Το στενό μαρκάρισμα της ελληνικής κυβέρνησης από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων και δη των χρηματοδοτήσεων της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής αποτυπώνεται στην Α’ τροποποίηση του προϋπολογισμού του Ειδικού Λογαριασμού Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (ΕΛΕΓΕΠ) για το οικονομικό έτος 2025 (από 16 Οκτωβρίου 2024 έως 15 Οκτωβρίου 2025) που υπογράφηκε την προηγούμενη εβδομάδα από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα.
Ο ΕΛΕΓΕΠ είναι ο λογαριασμός εσόδων-εξόδων του συνόλου των επιδοτήσεων και επενδύσεων της γεωργικής πολιτικής, τόσο από τα ευρωπαϊκά γεωργικά ταμεία όσο και από την εθνική χρηματοδότηση, μέσω κρατικού προϋπολογισμού, με κύριο διαχειριστή τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πληρωμές
Τα βασικά δεδομένα του ΕΛΕΓΕΠ για την περίοδο που έληξε τώρα είναι τα εξής:
● Στο σύνολο των εσόδων της 12μηνης περιόδου, τα 4,972 δισ. του αρχικού προϋπολογισμού περιορίζονται σε 4,297 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 675 εκατ. ευρώ.
● Η μείωση αυτή προέρχεται στο μεγαλύτερο μέρος της (546 εκατ. ευρώ) από τη συρρίκνωση των τελικών πληρωμών από τα ευρωπαϊκά ταμεία και κυρίως από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).
● Σε μια αναλογία μειώνεται και η εθνική συμμετοχή (από τον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων) στα συγχρηματοδοτούμενα με την Ε.Ε. προγράμματα, κατά 194 εκατ. ευρώ, ενώ ένα μέρος τους αναπληρώνεται από την αύξηση κατά 75 εκατ. ευρώ προγραμμάτων που υλοποιούνται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους. Σε αυτά, όπως είναι προφανές, αποτυπώνονται και εκτελεστικές αποφάσεις της Κομισιόν να θέσουν εκτός ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αγροτικές επιδοτήσεις που εγκρίθηκαν κατά παράβαση των ευρωπαϊκών κανονισμών (όπως το περασμένο καλοκαίρι, τα πρόστιμα 415 εκατ. ευρώ για παράτυπες ενισχύσεις μεταξύ 2016 και 2023).
● Στο σκέλος των εξόδων, στην απολύτως ισοζυγισμένη με αυτή των εσόδων μείωση σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό (από 4,972 δισ. ευρώ σε 4,297, ήτοι μείωση δαπανών κατά 675 εκατ. ευρώ) αντανακλάται η ουσιαστική στάση πληρωμών που έχει κηρυχθεί προς δικαιούχους αγρότες και κτηνοτρόφους, σε μεγάλο βαθμό και λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και της κηδεμονίας του από πλήθος ελεγκτικών υπηρεσιών (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, OLAF, ΑΑΔΕ, Οικονομική Αστυνομία, ελληνικές εισαγγελικές αρχές).
● Ετσι, οι δαπάνες προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται αμιγώς από την Ε.Ε. είναι μειωμένες κατά 85 εκατ. ευρώ και αναπληρώνονται από ισόποση αύξηση των δαπανών που χρηματοδοτούνται από τον τακτικό προϋπολογισμό.
● Τα έσοδα που εισπράχθηκαν «υπέρ τρίτων», πρακτικά οι εισπράξεις από Ε.Ε. που μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ δόθηκαν στους τελικούς αποδέκτες τους, αγρότες και κτηνοτρόφους, μειώνονται κατά 475 εκατ. ευρώ.
● Η συρρίκνωση της εθνικής συμμετοχής στα συγχρηματοδοτούμενα με την Ε.Ε. προγράμματα στο σκέλος των εσόδων επαναλαμβάνεται αυτούσια και στα έξοδα: μειώνεται κατά 194 εκατ. ευρώ.
Η τάση συρρίκνωσης της κοινοτικής συμμετοχής και μικρής υποκατάστασής της από εθνικούς πόρους στον προϋπολογισμό ΕΛΕΓΕΠ είχε καταγραφεί και στην προηγούμενη περίοδο (Οκτώβριος 2023 έως Οκτώβριος 2024), με μια ακόμη μεγαλύτερη συρρίκνωση, ύψους 1,7 δισ. ευρώ, αλλά αυτή τη φορά αποτυπώνει και το καθεστώς αυστηρότερης εποπτείας που ασκείται στον μηχανισμό πληρωμών των αγροτικών ενισχύσεων, την επιδείνωση της ρευστότητας του ΕΛΕΓΕΠ και προφανώς δυσχεραίνει την υλοποίηση των χρονοδιαγραμμάτων για πληρωμές που ανακοινώνει η κυβέρνηση και το ΥΠΑΑΤ, τόσο τις τακτικές και εδώ και πολλούς μήνες καθυστερούμενες, όσο και τις έκτακτες που προκύπτουν από φυσικές καταστροφές (βλέπει «Ντάνιελ») ή τις επιζωοτίες, όπως η ευλογιά των αιγοπροβάτων που έχει αφανίσει ήδη το 7% του ζωικού κεφαλαίου και έχει παγώσει παραγωγικά άλλο ένα 20% σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα.
