Είναι γνωστό ότι τα βασανιστήρια δεν ξορκίζονται, οι βασανισμένοι έχουν όμως πολλούς τρόπους να αφηγηθούν τα τρομακτικά πάθια τους. Δηλώνοντας ότι στο όνομά του «δεν υπήρξαν αποτελέσματα. Α…γνωστός» ο Αγάπιος Σαχίνης, μορφή του αντιδικτατορικού αγώνα, βασανισμένος άγρια στην Μπουμπουλίνας, το γνωστό «Σφαγείο», όπως και στην εξίσου γνωστή «ταράτσα» της, έρχεται 56 χρόνια αργότερα να διηγηθεί όχι τα παθήματα τα δικά του αλλά όλων όσοι πέρασαν από το γνωστό κολαστήριο με την έκδοση-ντοκουμέντο 14 σχεδίων του από μολύβι και κάρβουνο.
Την έκδοση με τίτλο «Το Σφαγείο» (εκδ. ΙΑΝΟΣ) προλογίζει η εννιάχρονη εγγονή του, Αγάπη Σαχίνη, που γράφει: «Χαίρετε. Με λένε Αγάπη. Καλώς ήρθατε σε έναν κόσμο που εμείς τα παιδιά δεν τον αγαπάμε. Και που δεν πρέπει να το αγαπάτε κι εσείς οι μεγάλοι. Καλώς ήρθατε στο “Σφαγείο”».
Η ολιγόλεπτη «υποδοχή» προϊδεάζει για τα ολιγόλογα σχόλια που επεξηγούν τα σχεδιάσματα του κ. Σαχίνη. Ο ίδιος για τον αιφνιδιαστικό μινιμαλισμό των σχεδίων δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ότι «δεν ήθελα να ακολουθήσω τον δρόμο του… “σοσιαλιστικού ρεαλισμού”, ήθελα κάτι αφαιρετικό και σύγχρονο, να απευθύνεται σε σύγχρονους ανθρώπους, ήθελα να μην υπάρχει πουθενά Αγάπιος, αφού τα βασανιστήρια ήταν για όλους όσοι περάσαμε από εκεί. Ηθελα να μείνει το ανθρώπινο στοιχείο, αυτό που λέει, χωρίς να προσπερνώ το θάρρος και την παλικαριά, ότι και πονούσα και δάκρυζα, φίλε μου…».
Συμφωνική… τρόμου
Τι σημαίνουν λοιπόν όλα αυτά; Να, για παράδειγμα: ο γνωστός χώρος της «ταράτσας» στην Μπουμπουλίνας αποδίδεται με απρόσωπες πολυκατοικίες τριγύρω, ενώ δεσπόζει το δίκυκλο χωρίς εξάτμιση που έκανε θόρυβο για να κρύβει τις κραυγές των θυμάτων, με τον κ. Σαχίνη να σχολιάζει «το βγαλμένο “σιλανσιέ”/ μαγικό σεκόντο στις κραυγές/και τα ουρλιαχτά πόνου, σε μια/ πανδαισία ενορχήστρωσης/ της συμφωνικής του τρόμου». (Σημ.: ο ίδιος πάντως δεν αντέχει και βάζει και το ιοβόλο αλλά και σπαραχτικό σχόλιο «αλήθεια, δεν άκουγαν τίποτα;»)
Στέλεχος του ΚΚΕ, επικεφαλής της δημοτικής κίνησης του κόμματος στον Δήμο Θεσσαλονίκης, με ανοίγματα και ενσωμάτωση στη δημοτική ομάδα ανθρώπων, όπως ο μετέπειτα δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης ή ο Ηρακλής Δούκας, ο Αγάπιος Σαχίνης είχε επιχειρήσει τολμηρά «αιρετικά ανοίγματα» πολύ πριν αυτά γίνουν μόδα στις μέρες μας. Επανεμφανίζεται μιλώντας εξίσου τολμηρά ξανά για ένα οδυνηρό θέμα, για το οποίο δεν έχει μιλήσει μέχρι τώρα, για τα βασανιστήρια που έχει υποστεί. Φαίνεται όμως πως ήρθε ο καιρός να μας αφήσει αυτό το χρονικό της χουντικής φρίκης αρχικά με τα σχέδιά του -το είχε, είναι η αλήθεια, πάντα το καλλιτεχνικό κομμάτι του ο Αγάπιος, αλλά πάντα όμως το απέκρυβε- αλλά και με την «Παράγκα», ένα βιβλίο που πρόκειται να κυκλοφορήσει προσεχώς με πολλές συγκλονιστικές ιστορίες εκείνης της περιόδου.
