Λοιπόν όχι, ας μη σου μιλήσω πάλι – μια και σίγουρα το «έζησες στο πετσί σου»- για τη Λέσβο της σύγχρονης «προσφυγικής κι ανθρωπιστικής κρίσης» – αν όχι ευκαιρίας θα πω εγώ, με αποκορύφωμα την καταστροφή της Μόριας το 2020 – φυλακής χιλιάδων ψυχών- που κινητοποίησε διεθνείς οργανισμούς και παγκόσμια κοινότητα, στο όνομα της διεθνούς αλληλεγγύης. Γιατί ακόμα κι αν κουράστηκες να το ακούς, ήταν – παρά τις προκλήσεις- σε αυτή τη Λέσβο, που εκκίνησε ένα σύμβολο ανθρωπιστικής προσφοράς και υπενθύμισης της σημασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Μα να σου μιλήσω ωστόσο, για πολύ πιο πίσω στο χρόνο, για τη Λέσβο της Αρχαϊκής Περιόδου, όταν η ποιήτρια Σαπφώ, ως παγκόσμια πρέσβειρα της Ειρήνης, δημιουργούσε το διαπολιτισμικό της κέντρο παιδείας, για μαθήτριες από όλη τη Μικρά Ασία και την Ελλάδα, σε μια διεθνή ουσιαστικά πολιτιστική συνεργασία, που προωθούσε αξίες αλληλεγγύης και δημιουργικότητας πέρα από τα εθνικά σύνορα. Κι όταν ο Πιττακός ο Μυτιληναίος, ως ένας από τους « Επτά Σοφούς της Αρχαιότητας», επιτελούσε κρίσιμο ρόλο, προωθώντας την ειρηνική επίλυση εμφυλίων διαμαχών, με τη φιλοσοφία του “οι νίκες πετυχαίνονται χωρίς να χυθεί αίμα”.
Κι όταν στη «Λεσβιακή Εξάπολη», πρότυπο διαπολιτικής συνεργασίας, η Μυτιλήνη, υπερνικούσε τις εσωτερικές διενέξεις, κυριαρχούσε ειρηνικά στις άλλες πόλεις του νησιού, συμμετέχοντας και στον αποικισμό της Ναυκράτιδος στην Αίγυπτο και δημιουργούσε διεθνή εμπορικά δίκτυα συνεργασίας.
Κι ύστερα να σου μιλήσω για τη Λέσβο της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Περιόδου, όταν οι φιλόσοφοι Επίκουρος και Επίκτητος, τόνιζαν με τις θεωρίες τους, την προσωπική ελευθερία, την ανεκτικότητα και την ειρηνική συνύπαρξη, του “λάθε βιώσας” (ζήσε απαρατήρητα), προωθώντας την ειρηνική διαβίωση, χωρίς επιδίωξη εξουσίας ή προβολής.
Και για τη Λέσβο της Βυζαντινής Περιόδου, ως Πολυεθνικό Κέντρο Πολιτισμού, ένα κέντρο πολιτισμικού ουσιαστικά κύκλου, που συνδύαζε την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα με το χριστιανικό δίδαγμα και τοπικές παραδόσεις από τρεις ηπείρους, ένας συνδετικός κρίκος μεταξύ της Μικράς Ασίας και της ευρύτερης Βυζαντινής οικουμένης που διαχειριζόταν εν Ειρήνη, σημαντική εμπορική δραστηριότητα και πνευματική ζωή.
Και να σου πω και για τη Λέσβο της Οθωμανικής Περιόδου, ως τοπίο πολυπολιτισμικής ανθοφορίας και χώρο διαπολιτισμικής επικοινωνίας, με τα περίπου 300 οθωμανικά μνημεία της, να μαρτυρούν την πολυετή ειρηνική συνύπαρξη των κοινοτήτων Χριστιανών και Μουσουλμάνων και με τα Χαμάμ της να λειτουργούν ως ο ίδιος δημόσιος χώρος εξαγνισμού, χαλάρωσης και κοινωνικών επαφών.
