Η αναφορά στην οικογένειά του είναι η μόνη στιγμή κατά τη χθεσινή τηλεφωνική μας επικοινωνία με τον Παλαιστίνιο δημοσιογράφο Abd Elkader Abd Elhalim που τον ακούμε ανακουφισμένο και κάπως τυχερό σε σύγκριση με άλλους. Ο ίδιος εργάζεται στο γραφείο του Al Arabi TV στην Ιερουσαλήμ, με κύρια αποστολή τους την κάλυψη όλων όσα συμβαίνουν στη Γάζα και όσων μεταδίδουν από εκεί οι απεσταλμένοι τους.
● Η δική σας βάση είναι στην Ιερουσαλήμ. Αντιμετωπίσατε εχθρότητα ακόμη κι εκεί;
Ναι, αντιμετώπισα εχθρότητα από τους εποίκους, για παράδειγμα. Κάθε χρόνο οι έποικοι πραγματοποιούν μια πορεία στην Ιερουσαλήμ, εν είδει ετήσιας διαμαρτυρίας. Φέτος έγινε τον Μάιο, όταν ύψωσαν την ισραηλινή σημαία σε όλη την παλαιά πόλη της Ιερουσαλήμ και ειδικά στη μουσουλμανική γειτονιά. Συνήθως, αυτή η μέρα είναι εφιάλτης για τους δημοσιογράφους. Οι έποικοι είναι παντού, επιτίθενται σε κάθε δημοσιογράφο που βλέπουν, μερικές φορές σωματικά, άλλοτε μόνο με βρισιές και τέτοια και οι αστυνομικοί απλά στέκονται και παρατηρούν..
Ομως αυτό δεν είναι τίποτα μπροστα στη βία που υπέστησαν συνάδελφοί μου στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Ό,τι συμβαίνει στη Γάζα δεν είναι καν συγκρίσιμο με αυτό που ζούμε οι υπόλοιποι. Ισως γι’ αυτό δεν μιλάμε πολύ για το τι συμβαίνει στη Δυτική Όχθη ή στην Ιερουσαλήμ: σκεφτόμαστε αμεσως “τί να πούν και στη Γάζα;” Γι αυτό δεν αναδεικνύουμε ότι περνάμε και στη Δυτική Όχθη και στην Ιερουσαλήμ όπου σταδιακα η ισραηλινή κυβέρνηση καταφέρνει να εξαλείψει τις παλαιστινιακές φωνές. Εμείς εδώ δεν έχουμε πολλή δουλειά εκτός του στούντιο μας. Αλλά όταν βγαίνουμε στο δρόμο, σε οποιαδήποτε περίσταση που περιλαμβάνει την αστυνομία ή τον ισραηλινό στρατό ή τους εποίκους, πάντα νιώθουμε στο πετσί μας την εχθρότητα.
● Γνωρίζατε λοιπόν κάποιον από τους συναδέλφους σας που σκοτώθηκαν χθες;
Ξέρετε, υπάρχουν δημοσιογραφικές ομάδες εμπροσθοφυλακής ή «θανάτου», όπως τις λέμε εμείς, συναδέλφων που βρίσκονται στην Παλαιστίνη. Συνήθως μοιραζόμαστε τις ειδήσεις μεταξύ μας. Tουλάχιστον δύο από αυτούς που δολοφονήθηκαν ήταν σε αυτές τις ομάδες: ο Anas al Sharif και ο Mohammed Qreiqeh, δημοσιογράφοι στο Al Jazeera.
Δεν τους γνώριζα προσωπικά, αλλά γνώριζα κάποιους φίλους τους που συνεργάζονται μαζί μας στο Al Arabi, όπως ο Islam Badr, συνάδελφός μας στη Γάζα και πολύ στενός φίλος και των δύο. Αυτό που συνέβη χθες ήταν συγκλονιστικό, αλλά, δυστυχώς, δεν ήταν έκπληξη. Μάλλον ήταν προφανές εδώ και καιρό: ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού (το όνομά του είναι Afichai Adre στο Χ) προκαλούσε, ειδικά εναντίον του Anas, εδώ και μήνες. Και σκεφτόμασταν ότι τον έχουν στοχοποιήσει και θα τον σκοτώσουν. Ε, αυτό συνέβη χθες.
