Οσμή σκανδάλου έχουν τα τελευταία προγράμματα κατάρτισης της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης συνολικού ύψους 362 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς αυξάνονται οι ενδείξεις για ευνοϊκή μεταχείριση της D Group και η ανησυχία τόσο για τη φερεγγυότητα των διαδικασιών όσο και για τη διαφάνεια της κατανομής των πόρων. Οι απαντήσεις της ΔΥΠΑ για το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της «Εφημερίδας των Συντακτών-Σαββατοκύριακο» σχετικά με «φωτογραφικές» διατάξεις υπέρ της εταιρείας UCERT του παραπάνω ομίλου αλλά και νέες καταγγελίες γεννούν περισσότερα ερωτήματα, που ζητούν νέες εξηγήσεις αν όχι την αναστολή της υλοποίησης των δύο δράσεων (16792 και 16913).
Από την πρώτη στιγμή η «Εφ.Συν.» ανέδειξε την πρωτοφανή πανωλεθρία με τη μαζική υποβολή αιτήσεων σε ελάχιστο χρονικό διάστημα για το voucher των (έως και) 2.250 ευρώ σε κλάδους αιχμής και τα τεχνικά σφάλματα στην πλατφόρμα για το voucher των 750 ευρώ (βλ. «Επιταγές… εξαπάτησης από τη ΔΥΠΑ», 25.7.2025), για το οποίο η ΔΥΠΑ εξέδωσε χθες το μητρώο ωφελουμένων και την περασμένη Πέμπτη το μητρώο παρόχων πιστοποίησης, αδιαφορώντας εάν είχαν εσωτερική πληροφόρηση.
Αλλωστε, στις 28 Ιουλίου χαρακτήρισε αφ’ ενός αναληθή τα δημοσιεύματα των ΜΜΕ και αφ’ ετέρου «νόμιμη και διαφανή» τη διαδικασία, χωρίς να διαψεύδει εάν κατατέθηκαν ομαδικά αιτήσεις από μη φυσικά πρόσωπα «αποκλείοντας» χιλιάδες ανέργους λόγω εξάντλησης των θέσεων. Ωστόσο, μία μέρα μετά η επικεφαλής του φορέα, Γιάννα Χορμόβα, αναγκάστηκε να συγκροτήσει επιτροπή διερεύνησης.
Σε ερώτησή μας εάν έχει ξεκινήσει έλεγχος, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι υπεύθυνες αιτήσεις είχαν συμπληρωθεί πριν από τη δημοσίευση της πρόσκλησης, η ΔΥΠΑ απαντά πως με τη με αριθμ. 651231/29.7.2025 απόφαση διοικήτριας συστάθηκε επιτροπή εξέτασης των σχετικών αιτήσεων, η οποία ολοκλήρωσε κιόλας το έργο της. Εντύπωση προκαλεί όμως ότι η πολυμελής επιτροπή ανέλαβε να εξετάσει τις αιτήσεις, που αποτελούν ένα από τα δικαιολογητικά, μόνο στο πρόγραμμα για την αναβάθμιση δεξιοτήτων, παρ’ όλο που έχει οκτώ φορές περισσότερους δικαιούχους (170.000) και όχι και σε αυτό για τους κλάδους αιχμής, παρ’ όλο που έχει τριπλάσια αξία.
Μη απαντήσεις
Η εταιρεία UCERT έχει δηλώσει συμμετοχή για να διεξαγάγει τις εξετάσεις των ωφελουμένων στα δύο προγράμματα και έχει εγκριθεί ως φορέας για το voucher των 750 ευρώ, αναμένοντας να αυξήσει κι άλλο τα κέρδη που έχει αποκομίσει την τελευταία πενταετία κατέχοντας ήδη πάνω από το 44%.
