέλλες υπερβαίνουν τα όρια.
Χθες, οι υπουργοί Άμυνας της Ευρώπης συζήτησαν τον οδικό χάρτη κατά τη διάρκεια δείπνου. Υποστήριξαν σε γενικές γραμμές το σχέδιο, ακόμη και σκεπτικιστές όπως η Ιταλία, σύμφωνα με έναν αξιωματούχο της ΕΕ.
Οι ευρωπαίοι υπουργοί Άμυνας ζήτησαν και πάλι ταχύτερη δράση και στενότερο συντονισμό με το ΝΑΤΟ. Τώρα τους έχει ζητηθεί να δηλώσουν σε ποιους «συνασπισμούς» (οι Βρυξέλλες – μιλούν για εθελοντικές ομάδες χωρών μελών που συνεργάζονται σε συγκεκριμένα αμυντικά έργα) θέλουν να συμμετάσχουν ή να συνηγηθούν.
Ο οδικός χάρτης θα σταλεί στους ηγέτες της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα. Οι υπουργοί συνασπισμού θα συναντηθούν ξανά την 1η Δεκεμβρίου, με στόχο να δρομολογήσουν όλες τις ομάδες μέχρι τότε, δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ.
Την ίδια στιγμή αυξάνεται η πίεση στους συμμάχους του ΝΑΤΟ να συμφωνήσουν πλήρως στο σχέδιο όπλων του Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία.
Στο μεταξύ, οι τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου, του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) – οι οποίες κατέρρευσαν την περασμένη εβδομάδα – συνεχίζονται σήμερα. Το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο.
Ποιο είναι το σημείο τριβής; Οι χώρες μέλη θέλουν να επιτρέψουν εξαιρέσεις (γνωστές και ως παρεκκλίσεις από τα κριτήρια επιλεξιμότητας) ώστε τα χρήματα της ΕΕ να μπορούν να χρηματοδοτήσουν την παραγωγή πυραύλων και πυρομαχικών με ξένες άδειες. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι αντίθετο με αυτό.
Οι συνομιλίες ξεκινούν στις 5 μ.μ. στο Συμβούλιο. Η πρώτη σύνοδος έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει δύο ώρες, αλλά θα μπορούσε να επεκταθεί σε τέσσερις ή πέντε, δήλωσε αξιωματούχος του Κοινοβουλίου – αν και κανείς δεν περιμένει μια ολονύχτια συνεδρία.
«Είμαστε αρκετά πιο αισιόδοξοι από την περασμένη εβδομάδα», δήλωσε ο αξιωματούχος του Κοινοβουλίου μετά τη συνάντηση των πρεσβευτών της Τετάρτης, όπου προέκυψαν κάποια δειλά συμβιβαστικά σχέδια. «Από την πλευρά του Συμβουλίου της ΕΕ; Ας πούμε ότι είναι λιγότερο απαισιόδοξοι από την περασμένη εβδομάδα!» κατέληξε ο αξιωματούχος.
