Τι είναι 300.000 αιγοπρόβατα μπροστά στα 17 εκατομμύρια που υποτίθεται ότι έχουμε στη χώρα; Τίποτα, θα απαντήσει κανείς, αλλά με δεδομένο ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ξεγυμνώσει την εικονική πραγματικότητα των «γαλάζιων» βοσκοτόπων και των «μπλε-ρουά» κοπαδιών, την απάντηση δίνουν οι χιλιάδες κτηνοτρόφοι που βρίσκονται σε απόγνωση μπροστά στο θέαμα των σφαγιασμένων και «υγειονομικά» αποτεφρωμένων ζώων, που μαζί τους κάηκαν το εισόδημα και οι συνθήκες επιβίωσής τους.
Τα τυπικά δεδομένα λένε ότι περίπου 1.200 κτηνοτροφικές μονάδες έχουν προσβληθεί, 300.000 ζώα έχουν θανατωθεί και από τα πραγματικά διαθέσιμα αιγοπρόβατα -περίπου 6 εκατομμύρια- τα μισά βρίσκονται σε κάποιας μορφής περιορισμό ή πλήρη απομόνωση και παύση της παραγωγικής δραστηριότητας.
Με εξαίρεση τα νησιά του Αιγαίου, που έτσι κι αλλιώς η γαλακτοπαραγωγή τους από αιγοπρόβατα δεν πάει στην παραγωγή του «εθνικού πρωταθλητή» στις εξαγωγές, στη φέτα, η μόνη περιφέρεια της χώρας που μέχρι στιγμής έχει κάπως διασωθεί είναι η Ηπειρος. Στην υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα μικρό, κτηνοτροφικό «ολοκαύτωμα». Τα μέτρα βιοασφάλειας, για τα οποία επαίρεται η κυβέρνηση, δεν έχουν καταφέρει να φρενάρουν τον ρυθμό μετάδοσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Η διασπορά της νόσου διευρύνεται: Ημαθία, Βόλος (Αλμυρός), Ηλεία, Κατερίνη, Θάσος, Σαμοθράκη είναι μερικές από τις περιοχές που θα επιδεινώσουν τη στατιστική της καταστροφής. Οι κτηνοτρόφοι, ιδιαίτερα αυτοί που ξεκαλοκαιριάζουν στα βουνά, προσβλέπουν σε μια αλλαγή του καιρού, με βροχές και χαμηλότερες θερμοκρασίες, για να κατεβάσουν με ασφάλεια τα κοπάδια τους στα χειμαδιά. Αν δεν συμβεί αυτό και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξακολουθήσει να σκιαμαχεί κατά του εμβολιασμού ή να φλερτάρει με την ιδέα του «λοκντάουν», ο κλάδος της αιγοπροβατοτροφίας θα καταρρεύσει. Και μαζί και η παραγωγή φέτας, που υποτίθεται πως η κυβέρνηση θέλει να προστατεύσει με την «αντι-εμβολιαστική» στάση της. Σε χρόνο dt οι θανατώσεις ζώων θα γίνουν 600.000, και γύρω από αυτές το 50% των εκμεταλλεύσεων θα βγει εκτός παραγωγής.
Τι θα κοστίσει αυτό στην ελληνική οικονομία; Τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ, με δεδομένο ότι κάθε ζώο που θανατώνεται έχει κοστίσει στον κτηνοτρόφο 1.050 ευρώ ετησίως, όπως και κάθε ζώο που μπαίνει σε καραντίνα. Προσθέτοντας σε αυτό και όλη την απώλεια από τη μεταποίηση -κρέας, γαλακτοπαραγωγή, τυροκομία, διανομή, εξαγωγές-, η κατά κεφαλήν (γιδοπρόβατου) απώλεια εκτοξεύεται στα 1.700 ευρώ!
Φυσικά, η καταστροφή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα και «δίκαια» σε όλη τη χώρα. Γιατί, άραγε, από τις 300.000 θανατώσεις ζώων οι 145.000 έχουν γίνει στη Θεσσαλία; Γιατί ο «Ντάνιελ» κατέστρεψε γη και ζωικό κεφάλαιο, γιατί έγιναν αθρόες εισαγωγές ζώων από Τουρκία και Ρουμανία με τις ευλογίες της κυβέρνησης, αλλά προφανώς και με την ευλογιά των αιγοπροβάτων, γιατί οι γαλακτοβιομηχανίες οργώνουν κάθε μέρα τη θεσσαλική γη για να μαζέψουν γάλα για τη φέτα, το κεφαλοτύρι, τη γραβιέρα, το κατίκι, το τσαλαφούτι, τη μυζήθρα. Κι απέναντι σ’ αυτό το τελειωτικό πλήγμα της θεσσαλικής κτηνοτροφίας, η κυβέρνηση των γαλάζιων βοσκοτόπων υπόσχεται αποζημιώσεις μόλις 130 ευρώ για κάθε ζώο.
