Γυμνό από επιχειρήματα έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών το αίτημα της Ελληνικό Μετρό να επεκταθεί και πάλι η περίφραξη στην πλατεία Εξαρχείων για την κατασκευή του σταθμού Μετρό. Τρία χρόνια μετά την επίδειξη «πολιτικού τσαμπουκά» με διμοιρίες των ΜΑΤ και σιδερένια τείχη τον Αύγουστο του 2022, οι κάτοικοι, που προσέφυγαν κατά της κυβερνητικής απόφασης για μετατροπή της οδού Θεμιστοκλέους «από πεζόδρομο σε διάδρομο», δικαιώθηκαν δικαστικά για πολλοστή φορά.
Η πρώτη δικαίωση είχε έρθει πριν από έναν χρόνο όταν, με την απόφαση 4376/2024, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών ανέστειλε την επέκταση του εργοταξίου σε όλο το μήκος της οδού Θεμιστοκλέους και ζήτησε την απελευθέρωση του πεζοδρόμου ώστε να επιτρέπεται η ακώλυτη πρόσβαση οχημάτων έκτακτης ανάγκης (πυροσβεστικών και ασθενοφόρων). Η Ελληνικό Μετρό (πρώην Αττικό Μετρό) προσπάθησε με διάφορες προσφυγές να ακυρώσει εκείνη την απόφαση και απέτυχε σε τέσσερα διαφορετικά στάδια. Ομως η τελευταία απόφαση 142/2025 του Πρωτοδικείου Αθηνών (Τμήμα Ασφαλιστικών Μέτρων) έρχεται να καταρρίψει ένα προς ένα τα επιχειρήματα που εμφάνισε, ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση 4376/2024. Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι:
● Η Ελληνικό Μετρό προσέφυγε επικαλούμενη κατεπείγουσα περίπτωση και ισχυριζόμενη ότι έχει καταστεί αδύνατη η εκτέλεση του έργου και συγκεκριμένα η διάνοιξη ορύγματος βάθους 30 μέτρων και η κατασκευή του σταθμού Εξάρχεια της γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας. Υπέρ της προσφυγής της Ελληνικό Μετρό παρενέβησαν τόσο η ανάδοχος κοινοπραξία του έργου (ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM) όσο και η εταιρεία ΕΡΕΤΒΟ που υλοποίησε τις πρόδρομες εργασίες.
Με υπογραφή Κ. Αχ. Καραμανλή
● Η άδεια για την «προσωρινή κατάληψη χώρου», στην πλατεία Εξαρχείων με «γύρωθεν υψηλή περίφραξη με σιδερένια πάνελ» είχε δοθεί με απόφαση που υπέγραψε ο μοιραίος υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κ. Αχ. Καραμανλής το 2021. Εκείνη η απόφαση συνοδευόταν από τοπογραφικό διάγραμμα το οποίο, σύμφωνα με το δικαστήριο, μετατρέπει την οδό Θεμιστοκλέους, που είναι πεζόδρομος, «επί της ουσίας σε διάδρομο», πλάτους 1,70 έως 2,50 μέτρων, ανάμεσα στην περίφραξη του εργοταξίου και το πρόσωπο των πολυκατοικιών που βρίσκονται στον δρόμο, όπως φαίνεται και στην Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΤΕΠΕΜ) του έργου.
● Εδώ το δικαστήριο διαπιστώνει ότι αυτές οι αποφάσεις παραβίασαν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (τον παλαιό όσο και τον πρόσφατα ψηφισθέντα) ο οποίος ορίζει ότι απαγορεύεται η κατάληψη επιφάνειας πεζοδρόμου, εφόσον «παρεμποδίζεται η κυκλοφορία των πεζών, ως και η είσοδος – έξοδος οχημάτων άμεσης ανάγκης ή εξυπηρέτησης των παρόδιων». Με βάση αυτή την παραδοχή δικαιώθηκαν οι κάτοικοι που προσέφυγαν το 2024.
Το ΥΠΕΝ της ανευθυνότητας
● Το τραγικό είναι ότι η ΤΕΠΕΜ, που εγκρίνεται από το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναφέρει ότι «για τη διέλευση πεζών περιμετρικά της περίφραξης η επίδραση είναι μερική και ήσσονος σημασίας καθώς καταλαμβάνεται περιμετρικά ένα μικρό μέρος του πεζοδρομίου, λόγω της τοποθέτησης των προκατασκευασμένων κρασπέδων οριοθέτησης επί των οποίων στηρίζονται οι λαμαρίνες της περίφραξης…». «Η ΤΕΠΕΜ, στο σημείο αυτό, δεν λαμβάνει υπόψη της τόσο τη ρητή απαγόρευση, κατά τα ανωτέρω, του ΚΟΚ, όσο και το γεγονός ότι υφίσταται, εκ των πραγμάτων, επίδραση και μάλιστα σοβαρή, από την εργοταξιακή κατάληψη, που φτάνει στο επίπεδο όχι του περιορισμού αλλά της πλήρους αναίρεσης της σχετικής δυνατότητας στην κυκλοφορία οχημάτων επί του πεζοδρόμου», αναφέρει το δικαστήριο.
