Επιστροφή στην αφετηρία

Πριν από δύο χρόνια, τις παραμονές της εισβολής της Χαμάς στο Ισραήλ, η ευρύτερη Μέση Ανατολή βρισκόταν σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι:

-Από τη μια μεριά οι ΗΠΑ του Μπάιντεν που προωθούσαν με τη διαδικασία του κατεπείγοντος τη στρατηγική συνεργασία των συμμάχων τους στην περιοχή με το Ισραήλ, αρχής γενομένης με τις Συμφωνίες του Αβραάμ και πιο συγκεκριμένα, με την εξομάλυνση των σχέσεων Τελ Αβίβ – Ριάντ.

-Από την άλλη, στη σύνοδο κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου και της Ισλαμικής Διάσκεψης, στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, καταγράφηκε μια δυναμική υπέρβασης των αντιπαλοτήτων και των συγκρούσεων που για δεκαετίες σκίαζαν την περιοχή.

Με οικοδεσπότη τον διάδοχο του θρόνου, Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, και με ομοτράπεζους, μεταξύ άλλων, τους Ερντογάν, Σίσι, Ασαντ και τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ, η υλοποίηση των Συμφωνιών του Αβραάμ πρόβαλλε ως στερούμενη νοήματος.

Στη διετία που κύλησε από τότε οι ΗΠΑ προσπάθησαν να κρατήσουν ανοικτή την προοπτική μιας μελλοντικής συμμαχίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία.

Λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής στο Ριάντ αποκαταστάθηκαν οι διπλωματικές σχέσεις Ιράν-Σαουδικής Αραβίας μετά από μεσολάβηση της Κίνας, εν μέσω προσδοκιών ότι θα λήξει σύντομα ο πόλεμος δι’ αντιπροσώπων στην Υεμένη που διεξάγουν εδώ και χρόνια οι δύο μεγάλες χώρες του Κόλπου.

Δύο χρόνια μετά, το εκκρεμές των μεσανατολικών συσχετισμών φαίνεται να γέρνει προς τη μεριά των ΗΠΑ-Ισραήλ.

Η ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ στα τέλη του 2024 και ο πόλεμος Ισραήλ-Ιράν, αλλά και το ανελέητο σφυροκόπημα της Γάζας διαμόρφωσαν ένα νέο σκηνικό, μια στρατηγική πρόκληση για συνολική λύση.

Οι ΗΠΑ του Τραμπ μπορούν να πειθαναγκάσουν το Ισραήλ και τη Χαμάς να αποδεχθούν το σχέδιο Τραμπ.

Τίποτε όμως δεν εγγυάται την αντοχή και τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός.

Η αποδοχή του σχεδίου Τραμπ από τον Νετανιάχου είναι τακτικός ελιγμός, καθώς στρατηγικός στόχος παραμένει η ακύρωση, οριστική και μη αντιστρέψιμη, της ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους.

Αλλωστε και οι Συμφωνίες του Αβραάμ μιλούσαν για βήματα που θα πιστοποιούν την πρόοδο προς την κατεύθυνση της φόρμουλας των δύο κρατών.

Επιστροφή στην αφετηρία, με άγνωστο πού θα οδηγήσει η νέα διαδρομή…