Το Τμήμα Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων αναφέρει στην «Εφ.Συν.» ότι η πιστοποίηση προβλέπεται από τον ν.4921/2022 για φορείς που είναι διαπιστευμένοι με το ISO/IEC 17024, πιστοποιημένοι κατά το άρθρο 50 του ν.4763/2020 ή διεθνώς αναγνωρισμένοι τεχνολογικά, «επιλέγονται από τους ίδιους τους ωφελούμενους και όχι από τη ΔΥΠΑ, η οποία δεν εμπλέκεται στη διαδικασία επιλογής», ότι η συμμετοχή των φορέων πιστοποίησης παραμένει σταθερή (7 έως 11 φορείς ανά πρόσκληση) και ότι στις δύο τελευταίες προσκλήσεις εισήχθη -κατόπιν διαβούλευσης με τους ίδιους τους φορείς- σύστημα «βαθμίδων» συμμετοχής ανάλογα με τις Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (ΕΜΕ). «Η ΔΥΠΑ δεν επέλεξε καμία εταιρεία κατά προτίμηση. Φορείς όπως η UCERT και η TÜV AUSTRIA EΛΛΑΣ πληρούσαν τις προϋποθέσεις και εντάχθηκαν στην ίδια ανώτατη βαθμίδα», σημειώνεται.
Τίποτα από τα παραπάνω δεν απαντά στις αιτιάσεις του ρεπορτάζ. Γιατί δεν ορίζεται στη νομοθεσία αλλά στις πρόσφατες αποφάσεις της ΔΥΠΑ η δυνατότητα υλοποίησης του μεγαλύτερου μέρους των εξετάσεων από τους «καρχαρίες» του κλάδου, ενώ ο συνολικός αριθμός των περίπου 10 φορέων περιλαμβάνει και τους μικρούς και τους μεσαίους, για τους οποίους μένει σαφώς μικρότερο μερίδιο από τα δύο προγράμματα.
Βέβαια είναι λογικό η ΔΥΠΑ να μη θεωρεί επιλήψιμο το «δώρο» του 70-75% της πιστοποίησης, που η ίδια χάρισε σε παρόχους με 40 ΕΜΕ περιορίζοντας στο 7-12% και στο 16-20% την «πίτα» για τους παρόχους με 10 και 25 ΕΜΕ, αντίστοιχα, αλλά δεν είναι λογικό να διαστρεβλώνει την πραγματικότητα αποσιωπώντας τη διαμαρτυρία της Ελληνικής Ενωσης Διαπιστευμένων Φορέων Επιθεώρησης και Πιστοποίησης HellasCer, η οποία διαμαρτυρήθηκε στις 11 Ιουλίου με επιστολή, γιατί παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας και της ισότητας και η πρότασή της υιοθετήθηκε κατά το ήμισυ. Η ΔΥΠΑ ενσωμάτωσε το σχήμα των τριών βαθμίδων αλλά όχι με την ισομερή αντιστοιχία ή έστω με προσαύξηση για τις μεγαλύτερες εταιρείες.
Ηξεραν από πριν
Εντύπωση πάντως προκαλεί το γεγονός ότι η ΔΥΠΑ δεν ελέγχει ούτε το ότι η εταιρεία συμβουλευτικών υπηρεσιών U Consulting, που επίσης ανήκει στην D Group, υποσχόταν στους συνεργάτες από τις 28 Ιουνίου ότι έχει παραγάγει τα απαραίτητα εκπαιδευτικά υλικά για να τους «καλύψει όλους» σε ό,τι αφορά τις 150 ώρες θεωρητικής κατάρτισης για την επιταγή των 2.250 ευρώ, εκτιμώντας ότι κάθε κέντρο κατάρτισης θα καταθέτει ένα εκπαιδευτικό υλικό.
«Η απαίτηση για μοναδικότητα υλικού κατά ποσοστό άνω του 50% έχει τεθεί για πρώτη φορά, με στόχο τη διαφοροποίηση, την αποτροπή αντιγραφών και τη βελτίωση της ποιότητας. Οι πάροχοι που χρησιμοποίησαν έτοιμο υλικό αξιολογούνται στη βάση του περιεχομένου, της συνάφειας και της νομιμότητας της προέλευσής του. Η υποβολή του εκπαιδευτικού υλικού από τα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης είναι μια διαρκής ανοιχτή διαδικασία. Η ΔΥΠΑ γνωστοποιεί τα εκπαιδευτικά προγράμματα που έχουν τη θετική αξιολόγηση του εξωτερικού αξιολογητή, ακολουθώντας τη χρονοσήμανση υποβολής των προγραμμάτων. Τα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης, στην περίπτωση που το προτεινόμενο εκπαιδευτικό υλικό δεν έχει θετική αξιολόγηση, έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν εκ νέου προτεινόμενο εκπαιδευτικό υλικό, όσες φορές αυτό συμβεί».