● Το πρόβλημα της πρόσβασης είχε επισημάνει και αυτοψία της Πυροσβεστικής τον Μάιο του 2024, διαπιστώνοντας ότι δεν είναι εφικτή η είσοδος πυροσβεστικών οχημάτων στην οδό Θεμιστοκλέους με κανέναν τρόπο, καθώς το πλάτος που έχει μείνει ελεύθερο είναι μικρό, ενώ υπάρχει πρόβλημα και για την πρόσβαση μέσω της οδού Βαλτετσίου λόγω ύπαρξης παρτεριών με δέντρα.
● Τονίζεται ιδιαίτερα ότι σε περίπτωση που χρειαστεί εκκένωση των εξαώροφων πολυκατοικιών υπό το κράτος πανικού σε περίπτωση σεισμού ή πυρκαγιάς, εγκυμονούνται κίνδυνοι «ακόμα και ποδοπάτησης των ενοίκων από τον συνωστισμό που, αναπόφευκτα, σε ένα τόσο στενό χώρο, θα προκύψει».
● Υποβάλλοντας τα ασφαλιστικά μέτρα για να ακυρώσει την περσινή απόφαση, υποτίθεται ότι η Ελληνικό Μετρό θα προσκόμιζε νέα στοιχεία που θα μπορούσαν να αλλάξουν τα δεδομένα. Αυτό προφανώς δεν συνέβη καθώς, όπως αναφέρεται στη νέα απόφαση, προσκομίσθηκε νέο κείμενο έπειτα από αυτοψία του ΕΚΑΒ τον Σεπτέμβριο του 2024, που λέει ότι «στον πεζόδρομο της οδού Θεμιστοκλέους μπορεί να προσεγγίσει μόνον μηχανή του ΕΚΑΒ και όχι ασθενοφόρο όχημα». Πραγματοποιήθηκε ακόμη νέα αυτοψία από την Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση Αττικής που απεφάνθη ότι η είσοδος των πυροσβεστικών οχημάτων από την οδό Αραχώβης και την οδό Ανδρέα Μεταξά προς τον πεζόδρομο της οδού Θεμιστοκλέους δεν είναι ευχερής εντούτοις σε περίπτωση εκδήλωσης συμβάντος «η προσέγγιση και η ανάπτυξη των πυροσβεστικών δυνάμεων μπορεί να γίνει αποτελεσματικά από τις παράπλευρες οδούς και συγκεκριμένα είτε από τη διασταύρωση των οδών Αραχώβης και Θεμιστοκλέους είτε από τη διασταύρωση των οδών Ανδρέα Μεταξά με Θεμιστοκλέους». Το δικαστήριο όμως έκρινε ότι αυτό το επιχείρημα δεν ανατρέπει το σκεπτικό που οδήγησε στην περσινή απόφαση αλλά «λειτουργεί συμπληρωματικά»…
● Επαναλαμβάνει τον σοβαρό κίνδυνο «σε περίπτωση άμεσης εκκένωσης των εξαώροφων πολυκατοικιών με πρόσωπο στον πεζόδρομο της οδού Θεμιστοκλέους ή των παρακείμενων κτιρίων στην οδό Βαλτετσίου λόγω σεισμού-πυρκαγιάς», να μην υπάρχει «δυνατότητα απεγκλωβισμού των ενοίκων που βρίσκονται στους τελευταίους ορόφους».
● Τελευταίο επιχείρημα που απέρριψε το δικαστήριο ήταν ότι χωρίς την περίφραξη να κλείνει τη Θεμιστοκλέους, οι εργασίες στην πλατεία Εξαρχείων θα διακοπούν, θα επιβραδυνθεί η υλοποίηση του συνολικού έργου και θα σταματήσει η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. «Ο ισχυρισμός τούτος προβάλλεται αορίστως καθώς η αιτούσα δεν αναφέρθηκε ούτε σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ούτε στις οικονομικές επιπτώσεις που υφίσταται», ενώ η ανάγκη για απελευθέρωση του πεζοδρόμου χαρακτηρίζεται επείγουσα.