Πώς ανασυντίθεται ένα κοπάδι, αλλά και μια ολόκληρη ζωή δεμένη με τον κύκλο των εποχών και της φύσης, με 10.000-20.000 ευρώ;
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΣΧΟΣ
πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας
«Οι ελπίδες μας στην αλλαγή του καιρού»
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, Δημήτρης Μόσχος, ο οποίος εκπροσωπεί ενώσεις και κτηνοτροφικούς συνεταιρισμούς που καλύπτουν την πλειονότητα των κτηνοτρόφων της χώρας, δήλωσε στην «Εφ.Συν.» για την εξέλιξη της καταστροφικής επιζωοτίας:
«Οσο εξελίσσονται το ροκάνισμα του χρόνου από την κυβέρνηση και η αντιπαράθεση που έχει ανοίξει κατά της πρότασής μας για εμβολιασμό, που άλλωστε τον υποδεικνύει και η Ε.Ε., έχουμε εναποθέσει τις ελπίδες μας στην αλλαγή του καιρού. Αυτό μας λένε οι επιστημονικοί συνεργάτες μας, με εμπειρία από πολλές επιδημίες, όχι στο εργαστήριο, αλλά στα βοσκοτόπια και στις στάνες. Ο ιός της ευλογιάς μεταδίδεται κυρίως με τον αέρα. Αν πέσουν βροχές, θα κάτσει στο έδαφος, η μεταδοτικότητά του θα περιοριστεί. Αυτό είναι η ελπίδα.
Από την άλλη πλευρά, αν συνεχιστεί η δογματική εκστρατεία της κυβέρνησης κατά των εμβολιασμών, αν τα μέτρα βιοασφάλειας εφαρμόζονται με τον ίδιο αστείο τρόπο -πείτε μου, αλήθεια, τι νόημα έχουν οι σταθμοί απολύμανσης των οχημάτων που μεταφέρουν ζώα 6 το πρωί με 2 το μεσημέρι, τι θα γίνει τις υπόλοιπες ώρες;-, θα έχουμε σε ελάχιστους μήνες άλλες 300.000 θανατώσεις και το 25% των εκμεταλλεύσεων εξαφανισμένο ή παροπλισμένο. Θα χαθεί επομένως το 25% της γαλακτοπαραγωγής από αιγοπρόβατα, που αντιστοιχεί στο ποσοστό που απορροφά η παραγωγή φέτας. Αρα, θα έχει καταστραφεί ο κλάδος που υποτίθεται πως η κυβέρνηση θέλει να προστατεύσει αρνούμενη τα εμβόλια».
Τρεις επόμενοι σταθμοί για την ευλογιά
⚪ Τη Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου συνεδριάζει η επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής για την κρίση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, έπειτα από πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ, στην οποία έχουν κληθεί σε ακρόαση οι άμεσα εμπλεκόμενοι φορείς, μεταξύ τους και ο Σύνδεσμος Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ).
⚪ Την Τετάρτη 1η Οκτωβρίου, στις 12 το μεσημέρι, ο Σύνδεσμος Ελληνικής Κτηνοτροφίας δίνει εφ’ όλης της ύλης (της ευλογιάς) συνέντευξη Τύπου στα κεντρικά γραφεία του στην Αθήνα (Μάρνη 34).
⚪ Την Τρίτη ή την Πέμπτη θα συνεδριάσει (με τηλεδιάσκεψη) ξανά η Επιτροπή Επιτήρησης των Μέτρων κατά της ευλογιάς υπό τον γενικό γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, Σπύρο Πρωτοψάλτη, με τη συμμετοχή των εκπροσώπων των κτηνοτρόφων, των κτηνιάτρων και των 13 περιφερειών της χώρας.
Ο δωδεκάλογος των «αντιεμβολιαστών» και ο αντίλογος των κτηνοτρόφων
Η ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που συμπλέει με τα επιχειρήματα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ● Η απάντηση των κτηνοτρόφων και η εμπειρία από άλλες χώρες
Στην ευγενική αλλά σαφή αντιπαράθεσή του με τον αρμόδιο επίτροπο, τον Ολιβιέ Βάρχελι, ο οποίος ζήτησε επειγόντως «πρόγραμμα εμβολιασμών» στη χώρα μας, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας αφ’ ενός απαίτησε από την Κομισιόν να τεκμηριώσει επιστημονικά την αναγκαιότητα και αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, αφ’ ετέρου εξειδίκευσε μέσω δηλώσεων στη δημόσια τηλεόραση και αλλού τι πρέπει να απαντήσει αυτή η επιστημονική τεκμηρίωση: «Είναι απαραίτητη η τεκμηρίωση για το ποσοστό ανοσίας, για τον χρόνο ανοσίας και για το αν τελικά μπορούμε να διακρίνουμε αν μετά το εμβόλιο ένα ζώο έχει αντισώματα λόγω εμβολίου ή επειδή νοσεί».
