Τους βλέπω, τους ακούω, κατεβαίνοντας μεσημέρι από το μετρό Συντάγματος στην εφημερίδα, στην Κολοκοτρώνη. Τουρίστες που σέρνουν με θόρυβο τις βαλίτσες τους στις πλάκες των πεζοδρομίων, κοιτώντας με αγωνία το googlemap, αναζητώντας ένα από τα δεκάδες airbnb και μπουτίκ ξενοδοχεία που ξεφύτρωσαν τα τελευταία χρόνια. Αλλοι με χάρτινες ομπρέλες στα κεφάλια και ανεμιστηράκια στα χέρια χώνονται στα στενά, αράζουν στα σκαλάκια της Μητρόπολης σαν να περιμένουν κάποιο λάιβ, κάνουν ουρά έξω από τρέντι στέκια με πιτόγυρα, λουκουμάδες, παγωτά, έθνικ κουζίνες, ανεβαίνουν στις ταράτσες πολυκατοικιών που έγιναν μπαράκια με θέα την Ακρόπολη, ελπίζοντας για λίγη δροσιά…
Στο κέντρο της Αθήνας μια άτυπη κατάληψη από τουρίστες από όλα τα μήκη και πλάτη της γης συντελείται το καλοκαίρι, καθώς έχουν καταλάβει κάθε ελεύθερη γωνιά, κάνεις γκελ για να περπατήσεις σε πεζοδρόμια, στις εισόδους των καταστημάτων, ανάμεσα στα τραπεζοκαθίσματα. Υπερτουρισμός. Κι ας μη θέλει να το παραδεχτεί η κυβέρνηση, ή μάλλον το υποστηρίζει, προσβλέποντας στο οικονομικό όφελος. Ακόμα και τα μέτρα για την πεζοδρόμηση κεντρικών δρόμων που εξήγγειλε ο δήμαρχος Αθηναίων για να μετατραπεί η πόλη «από αυτοκινητοκεντρική σε ανθρωποκεντρική», μάλλον ευνοούν το φαινόμενο.
Υπερφόρτωση σε υποδομές –δρόμοι, συγκοινωνίες, ιστορικό κέντρο, αξιοθέατα–, υποβάθμιση του περιβάλλοντος με σκουπίδια, ηχορύπανση κ.λπ., επιβάρυνση στους φυσικούς πόρους όπως το νερό και η ενέργεια, εκτοπισμός των μόνιμων κατοίκων, αύξηση των ενοικίων. Εθελοτυφλούν στις επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού, καθώς η Αθήνα είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς, λόγω της Ακρόπολης και των μνημείων, και αποτελεί πύλη για τα νησιά. Τα φτηνά αεροπορικά εισιτήρια, η παγκοσμιοποίηση, η ανάγκη των νέων να εξερευνήσουν, οδηγούν στον υπερτουρισμό. Κακά τα ψέματα, οι κάτοικοι της Βαρκελώνης ή της Βενετίας που το ζουν και διαμαρτύρονται, κάποια στιγμή θα ταξιδέψουν στην Αθήνα. Φαύλος κύκλος.
Ποια μέτρα παίρνει η πολιτεία για τον μετριασμό των επιπτώσεων του τουρισμού, της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης, τον έλεγχο της τουριστικής βιομηχανίας; Για την ευημερία των επισκεπτών αλλά και των εργαζομένων και των κατοίκων; Για να μη φτάσουμε από τη φιλοξενία στην εχθρότητα, να διαδηλώνουμε και να πιτσιλίζουμε με νεροπίστολα τους κακόμοιρους τουρίστες, όπως στη Βαρκελώνη –μάλλον καλό τους έκαναν… δροσίστηκαν.
«Τόποι κατεστραμμένοι και μολυσμένοι από την εντατική εκμετάλλευση των πόρων τους. Αυτές είναι μερικές από τις επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού στο περιβάλλον και τα αστικά κέντρα. Παρ’ όλα αυτά, υποστηρίζεται ευρέως ότι “ο τουρισμός αποτελεί πλουτοπαραγωγική πηγή”, “ο τουρισμός φέρνει θέσεις εργασίας”, “ο τουρισμός γεννά πλούτο”», διαβάζω στο διαφωτιστικό βιβλίο της ερευνήτριας και δημοσιογράφου Sarah Gainsforth (εκδ. Νεφέλη, μτφρ. Παναγιώτης Ιωάννου). Η ίδια τονίζει ότι «για να απαντήσουμε στο ερώτημα αν υπάρχει βιώσιμος τουρισμός, χρειάζεται να ξαναδούμε τις θεμελιώδεις δυναμικές αυτού του φαινομένου ξεκινώντας από μια νέα προοπτική, από μια νέα οικολογία».
