Νέος αναπτυξιακός νόμος στη Βραζιλία απειλεί με αποδάσωση το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, προειδοποιεί εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ
Ήδη υπό πίεση βιομηχανιών εξόρυξης και γεωργίας ο Αμαζόνιος
Ένας νέος νόμος στη Βραζιλία θα μπορούσε να προκαλέσει «σημαντική περιβαλλοντική ζημιά και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και αποτελεί μια «οπισθοδρόμηση δεκαετιών» προστασίας στη χώρα, συμπεριλαμβανομένου του Αμαζονίου, δήλωσε στην BBC News η εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ Άστριντ Πουέντες Ριάνο.
Τα σχέδια για την επιτάχυνση της έγκρισης αναπτυξιακών έργων δέχθηκαν έντονη κριτική από την ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, καθώς η Βραζιλία προετοιμάζεται να φιλοξενήσει τη Διάσκεψη COP30 για το Κλίμα φέτος.
Οι νομοθέτες ενέκριναν αυτόν τον μήνα σχέδια για απλοποίηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης για υποδομές όπως δρόμοι, φράγματα, ενεργειακά έργα και ορυχεία, αν και ο πρόεδρος δεν έχει ακόμα εγκρίνει επίσημα το νομοσχέδιο.
Οι επικριτές το έχουν χαρακτηρίσει ως «νομοσχέδιο της καταστροφής», προειδοποιώντας ότι μπορεί να οδηγήσει σε περιβαλλοντικές παραβιάσεις και αποδάσωση.
Οι υποστηρικτές λένε ότι το νέο νομοσχέδιο αδειοδότησης θα απλοποιήσει τη μακρά και περίπλοκη διαδικασία που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες για να αποδείξουν στις αρχές ότι τα σχεδιαζόμενα έργα τους δεν θα προκαλέσουν απαράδεκτη περιβαλλοντική ζημιά.
Βάσει των αλλαγών, ορισμένοι επενδυτές θα μπορούν να δηλώνουν μόνοι τους τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις μέσω μιας διαδικτυακής φόρμας για έργα που κρίνονται μικρότερης κλίμακας. Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με τους υποστηρικτές, θα μειώσει τη γραφειοκρατία, αλλά οι επικριτές τη θεωρούν εξαιρετικά ανησυχητική.
Η Α. Ριάνο δήλωσε ότι φοβάται πως οι ελαφρύτεροι κανονισμοί θα «ισχύσουν και για ορισμένα εξορυκτικά έργα» και «θα επηρεάσουν την περιοχή του Αμαζονίου».
Εξέφρασε επίσης τη «μεγάλη ανησυχία» της για τα σχέδια αυτόματης ανανέωσης αδειών για έργα όπου δεν έχουν υπάρξει μεγάλες αλλαγές. Επισημαίνει πως «Αυτό θα εμποδίσει την πραγματοποίηση περιβαλλοντικών μελετών για τα έργα αυτά. Κάποια από αυτά θα περιλαμβάνουν μεταλλευτικά ή έργα υποδομής που απαιτούν πλήρη αξιολόγηση. Θα οδηγήσει επίσης σε αποδάσωση. Οι τροποποιήσεις ή η συνέχιση τέτοιων έργων μπορεί να σημαίνουν αποψίλωση του Αμαζονίου χωρίς κατάλληλη αξιολόγηση».
Η γεωργία και η εξόρυξη οι κύριες αιτίες αποδάσωσης
Μεγάλο μέρος της αποδάσωσης και της εκκαθάρισης εδαφών στον Αμαζόνιο οφείλεται ήδη στη γεωργία και την εξόρυξη – συχνά παράνομα. Όμως η Α. Ριάνο τόνισε πως το νομοσχέδιο «οδηγεί προς τα πίσω» τις προσπάθειες αποτροπής αυτών των φαινομένων.
Η παρέμβασή της έρχεται δύο μήνες μετά τη δημοσίευση νέας ανάλυσης που έδειξε ότι τεράστιες εκτάσεις του Αμαζονίου καταστράφηκαν το 2024, με τις δασικές πυρκαγιές λόγω ξηρασίας, να εντείνουν τις πιέσεις από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, οι περιβαλλοντικές υπηρεσίες θα έχουν 12 μήνες – με δυνατότητα επέκτασης σε 24 – για να αποφασίσουν αν θα χορηγήσουν άδεια για στρατηγικά έργα. Αν η προθεσμία παρέλθει χωρίς απόφαση, η άδεια μπορεί να εγκριθεί αυτόματα.
