Τα ψευδοδιλήμματα του κυρίου Μητσοτάκη

Ας πούμε ορισμένα πράγματα. Οι συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα κατά των κυβερνητικών επιλογών γίνονταν όχι επειδή στην απόληξη του ευρέως νοούμενου χώρου βρίσκεται το μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη -ενός κυριολεκτικά άγνωστου το τελευταίο διάστημα- αλλά επειδή πάνω από την πλατεία βρίσκεται η Βουλή των Ελλήνων. Εκεί όπου λαμβάνονται οι σημαντικές αποφάσεις. Τα τελευταία χρόνια η Βουλή των Ελλήνων -κατά το δόγμα Γεωργιάδη- είναι η πλειοψηφία της, δηλαδή, η Ν.Δ., με αποτέλεσμα να μην είναι και τόσο… Βουλή των Ελλήνων, αλλά «Βουλή της Κυβέρνησης».

Ουδέν μεμπτόν, και αρχή της Δημοκρατίας, θα έλεγε κάποιος. Αλλά, πέραν του ότι ο πρωθυπουργός δεν έχει «καμία υποχρέωση να ακούει τις μιζέριες και την παραπληροφόρηση της αντιπολίτευσης», εδώ βρίσκεται ο μεγάλος μύθος. Η χώρα κυβερνάται από μια οργανωμένη μειοψηφική ελίτ. Ατομα-κληρονόμοι, πρόσωπα ισχυρά και προνομιούχα που ελέγχουν τη λήψη αποφάσεων, ελέγχουν το δημόσιο ταμείο (θυμηθείτε το «σας δώσαμε τόσα λεφτά και ακούμε “Ουυυ”»), ελέγχουν τα ΜΜΕ (κρατική διαφήμιση), διορίζουν την ηγεσία της Δικαιοσύνης, που επιβάλλουν κάθε φορά την πολιτική ατζέντα, που, τέλος, επιβάλλουν τη θέλησή τους πάνω στην κοινωνική πλειοψηφία, παρά τη βούληση των πολλών. Συγκεκριμένα, μιλάμε για τους ιδιοκτήτες της χώρας.

Τελευταία, βέβαια, πάνω από το 65% των πολιτών δηλώνει χαμηλή εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση (στους ιδιοκτήτες της χώρας) και στους κρατικούς θεσμούς. Στις πρόσφατες μετρήσεις, η αντίληψη των πολλών (σε ανησυχητικά ποσοστά) θα μπορούσε να συνοψιστεί σε «εκτεταμένη διαφθορά, χαμηλή δικαιοσύνη». Σε δημοσκόπηση της Kapa Research για το Ιδρυμα Heinrich Böell Stiftung (Οκτώβριος 2025) το 97% των πολιτών δήλωσε πως η διαφθορά είναι «πολύ διαδεδομένη». Θα ήταν χρήσιμο να βλέπαμε στοιχεία όπως: πόσες συναντήσεις λόμπι καταγράφονται, ποιες εταιρείες ή ομάδες πίεσης (interest-groups) δραστηριοποιούνται στη χώρα, ποια ακριβώς είναι η νομοθεσία για τα λόμπι στην Ελλάδα, πόσο εφαρμόζεται και πώς αυτό το κλίμα ξεβράζεται στην κυβερνητική διαπλοκή/διαφθορά.

Με όρους πολιτικής φιλοσοφίας, απ’ όσα γίνονται σήμερα στη χώρα, δεν υπάρχει σχέδιο. Στη «χώρα- ρεντίκολο», κατά τον κ. Μητσοτάκη, υπάρχει μόνο προσπάθεια συγκάλυψης ή αποσιώπησης σκανδάλων και… φτηνές καβουροδαγκάνες. Απλώς επί των ημερών του, η αποτελεσματικότητά του, ως μέτρο, κρίνεται από όσα λέει και με αυτά που κάνει ως κάτοχος της εξουσίας. Και, ακριβώς, όπως είχε διερωτηθεί ο Πλάτωνας στην εποχή του, έτσι και σήμερα οι πολίτες διερωτώνται αν, όντως, ο πρωθυπουργός χρησιμοποιεί την εξουσία για το κοινό καλό ή για τον εαυτό του.