Η έκδοση «Το Σφαγείο» ανοίγει με τη φράση «Δεν γνωρίζω το Εγώ, υποκλίνομαι στο Εμείς», ευθεία αναφορά σε όσους βασανίστηκαν την περίοδο της επταετίας. Τελευταίο σχέδιο είναι μια απεικόνιση του τοίχου των κελιών, όσα δηλαδή έγραφαν χαράζοντας τον τοίχο της φυλακής οι κρατούμενοι αντιστασιακοί αλλά και οι ποινικοί. «Το γνωστό “βαστάω καλά, βαστάω γερά” ισχύει ακόμη», μας λέει, όμως, «την αφαιρετική τεχνική που υιοθέτησα στα σχέδια αυτά -τα φεγγάρια, τα δάκρυα, τα πουλιά και τα λουλούδια- δεν χρειάζεται να τη δεχτούν όλοι, είναι όμως η δική μου προσωπική οπτική να μιλήσω για όσα έγιναν τότε». Κι ακόμη, «ήθελα να πάω πέρα από τη λογική του “δάσκαλου”, ήθελα μόνο να πω στους ανθρώπους ότι εμείς είμαστε μαθητές, πατήσαμε το γεφύρι των αγώνων, το οποίο, αν και γκρεμίστηκε στις μέρες μας, έχουμε διδαχθεί πώς χτίζονται αυτά τα πανανθρώπινα γεφύρια και αυτό το μάθημα θα το περάσουμε και σε άλλους».
Η Καίτη Τσαρουχά
Και πώς προέκυψαν τα σχέδια, πώς ετοιμάζετε και βιβλίο για όλα αυτά; «Θα το πω καθαρά. Τα σχέδια φτιάχτηκαν τους τελευταίους μήνες όταν ξεκίνησε και το βιβλίο και αιτία ήταν η πίεση που μου άσκησε η Καίτη Τσαρουχά, κόρη του δολοφονημένου βουλευτή της ΕΔΑ, Γιώργη Τσαρουχά, πολυβασανισμένη επίσης, σε κρατητήρια της Θεσσαλονίκης, που μου έλεγε “γράψε βρε, μην τα πάρεις μαζί σου, γράψε, δεν βλέπεις την προσπάθεια που γίνεται αυτή την εποχή να ξεχαστούν όλα όσα περάσαμε;”».
Η έκδοση συμπληρώνεται από τους στίχους του γνωστού αγωνιστικού τραγουδιού «Το σφαγείο» σε στίχους και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και ένα ιστορικό ντοκουμέντο: το γράμμα που έβγαλε μέσα από τις φυλακές ο Μήτσος Σαχίνης -μορφή του εργατικού κινήματος και του ΚΚΕ-, πατέρας του Αγάπιου, ο οποίος στις 5.7.1969 έγραψε στη «Φωνή της Αλήθειας», ραδιοφωνικό σταθμό του ΚΚΕ, με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες για όσα φοβερά βασανιστήρια είχε υποστεί ο γιος του από τον αρχιβασανιστή Λάμπρου.
? Η παρουσίαση της καλλιτεχνικής έκδοσης θα πραγματοποιηθεί αύριο, Σάββατο 11 Οκτωβρίου, στις 12 το μεσημέρι, στον Παιδικό «Ιανό» της Θεσσαλονίκης (Γρ. Παλαμά 3). Για την έκδοση θα μιλήσουν οι: Ξένης Σαχίνης, χαράκτης, ομότιμος καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης, Νίκος Μπογιόπουλος, δημοσιογράφος, Γιώργος Λυσαρίδης, καθηγητής, πρώην γ.γ. του υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης, Γιώργος Κούδας, βετεράνος παίκτης του ΠΑΟΚ, Γιώργος Λογοθέτης, δημοσιογράφος. Την εκδήλωση θα πλαισιώσει κουαρτέτο εγχόρδων.
