«Εχουμε γίνει το μαύρο πρόβατο του ελληνικού κράτους, όλες τις παθογένειές του τις προβάλλουν σε μας. Και γιατί γίνεται αυτό; Γιατί είμαστε το ταμείο, από τα χέρια και τα μάτια μας περνούν όλες οι πληρωμές…», λέει στην «Εφ.Συν.» με ένα μείγμα θυμού και απόγνωσης εργαζόμενος του ΟΠΕΚΕΠΕ, του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων, Προσανατολισμού και Εγγυήσεων. Πριν από μερικούς μήνες ελάχιστοι γνώριζαν τι ακριβώς σημαίνουν τα αρχικά του φορέα που κάθε χρόνο ελέγχει τις δηλώσεις-αιτήσεις τουλάχιστον 600.000 αγροτών, κτηνοτρόφων και αλιέων και πληρώνει περίπου 2,5 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών ενισχύσεων και αναπτυξιακών επιδοτήσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Το σκάνδαλο των παράνομων επιδοτήσεων, δηλαδή χρηματοδοτήσεων που βασίστηκαν σε ψευδείς δηλώσεις δικαιούχων ή εικονικά δικαιούχων, το οποίο βγήκε στο προσκήνιο μόνο όταν αποκαλύφθηκε η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βάσει καταγγελιών από αγρότες και κτηνοτρόφους, παρότι είναι ένα ξεκάθαρα γαλάζιο σκάνδαλο, με εμπλοκή δύο διαδοχικών υπουργών (Βορίδη, Αυγενάκη) και πέντε «φυτευτών» προέδρων, παρουσιάστηκε βολικά από την κυβέρνηση Μητσοτάκη ως «σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ». Δηλαδή, ως συλλογική ευθύνη των περίπου 520 εργαζομένων του Οργανισμού – και άλλων 140 συμβασιούχων που προσλαμβάνονται για 8 μήνες έως δύο χρόνια, αλλά οι συμβάσεις τους λήγουν πριν καν καταλάβουν τι ακριβώς κάνει ο Οργανισμός.
Ο «διεφθαρμένος» και υπό «κατάργηση» ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, δεν είναι οι προϊστάμενοι υπουργοί, οι γενικοί γραμματείς, οι πρόεδροι και τα λοιπά μέλη της διοίκησης του Οργανισμού που «φύτεψε» από την πρώτη στιγμή η κυβέρνηση, ούτε οι ιδιώτες από τους οποίους εξαρτάται η διαδικασία υποβολής των δηλώσεων των αγροτών (κοινοπραξία Neuropublic-Cognitera, ΓΑΙΑ Επιχειρείν, πάνω από 500 ιδιωτικά ΚΥΔ – Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων). Είναι οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ, συλλήβδην ύποπτοι και επίορκοι, και αναγκασμένοι πλέον να δίνουν λόγο στην επιτηρήτρια ΑΑΔΕ του κ. Πιτσιλή, στην Οικονομική Αστυνομία του κ. Χρυσοχοΐδη, στην Αρχή για το ξέπλυμα, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και σε αρκετούς ακόμα φορείς που κάνουν σόου στη μεγάλη σκηνή του σκανδάλου.
Χθες, οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαζομένων στον Οργανισμό, με τον πιο καθαρό τρόπο από τότε που ξέσπασε το σκάνδαλο, προσπάθησαν να σπάσουν την «ομερτά» γύρω από τον πραγματικό ρόλο των εργαζομένων και την ακατάσχετη κυβερνητική ψευδολογία για τους δήθεν αστραπιαίους ελέγχους που ΔΕΝ έκανε ο ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά ΤΑΧΑ κάνουν οι αντικαταστάτες του.
Το «θαύμα» των ελέγχων
Αποδομώντας τις πανηγυρικές ανακοινώσεις Χρυσοχοΐδη για το «θαύμα» των ελέγχων της Οικονομικής Αστυνομίας, σε μόλις έναν μήνα, σε 6.300 ΑΦΜ, από τα οποία στα 1.036 διαπιστώθηκαν παράνομες επιδοτήσεις 22 εκατ. ευρώ, ο Σύλλογος των Εργαζομένων αναφέρει σαφώς ότι στηρίχτηκαν σε ελέγχους που ήδη είχαν κάνει οι περίπου 300 υπάλληλοι-ελεγκτές του Οργανισμού, τους φακέλους των οποίων πήρε και επεξεργάστηκε η Οικονομική Αστυνομία. Ο Σύλλογος των Εργαζομένων δεν θριαμβολογεί, απλώς υπογραμμίζει πως «η εμπειρία αυτή απέδειξε ότι η συνεργασία με άλλες δημόσιες αρχές μπορεί να επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Ωστόσο, για να υπάρχει ουσιαστική παρέμβαση και να μην αρκούμαστε σε κατασταλτικές ενέργειες, χρειάζονται προληπτικά μέτρα».