«Αυτό που συνέβη χθες ήταν συγκλονιστικό, αλλά, δυστυχώς, δεν ήταν έκπληξη. Μάλλον ήταν προφανές εδώ και καιρό: ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού προκαλούσε, ειδικά εναντίον του Anas, εδώ και μήνες. Και σκεφτόμασταν ότι τον έχουν στοχοποιήσει και θα τον σκοτώσουν. Ε, αυτό συνέβη χθες»
Η κατηγορία τους είναι ότι ο Anas ήταν μέλος «τρομοκρατικής» ομάδας στη Γάζα. Και παρ’ όλο που οι ίδιοι οι Ισραηλινοί έχουν drones και παρ’ όλο που ο Anas δεν ήταν κάποιος που κινούνταν κρυφά -αντίθετα οι κινήσεις του ήταν φανερές και ο ίδιος συνεχώς στον αέρα με ρεπορτάζ- αποφάσισαν να βομβαρδίσουν τη σκηνή του και να σκοτώσουν και τον ίδιο και ακόμα πέντε συναδέλφους -εκείνους που έτυχε να βρίσκονται μαζί του. Αν και οι περισσότερες απειλές τους στόχευαν τον Anas (κι αυτό παραδέχτηκαν και στην επίσημη δήλωση), για τους άλλους ήταν σαν να λένε δηλαδή «εμείς εκείνον θέλαμε να σκοτώσουμε και σκοτώσαμε κι άλλους πέντε συμπτωματικά». Αυτό είναι πραγματικά φρικτό και καθώς συνέβη λίγο πριν από την ισραηλινή εισβολή στη Γάζα, είναι ακόμα ένα βασικό σημείο ανησυχίας.
● Ζείτε μ’ αυτόν τον τρόμο του θανάτου, ότι μπορούν να σε σκοτώσουν μόνο και μόνο επειδή κάνεις τη δουλειά σου;
Ναι, άλλωστε το Ισραήλ έχει το χειρότερο ιστορικό εναντίον των δημοσιογράφων. Δεν νομίζω ότι σε κανέναν πόλεμο της σύγχρονης ιστορίας έχει καταγραφεί ο θάνατος περισσότερων από 280 δημοσιογράφων σε διάστημα μικρότερο των δύο χρόνων. Ναι, είμαστε όλοι φοβισμένοι. Αλλά βέβαια αν βρίσκεσαι και σε μια θερμή ζώνη, είτε στη Γάζα, που είναι πολύ χειρότερα, είτε ακόμα και στη Δυτική Οχθη, φοβάσαι ότι ανά πάσα στιγμή ένας στρατιώτης εύκολα θα σε πυροβολήσει και κανείς δεν θα κάνει τίποτα γι’ αυτό.
Το τρελό είναι πως ο κόσμος δεν συνειδητοποιεί ότι αυτό θα επηρεάσει τελικά τους πάντες: σε 2-3 χρόνια, σε έναν άλλο πόλεμο κάπου αλλού, μια άλλη χώρα θα ισχυριστεί, «ναι, αυτός ο δημοσιογράφος ήταν μέλος του τάδε στρατού, γι’ αυτό τον σκοτώσαμε». Αυτό ακριβώς έκανε το Ισραήλ. Βέβαια, η δολοφονία δημοσιογράφων δεν είναι κάτι καινούργιο. Αλλά κατά κανόνα έως τώρα η χώρα που σκότωνε δημοσιογράφους έλεγε «Δεν ήμασταν εμείς» ή «Το κάναμε κατά λάθος». Εδώ συμβαίνει κάτι άλλο, καινούργιο. Το ίδιο ισχύει και με τις επιθέσεις σε νοσοκομεία. Δεν είναι η πρώτη φορά που νοσοκομεία γίνονται στόχος. Αλλά αυτός που ώς τώρα στόχευε νοσοκομεία, πάντα προσπαθούσε μετά να ισχυριστεί ότι δεν ήταν αυτός ο υπευθυνος. Με το Ισραήλ, όλα αυτά άλλαξαν.
Οχι μόνον στοχοποιούν δημοσιογράφους αλλά εκδίδουν και ανακοίνωση λέγοντας ανοιχτά «ναι, στοχοποιήσαμε τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο και θέλαμε να τον σκοτώσουμε». Ή «ναι, εισβάλαμε στο Νοσοκομείο Al-Shifa ή σε οποιοδήποτε νοσοκομείο στη Γάζα». Αυτό είναι ένα εντελώς νέο επίπεδο συμπεριφοράς που υπαγορεύεται από τη βεβαιότητα ότι κανείς δεν θα τους επιβάλει κυρώσεις. Εχουν την υπεροψία της ατιμωρησίας. Και δεν θα σταματήσουν όσο οι χώρες που έχουν επιρροή στο Ισραήλ λόγω οικονομικών και εμπορικών συναλλαγών δεν κάνουν τίποτα.
