Το Προσχέδιο του προϋπολογισμού είχε την κακή φήμη ότι καταρτίζεται για να αναθεωρηθεί – κι αυτή η αναθεώρηση συχνά ξεκινούσε μόλις 40 μέρες μετά, με την κατάθεση του κρατικού προϋπολογισμού. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι αποκλίσεις μεταξύ Προσχεδίου και Σχεδίου Προϋπολογισμού δεν είναι ουσιαστικές. Αυτές που εντυπωσιάζουν είναι οι αποκλίσεις μεταξύ του προϋπολογισμού και των αποτελεσμάτων της εκτέλεσής του. Μάλιστα σε εντελώς κρίσιμα μεγέθη -όπως τα έσοδα από φόρους, οι δαπάνες, το πρωτογενές και το δημοσιονομικό ισοζύγιο και ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ- οι αποκλίσεις είναι τόσο μεγάλες ώστε να προκαλούν εύλογη απορία για την έκτασή τους. Ετσι η δημοσιοποίηση σήμερα του Προσχεδίου θα μας δώσει μια καλή προσέγγιση των προβλέψεων του Σχεδίου Προϋπολογισμού, που θα κατατεθεί στη Βουλή μετά τα μέσα Νοεμβρίου.
Καθώς το δημοσιονομικό έτος 2025 έχει διανυθεί κατά τα 9/12, το σίγουρο είναι ότι και φέτος θα έχουμε μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ προβλέψεων και πραγματοποιήσεων για τα κρίσιμα μεγέθη που προαναφέραμε, όπως προδιαγράφει το πρόσφατο δελτίο εκτέλεσης της περιόδου Ιανουαρίου-Αυγούστου 2025.
Ρεκόρ «αστοχιών» το 2024
Εκεί όμως που οι αστοχίες είναι οριστικές και εντυπωσιακές είναι στο δημοσιονομικό έτος 2024. Μάλιστα όχι μόνο σε σύγκριση των εκτιμήσεων του Προσχεδίου και του Προϋπολογισμού σε σχέση με τα αποτελέσματα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2024, αλλά και σε σύγκριση μεταξύ των προβλέψεων για το πώς θα κλείσει το 2024 του προϋπολογισμού του 2025 και της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2024!
Σημειωτέον πως όταν ψηφίστηκε ο προϋπολογισμός του 2025 στη Βουλή ήταν 16 Δεκεμβρίου του 2024 και ήταν διαθέσιμα τα στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού στο 11μηνο του έτους. Είναι προφανές λοιπόν ότι δεν επρόκειτο περί άστοχων προβλέψεων…
Οπως φαίνεται από τον πίνακα, οι μεγάλες «αστοχίες» αφορούν τα «βαριά» μεγέθη του προϋπολογισμού, αυτά που έχουν το μεγαλύτερο ειδικό βάρος στη διαμόρφωση του γενικού ισοζυγίου αλλά και του πρωτογενούς πλεονάσματος: τα καθαρά έσοδα και τα έσοδα από φόρους (περιλαμβανομένου του ΦΠΑ), τις δαπάνες και ιδιαίτερα τις δαπάνες για Μεταβιβάσεις (που χρηματοδοτούν τις κοινωνικού χαρακτήρα δαπάνες του προϋπολογισμού).
Συγκεκριμένα:
● Καθαρά έσοδα: η «αστοχία» μεταξύ προβλέψεων Προσχεδίου – Σχεδίου και εκτέλεσης ανέρχεται σε 6 δισ. ευρώ, ενώ μεταξύ προϋπολογισμού 2025 και εκτέλεσης ανέρχεται σε 3 δισ. ευρώ!
● Εσοδα από φόρους: η «αστοχία» μεταξύ Σχεδίου – Προσχεδίου 2024 και εκτέλεσης ανέρχεται σε 5,8 δισ. ευρώ και στα έσοδα από ΦΠΑ σε πάνω από 2 δισ. ευρώ. Για τα φορολογικά έσοδα του 2024 επίσης η «αστοχία» μεταξύ προϋπολογισμού 2025 και εκτέλεσης ανέρχεται σε 2 δισ. ευρώ.
● Δαπάνες: εδώ οι αστοχίες είναι ακόμη πιο εντυπωσιακές, διότι δεν μπορούν καν να αποδοθούν σε «εκπλήξεις» από την «υπεραπόδοση της οικονομίας» ή της κυβερνητικής πολιτικής, αφού περνούν αποκλειστικά από τα χέρια της κυβέρνησης. Κι όμως η διαφορά μεταξύ προϋπολογισμού 2025 και εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2024 ανέρχεται σε 2,8 δισ. ευρώ. Το εντελώς εξοργιστικό είναι ότι στον προϋπολογισμό του 2025 η εκτίμηση για τις δαπάνες του 2024 αυξήθηκε από 74.632 εκατ. ευρώ του προϋπολογισμού του 2024 σε 76.502 εκατ. ευρώ!
● Μεταβιβάσεις: το ίδιο συνέβη και με το κονδύλι για τις Μεταβιβάσεις, που αυξήθηκε λίγο πριν κλείσει το 2024 κατά περισσότερο από 1 δισ. ευρώ για να μειωθεί στην εκτέλεση κατά περίπου 800 εκατ. ευρώ.
Τούτων δοθέντων οι εκτιμήσεις που περιέχονται στο Προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2024 έχουν μάλλον σχετική και πολύ μειωμένη αξία.