Για του λόγου το αληθές, οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ παραθέτουν μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία. Μεταξύ 2019 και 2024, πέρα από τις μαζικές διασταυρώσεις δηλώσεων ΟΣΔΕ, οι ελεγκτές του Οργανισμού έκαναν 51.500 ελέγχους σε χωράφια και στάβλους. Οχι στην οθόνη του υπολογιστή τους, αλλά στις εκτάσεις του Γράμμου, τα κοπάδια αρνοκάτσικων της Κρήτης, τα βοσκοτόπια της Θεσσαλίας. Το ίδιο διάστημα, κατέβαλαν στους δικαιούχους αγρότες και κτηνοτρόφους επιδοτήσεις 17 δισ. ευρώ, ενώ εντόπισαν και ανέκτησαν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, λόγω λανθασμένων ή ψευδών δηλώσεων.
Οπως μας εξηγούν έμπειρα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, τα περισσότερα από τα ανακτώμενα ποσά απλώς συμψηφίζονται με τις επόμενες χρήσεις και επιδοτήσεις. Ενα σημαντικό μέρος τους, όμως, διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ, ως Αρχή Δημοσίων Εσόδων, για να τα διασταυρώσει με τα δικά της στοιχεία και δεδομένα για το εισόδημα και τα περιουσιακά στοιχεία των δικαιούχων που έκαναν ψευδείς ή ανακριβείς δηλώσεις και να τα ανακτήσει μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης σε επιστροφές φόρων, τραπεζικούς λογαριασμούς ή ακίνητα. Ωστόσο, ουδέποτε η ΑΑΔΕ, που επιλέχθηκε ως «εξυγιαντής του σεσηπότος ΟΠΕΚΕΠΕ», έχει δώσει λογαριασμό για το αν και πόσα χρήματα από παράτυπες επιδοτήσεις έχει ανακτήσει.
Ερωτήματα
Βεβαίως, τον ίδιο λογαριασμό, για τον οποίο μόνο οι εργαζόμενοι έχουν δώσει στοιχεία, οφείλουν να δώσουν και οι ηγεσίες του ΟΠΕΚΕΠΕ και του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η «Εφ.Συν.» έχει αποστείλει (από τις 2 Σεπτεμβρίου) τέσσερα συγκεκριμένα σχετικά ερωτήματα στη διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά μέχρι χθες όχι μόνο δεν είχαμε λάβει απαντήσεις, αλλά δεν γνωρίζαμε καν αν υπάρχει πρόθεση απάντησης από τους παλαιότερους του Δ.Σ. ή τον νέο, προσωρινό πρόεδρο, προερχόμενο από την ΑΑΔΕ, κ. Καββαδά. Τα (αναπάντητα) ερωτήματά μας ήταν, συνοπτικά:
Πόσους ειδικούς (κατόπιν καταγγελιών) και τακτικούς (βάσει κοινοτικών κανονισμών) ελέγχους έχει διενεργήσει τα τελευταία δέκα χρόνια η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ; Τι κάνει η διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων όταν οι έλεγχοι καταλήγουν σε παράνομα καταβληθέντα ποσά; Πόσα αχρεώστητα έχουν εντοπιστεί και πόσα έχουν ανακτηθεί; Πώς έχει κατανεμηθεί το Εθνικό Απόθεμα στις 13 περιφέρειες από το 2021 και μετά;
Παραδόξως, ούτε οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ γνωρίζουν τα αποτελέσματα και την πορεία των ελέγχων τους, που διενεργούνται με τη χειρότερη αναλογία ελεγκτή προς εκμετάλλευση σε όλη την Ε.Ε. Στην Ελλάδα 1 ελεγκτής του ΟΠΕΚΕΠΕ αντιστοιχεί σε 1.268 αγροτικές εκμεταλλεύσεις, όταν στη Γαλλία η αναλογία είναι 1 προς 141, στην Ισπανία 1 προς 111, στην Ιρλανδία, τη δεύτερη χειρότερη μετά την Ελλάδα, 1 προς 431.
«Ο Οργανισμός φαίνεται να έχει αφεθεί στη μοίρα του. Λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις ερήμην του και χωρίς τη συμμετοχή των εργαζομένων, οι οποίοι θα κληθούν να αναλάβουν την υλοποίησή τους», επισημαίνουν. Και φορτώνονται, θα προσθέταμε εμείς, ευθύνες που δεν έχουν, όπως η διαπίστωση της κυριότητας ενός χωραφιού κι ενός βοσκότοπου. Αλήθεια, έχουν οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΚΕΠΕ, κι όχι η ΑΑΔΕ, το Κτηματολόγιο, τα υποθηκοφυλακεία, οι δήμοι την ευθύνη να διαπιστώσουν σε ποιον ανήκει ένα χωράφι που διεκδικεί επιδότηση, όταν στα δικαστήρια γίνονται δεκτά ακόμα και «ταπιά» (οθωμανικά συμβόλαια) από την εποχή της βαθιάς τουρκοκρατίας;
Θα επανέλθουμε.