Στην πραγματικότητα, η πρόφαση του 50% πριμοδοτεί πάλι την εταιρεία, η οποία φαίνεται να γνώριζε εκ των προτέρων τους όρους, και δεν διασφαλίζει ούτε την ποιότητα του προγράμματος, αφού δεν ορίζει κατευθυντήριες γραμμές και δεν υπαγορεύει ποιο μέρος του υλικού θα παραμείνει σταθερό και ποιο θα διαφοροποιηθεί, ούτε αντιμετωπίζει τον αθέμιτο ανταγωνισμό ανάμεσα στις εταιρείες, αφού προβάδισμα στις επιλογές των συμμετεχόντων θα έχουν όσες γνωστοποιήσουν πρώτες το αντικείμενο.
Τρίτη εταιρεία του ίδιου ομίλου, το ΚΕΚ U Studies, ενημέρωνε τους εγγεγραμμένους σε αυτό υποψηφίους για την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας του ίδιου προγράμματος, σύμφωνα με τη μαρτυρία ανέργου-αναγνώστη της «Εφ.Συν.».
DJ και τεχνικοί
Η UCERT φέρεται να προέβη σε ακόμα ένα ατόπημα αναφορικά με τις ΕΜΕ για τις οποίες μετριέται μεταξύ άλλων και ο αριθμός εργαζομένων. Στις προσκλήσεις των δύο vouchers ορίζεται πως οι εταιρείες πιστοποίησης πρέπει να διαθέτουν στελεχικό δυναμικό κατά την υποβολή της αίτησης ένταξης στο Μητρώο, το οποίο οφείλουν να διατηρούν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης με εξαρτημένη εργασιακή σχέση (πλήρους/μερικής απασχόλησης και ορισμένου/αορίστου χρόνου) με έτος αναφοράς τους 12 μήνες έως το τέλος του μήνα πριν από την κατάθεση της αίτησης (π.χ. αν η αίτηση έγινε 10.6.2025, οι Ετήσιες Μονάδες Εργασίας θα υπολογιστούν για χρονικό διάστημα από 1.6.2024 έως 31.5.2025).
Ομως, σύμφωνα με πληροφορίες, στην UCERT έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα με υπερτριπλάσιες προσλήψεις εργαζομένων είτε με τίτλους κτήσης είτε ασφαλισμένων με πολλαπλή απασχόληση, και μαζικές αποχωρήσεις αμέσως μετά την έγκριση του παρόχου πιστοποίησης. Μάλιστα, οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως εμφανίζονται πολλοί με κύρια απασχόληση σε άλλους τομείς, όπως υπουργεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση και δημοτικές επιχειρήσεις, με εργασία ως τεχνικοί, όπως ψυκτικοί, μηχανικοί και υδραυλικοί, πολλοί εκπαιδευτικοί με θέσεις σε περιοχές της επικράτειας, ακόμα και ντισκ τζόκεϊ.
Κατάρτιση-κονσέρβα
Επιμένει η ΔΥΠΑ ότι έχει λάβει «ειδικά μέτρα διαφάνειας και ποιότητας», που «ξεπερνούν τις τυπικές υποχρεώσεις», ή θα συνεχίσει στον δρόμο των πανηγυρισμών περί μεγάλης απορρόφησης των κονδυλίων; Αυτή τη φορά θα ενεργοποιήσει τους απαραίτητους ελέγχους, για να εξακριβώσει εάν υφίστανται πραγματική εργασιακή σχέση και τυχόν αυθαιρεσίες; Θα ενημερώσει για τα αποτελέσματα του ελέγχου των αιτήσεων του προγράμματος δεξιοτήτων;
Το σίγουρο είναι πως η διοίκηση της υπηρεσίας δεν εννοεί να κατανοήσει τις ευθύνες της για τη μετατροπή της μαζικοποιημένης κατάρτισης μόνο σε χρηματική βοήθεια, η οποία δεν βοηθά τους ανέργους στην αναζήτηση εργασίας, όπως συνέβαινε στο παρελθόν με την τήρηση κριτηρίων συμμετοχής και την εξατομικευμένη προσέγγιση στη βάση των αναγκών τους.