Κι ύστερα για τη Λέσβο των Νεότερων Χρόνων, της προσφυγιάς του 1922 που παρά την τραγικότητα της κατάστασης, το νησί υποστήριζε αξιοσημείωτη ανθρωπιστική αλληλεγγύη, με πρώην αμιγώς τουρκικά χωριά να κατοικούνται από Έλληνες πρόσφυγες και τη Μυτιλήνη να συγκεντρώνει το 48% των μόνιμα εγκατεστημένων προσφύγων.
Ναι λοιπόν, για αυτή τη Λέσβο σου μιλώ, ένα γεφύρι ανάμεσα στη Μεσόγειο και τη Μικρασία, ένα σταυροδρόμι πολιτισμών, ένα ασταμάτητο κέντρο διαπολιτισμικού διαλόγου στους αιώνες, να διαχειρίζεται πολυάριθμα συμβάντα ενίσχυσης διαλόγου, συνεργασίας και συνύπαρξης λαών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αυτή ακριβώς η Λέσβος, που συνεχίζει με σύγχρονες διεθνείς πρωτοβουλίες ειρηνικής συνύπαρξης, δικτύωσης, συνεργασίας και σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, επιλέχθηκε ως ο τόπος που θα φιλοξενήσει στη Μυτιλήνη, από 2 ως και 7 Σεπτεμβρίου, το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Ειρήνης Λέσβου, που θα επιχειρήσει να αποτελέσει θεσμό ανάδειξης της δύναμης του πολιτισμού ως εργαλείου ειρήνης και αλληλοκατανόησης ανάμεσα σε λαούς και πολιτισμούς, αξιοποιώντας πολιτιστικές εκδηλώσεις, στρογγυλά τραπέζια και προγράμματα πόλεων και φορέων, προς την ενίσχυση του διαπολιτισμικού διαλόγου, της συνεργασίας, διαπολιτιστικής κι επιστημονικής ανταλλαγής και ανάδειξης διεθνούς πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Ειρήνης Λέσβου, με δύο λόγια:
Πότε : 2-7 Σεπτεμβρίου 2025, στη Μυτιλήνη
Περιεχόμενο: Πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις που εξερευνούν θέματα, όπως οι Διαπολιτισμικές Σχέσεις, ο Πόλεμος και η Ειρήνη, η Βία, τα Στερεότυπα και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και πλήθος δράσεων : ενημερωτικές εκδηλώσεις, κινηματογραφικές προβολές, μουσικές συναυλίες, αθλητικά δρώμενα, γαστρονομικές εμπειρίες, διαδραστικά παιχνίδια, εκθέσεις φωτογραφίας, ζωγραφικής και αφίσας. Στο νησί θα παραβρεθούν εκπρόσωποι φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης από την Ελλάδα και την Τουρκία για να διεξαχθεί και μια στρογγυλή τράπεζα με θέμα τη διπλωματία των πόλεων και την εμπέδωση της ειρήνης, που θα γίνει το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2025 στις 18:00.
Συντονισμός Φεστιβάλ:
- Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο
- Ege Barış ve İletişim Derneği
Οργανωτική Επιτροπή:
- Διεθνής Αμνηστία – Ελληνικό Τμήμα
- Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
- Κάριτας Ελλάς
- Σύλλογος Αλβανών Μεταναστών Λέσβου
Συνδιοργανωτές εκδηλώσεων και λοιποί συντελεστές:
- Αναγνωστήριο Αγιάσου «Η Ανάπτυξη»
- Ηλιακτίδα ΑΜΚΕ
- Πανεπιστήμιο Αιγαίου
- ΠΑ.Δ.Ο.Π.: Παρατηρητήριο Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης
- Σύλλογος Βετεράνων Ποδοσφαιριστών Λέσβου
- Φ.Ε.Μ.: Φωτογραφική Εταιρεία Μυτιλήνης
- Φ.Ι.Μ.ΠΟ.Δ.: Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας
- Ayvalık Giritliler Derneği – Mübadele Türküleri ve Rebetiko Korosu
- DansAivali Topluluğu
- Dounias/ Athens Palestine Film Festival
- Ethnofest – Διεθνές Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου
- KulturForum TürkeiEuropa
- Operazione Colomba
- Pro Asyl
- Yunanistan’dan Notlar