Οι υποστηρικτές λένε ότι αυτό θα προσφέρει στις επιχειρήσεις βεβαιότητα, αποτρέποντας τις καθυστερήσεις που ταλαιπωρούν έργα, όπως υδροηλεκτρικά φράγματα καθαρής ενέργειας ή σιδηροδρομικές γραμμές μεταφοράς σιτηρών.
Η Άστριντ Πουέντες Ριάνο δήλωσε ότι κατανοεί την ανάγκη για πιο αποδοτικά συστήματα, αλλά οι αξιολογήσεις πρέπει να είναι «συνολικές» και «βασισμένες στην επιστήμη».
Ο νόμος θα χαλαρώσει επίσης την υποχρέωση διαβούλευσης με ιθαγενείς και παραδοσιακές κοινότητες κιλομπόλα – οι οποίοι κατάγονται από τους Αφροβραζιλιάνους σκλάβους – σε ορισμένες περιπτώσεις, εκτός αν επηρεάζονται άμεσα.
Εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ εξέφρασαν ανησυχίες ότι η επιτάχυνση των αξιολογήσεων θα μπορούσε να περιορίσει τη συμμετοχή και να πλήξει τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου υποστηρίζουν ότι θα ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη, περιλαμβανομένων έργων ανανεώσιμης ενέργειας, θα βοηθήσει την οικονομία να αναπτυχθεί και θα μειώσει τα κόστη των επιχειρήσεων και του κράτους.
Ωστόσο, οι επικριτές φοβούνται ότι η αποδυνάμωση της περιβαλλοντικής προστασίας θα αυξήσει τον κίνδυνο οικολογικών καταστροφών και παραβιάσεων των δικαιωμάτων των ιθαγενών.
Ειδικότερα, εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ υποστηρίζουν ότι μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με τα συνταγματικά δικαιώματα που εγγυώνται το δικαίωμα σε ένα οικολογικά ισορροπημένο περιβάλλον – κάτι που σημαίνει ότι πιθανόν θα υπάρξουν νομικές προσφυγές.
Η Γερουσία και η Βουλή των Αντιπροσώπων έχουν εγκρίνει το νομοσχέδιο και τώρα εκκρεμεί η υπογραφή του Προέδρου.
Ο πρόεδρος Λούλα ντα Σίλβα έχει προθεσμία μέχρι τις 8 Αυγούστου για να αποφασίσει αν θα εγκρίνει ή θα ασκήσει βέτο στον νέο νόμο.
Η υπουργός Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Βραζιλίας, Μαρίνα Σίλβα, έχει εκφραστεί έντονα κατά του νομοσχεδίου, χαρακτηρίζοντάς το «θανάσιμο πλήγμα» για τις περιβαλλοντικές προστασίες.
Ωστόσο, έχει συγκρουστεί και στο παρελθόν με τον πρόεδρο για άλλα ζητήματα, όπως τη πρόταση για εξορύξεις πετρελαίου στη λεκάνη του Αμαζονίου.
Ακόμα και αν ο πρόεδρος ασκήσει βέτο, υπάρχει το ενδεχόμενο το συντηρητικής πλειοψηφίας Κογκρέσο να προσπαθήσει να το ανατρέψει.
Το Παρατηρητήριο του Κλίματος της Βραζιλίας έχει χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο «τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική οπισθοδρόμηση» από τη στρατιωτική δικτατορία της χώρας, όταν η κατασκευή δρόμων και η επέκταση της γεωργίας οδήγησαν σε αυξημένη αποψίλωση του Αμαζονίου και τον εκτοπισμό πολλών ιθαγενών πληθυσμών.
Η κ. Ριάνο ανέφερε ότι επιστήμονες στη Βραζιλία εκτιμούν πως το νομοσχέδιο θα «άρει τις προστασίες για πάνω από 18 εκατομμύρια εκτάρια (180 στρέμματα) στη χώρα – έκταση ίση με αυτή της Ουρουγουάης», προσθέτοντας, τέλος, πως «Οι συνέπειες είναι τεράστιες».
-320x213.png)