Με όρους της κριτικής θεωρίας της εξουσίας (Φουκό, Μπουρντιέ κ.ά.), η εξουσία βρίσκεται στους μηχανισμούς πειθάρχησης και κανονικοποίησης· είναι διάχυτη, ενσωματωμένη στη γνώση και στους θεσμούς· και «όπου υπάρχει εξουσία, υπάρχει και η αμφισβήτησή της ή μορφές αντίστασης» (Μ. Φουκό).

Ανεξάρτητα, όμως, από τη φιλοσοφική ηθική γύρω από τη σχέση κυβερνώντων και κυβερνώμενων (που δεν ενδιαφέρει αυτούς που δεν βρίσκουν σπίτι και δεν βγάζουν τον μήνα), η σχέση ανάμεσα σε κράτος και πολίτες ήταν ανέκαθεν προβληματική: μια σύμβαση, που μονίμως συνεπάγεται δύσκολες σχέσεις και αποφάσεις.

Τα προβλήματα αυτά λύνονται σήμερα με αυταρχισμό, καταστολή και ψευτοδιλήμματα. «Θέλετε να προστατεύουμε το Ιερό του Αγνωστου Στρατιώτη; Εμείς θέλουμε, εσείς δεν θέλετε». «Θέλετε να αρχίσει η δίκη για τα Τέμπη; Εμείς θέλουμε, εσείς δεν θέλετε». «Θέλετε την ανάπτυξη της χώρας; Εμείς θέλουμε, εσείς όχι».

Το πραγματικό πρόβλημα που στοιχειώνει την κυβέρνηση είναι ότι δεν κάνει καν αυτά που λέει ότι θέλει. Και, όπως πάντα, ο πρωθυπουργός χρεώνει την αποτυχία του στους άλλους. Ηταν η κυβερνητική αδιαφορία που οδήγησε στον θάνατο 57 νέους ανθρώπους. Τα άλλα προβλήματα του επιτελικού κράτους είναι όλα τους σκάνδαλα (λίστες Πέτσα, υποκλοπές, Πάτσηδες, αδιευκρίνιστα ποσά, απευθείας αναθέσεις κ.λπ). Μήπως το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ προέκυψε με το αιτιολογικό της θωράκισης του πρωτογενούς τομέα; Μήπως η 13ωρη εργασία (θέμα χλευασμού σε όλα τα διεθνή μέσα) είναι ένα θαύμα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού; Αστειευόμαστε βέβαια. Οπως αστειευόμαστε με τη θεωρία «της μιζέριας της Αριστεράς».

Ετσι, από μια «πλειοψηφία» που αρνείται τα απότοκα των αποτυχιών της, φτάσαμε στην αλλαγή της ατζέντας: στην ψήφιση -το βράδυ της Τετάρτης- της απαγόρευσης για το θεαθήναι στο μνημείο και στον μικρό περιβάλλοντα χώρο μέχρι τη Βασιλίσσης Αμαλίας. Η κυβέρνηση δεν λέει ότι δεν θέλει λαϊκές κινητοποιήσεις μπροστά στη Βουλή. Αλλά οι παραβάτες θα τιμωρούνται -μέσω του ιδιώνυμου αδικήματος- για ασέβεια στον Αγνωστο Στρατιώτη. Διότι, όντως, «το μνημείο δείχνει την ενότητα των Ελλήνων μπροστά στον εχθρό». Αυτό που δεν εξήγησε η κυβέρνηση είναι το ποιος ακριβώς είναι «ο εχθρός». Αν πιστέψουμε ορισμένους κυβερνητικούς και μερικούς «δημοσιογράφους», ο εχθρός είναι ο Ρούτσι, είναι οι σκεπτόμενοι πολίτες και… «η μιζέρια της Αριστεράς». Μωραίνει Κύριος ον βούλεται απολέσαι!