● Αναρωτιέμαι αν κι εσείς και, πολύ περισσότερο, οι συνάδελφοί σας στη Γάζα θα μπορέσετε να κοιμηθείτε ξανά χωρίς να βλέπετε εφιάλτες με τις σκηνές που διαβάζουμε και βλέπουμε στα ρεπορτάζ σας…
Εμείς έχουμε τέσσερις συναδέλφους στη Γάζα από το κανάλι μας. Εχω μιλήσει με δύο από αυτούς και ο ένας είναι νότια στο Khan Yunis και ο άλλος στην Πόλη της Γάζας. Και οι δύο φοβούνται πολύ, γιατί ξέρουν πως ό,τι συνέβη χθες είναι μέρος μιας πολύ πιο στοχευμένης επίθεσης εναντίον δημοσιογράφων.
Ξέρουν ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνουν στόχος μόλις αρχίσουν να καλύπτουν, για παράδειγμα, την ισραηλινή επέμβαση στη Γάζα ή την πείνα. Και όλοι τους θεωρούν ότι στόχος του Ισραήλ είναι να σιγήσει οριστικά τις δημοσιογραφικές φωνές από τη Γάζα. Γι’ αυτό δεν επιτρέπουν την παρουσία διεθνών ΜΜΕ. Νομίζω βέβαια ότι οποιαδήποτε φωνή ντόπιων δημοσιογράφων που βιώνουν τα πράγματα από πρώτο χέρι στη Γάζα, είναι ακόμη πιο σημαντική από τις διεθνείς φωνές.
Αλλά αν υπήρχαν διεθνή ΜΜΕ μέσα στη Γάζα, το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να σκοτώνει δημοσιογράφους με αυτόν τον τρόπο. Δυστυχώς, αυτό που αισθάνονται τώρα είναι ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται κυρίως για τους δημοσιογράφους των διεθνών ΜΜΕ – που όμως το Ισραήλ μπορεί πιο εύκολα να καθοδηγήσει. Ενας συνάδελφος είπε σήμερα πως περίμενε μετά και τις χθεσινές δολοφονίες ότι ίσως θα υπήρχε μια ειλικρινής ανακοίνωση από τα mainstream ΜΜΕ όπως το CNN ή το BBC. Οτι αυτά τα κανάλια, αυτοί οι δημοσιογράφοι που εργάζονται σ’ αυτά, θα έλεγαν στον ισραηλινό στρατό: «Δεν θα συνεργαστούμε μαζί σας μέχρι να μας αφήσετε να μπούμε στη Γάζα». Χρειάζεται μια τέτοια ισχυρή δήλωση όσο το Ισραήλ ελέγχει την πληροφορία. Πρόσφατα 2-3 κανάλια, ένα από τα οποία ήταν το ABC Australia, πήγαν στη Γάζα, με την άδεια του Ισραήλ αλλά και με την προϋπόθεση να πάνε μόνο στα μέρη που θα τους υποδείξουν, ώστε να μην ανακαλύψουν και να μη μεταδώσουν καμία αλήθεια. Είναι όμως απαραίτητο να έρθουν δημοσιογράφοι από διεθνή μέσα.
● Μιλάτε για ένα διεθνές δημοσιογραφικό τείχος προστασίας…
Ναι, ναι, προστασία για εμάς αλλά και για να δουν εκείνοι την αλήθεια με τα δικά τους μάτια, γιατί δυστυχώς, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, κάποιοι εμάς μας αμφισβητούν σαν να μην είναι ένα πρόβλημα που το ξέρουμε και το έχουμε βιώσει στη Μέση Ανατολή. Αμβισβητούν τους αριθμούς των νεκρών που βγαίνουν από τη Γάζα, αμφισβητούν την αντικειμενικότητά μας, ενώ ταυτόχρονα εμπιστεύονται τα ισραηλινά ΜΜΕ και τον ισραηλινό στρατό. Λοιπόν, εντάξει, αφού δεν μας εμπιστεύεστε, τότε φέρτε ξένους δημοσιογράφους κι αφήστε τους να πουν εκείνοι τις ιστορίες.
● Τι θα μπορούσε να γίνει για να βρεθεί μια λύση σ’ αυτό το αδιέξοδο όπου το Ισραήλ κρατά και το πεπόνι και το μαχαίρι;
Οι δυτικές κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση και να επιβάλουν κυρώσεις. Οσο δεν υπάρχουν κυρώσεις, το Ισραήλ δεν ανησυχεί. Δεν ανησυχεί ακόμη και αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγνωρίσουν το παλαιστινιακό κράτος. Οπότε και η παραμικρή κύρωση θα ήταν πιο χρήσιμη από αυτό.