Παρότι, όπως αναφέραμε στο χθεσινό φύλλο της «Εφ.Συν.» («Μισό βήμα πίσω από τον Κ. Τσιάρα για τα εμβόλια», 25/9/2025), δεν είναι η Κομισιόν, αλλά η Επιτροπή Επιτήρησης των μέτρων κατά της επιζωοτίας του ΥΠΑΑΤ που αποφάσισε με πρόταση των θεσμικών εκπροσώπων (κτηνοτρόφων, κτηνιάτρων κ.ά.) να αναζητήσει την τεκμηρίωση αυτή, χθες είδε το φως της δημοσιότητας «ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας» με θέμα «Επιστημονικές απόψεις σχετικά με την έξαρση της ευλογιάς των προβάτων». Την υπογράφουν ο πρύτανης του Πανεπιστημίου, Χαράλαμπος Μπιλλίνης (καθηγητής Ιολογίας), και ο κοσμήτορας Γιώργος Φθενάκης (καθηγητής Τμήματος Κτηνιατρικής).
Στον δωδεκάλογο που παραθέτουν συναντάμε κωδικοποιημένα όλα τα επιχειρήματα με τα οποία εδώ και δύο μήνες η ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης έχει τεθεί επικεφαλής του «αντιεμβολιαστικού» κινήματος για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας: Τα διαθέσιμα εμβόλια δεν έχουν επίσημη άδεια κυκλοφορίας σε καμιά χώρα της Ε.Ε., η αποτελεσματικότητά τους (ανοσία) δεν ξεπερνά το 65%, δεν υπάρχουν διαθέσιμες ακριβείς πληροφορίες για τη διάρκεια της ανοσοπροστασίας, δεν υπάρχουν διαθέσιμες διαγνωστικές εξετάσεις που να διαχωρίζουν τα αντισώματα των ζώων που εμβολιάστηκαν από των ζώων που νόσησαν, η δυσκολία στον έλεγχο της κατάστασης τώρα οφείλεται ακριβώς στη μη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, η εφαρμογή εμβολιασμών θα οδηγήσει σε εφησυχασμό και μείωση της επιτήρησης, δεδομένου δε ότι τα εμβόλια δεν είναι αποτελεσματικά (όπως αναφέρθηκε παραπάνω), αυτό θα οδηγήσει σε περαιτέρω έξαρση της λοίμωξης, παρά την εφαρμογή εμβολιασμού, τα πρόβατα θα μολύνονται, θα νοσούν, θα θανατώνονται, αλλά εν τω μεταξύ θα έχει χαθεί η δυνατότητα της χώρας για χαρακτηρισμό της ως απαλλαγμένης από ευλογιά.
Στην επιχειρηματολογία αυτή έχουν απαντήσει διεξοδικά οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων με βάση τις υποδείξεις των δικών τους επιστημονικών συμβούλων (κτηνιάτρων, επιδημιολόγων κ.ά.) και την εμπειρία συναδέλφων τους από την Ε.Ε. και τρίτες χώρες.
Συνοπτικά:
? Κανείς δεν υποστήριξε ποτέ το εμβόλιο ως πανάκεια και ως άλλοθι παράκαμψης των μέτρων βιοασφάλειας. Η πρόταση είναι να καταστρωθεί σχέδιο εμβολιασμών περιμετρικά των εστιών της ευλογιάς για να περιοριστούν οι θανατώσεις.
? Σχεδόν κανένα εμβόλιο, ούτε τα προοριζόμενα για τον άνθρωπο, δεν εξασφαλίζει ανοσία πάνω από 70%. Η ανοσία φυσικά και δεν είναι ισόβια, για να εξασφαλιστεί εκρίζωση της νόσου πρέπει να γίνονται εμβόλια κάθε χρόνο, για μια πενταετία.
? Η διάκριση των αντισωμάτων εμβολιασμένων και ζώων που έχουν νοσήσει γίνεται με μοριακό έλεγχο, ενώ εφόσον ο εμβολιασμός γίνει σωστά από την κτηνιατρική υπηρεσία θα είναι καταγεγραμμένο (ή μαρκαρισμένο) κάθε ζώο που έκανε εμβόλιο.
? Τα εμβόλια που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα εμβολίων και η Κομισιόν θέτει στη διάθεση των κρατών-μελών είναι παράνομα και άνευ αδείας;
? Ο εμβολιασμός πράγματι δεν θα σταματήσει τις θανατώσεις, αλλά μαζί με τα μέτρα προστασίας θα περιορίσει την έκτασή τους ώστε σε βάθος 1-2 χρόνων το 60% των αιγοπροβάτων να έχει διασωθεί απαλλαγμένο από την ευλογιά και να μπορέσει ταχύτατα να αναπαραχθεί σε επάρκεια για την εγχώρια κατανάλωση και τη γαλακτοπαραγωγή, με αιχμή τη φέτα. Και επάρκεια σημαίνει 7-10 εκατ. πραγματικά ζώα, όχι 17 εκατ. φανταστικά.
