Χωρίς κάποιο σαφές χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή των μέτρων που προτείνονται, χωρίς την παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού, αλλά με πίστη στο αφήγημα της αθωότητας της κυβέρνησης και στις ευθύνες των εργαζομένων για το έγκλημα των Τεμπών, κύλησε χθες στη Βουλή η συνεδρίαση της επιτροπής που συζητά το νέο νομοσχέδιο για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, το δεύτερο που έρχεται μέσα σε επτά μήνες χωρίς ακόμη να έχει μπει σε εφαρμογή ο προηγούμενος νόμος 5167, από τον Δεκέμβριο του 2024.
Η συνεδρίαση αφορούσε την ακρόαση των εξωκοινοβουλευτικών φορέων και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης έδωσε για ακόμη μία φορά ρεσιτάλ, άλλοτε παίρνοντας τον λόγο για να μαλώσει τους εκπροσώπους των εργαζομένων, άλλοτε για να εξηγήσει πόσο θα βοηθήσουν τα διάφορα ψηφιακά γκατζετάκια που φέρνει στον σιδηρόδρομο και με εμφανές το άγχος να αποδείξει ότι εκείνος κάνει πράγματα που δεν έκαναν οι προκάτοχοί του.
Ενιαία λειτουργία
Ολα τα παραπάνω, σε μια ημέρα που μεγάλος αριθμός σιδηροδρομικών δρομολογίων του Προαστιακού στο τμήμα Ανω Λιόσια-Κάντζα καταργήθηκαν (έγιναν με… λεωφορεία) λόγω βλάβης στο σύστημα σηματοδότησης. Στη συνεδρίαση μετείχαν εκπρόσωποι 16 φορέων, ενώ η πρόεδρος της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου, κ. Αραμπατζή, ανέφερε ότι έγιναν προσπάθειες επικοινωνίας με την πρόεδρο του Συλλόγου Πληγέντων Τεμπών, Μαρία Καρυστιανού, χωρίς όμως «να επιβεβαιωθεί η συμμετοχή της στη συνεδρίαση».
Τον λόγο έλαβε, πάντως, ως μη εκπροσωπούμενος από σύλλογο, ο νομικός Αντώνης Ψαρόπουλος, πατέρας της Μάρθης που έχασε τη ζωή της στα Τέμπη, ο οποίος έδωσε μεγάλη έμφαση στην ενιαία λειτουργία του σιδηροδρόμου ώστε να μην ισχύει ο κατακερματισμός των ευθυνών που οδήγησε στο δυστύχημα.
Ο κ. Κυρανάκης υποστήριξε ότι αυτός ο κατακερματισμός καταπολεμάται από τη λειτουργία του Ενιαίου Κέντρου Εποπτείας (ΕΚΕ) στο οποίο θα συγκεντρώνονται τα δεδομένα από πέντε Κέντρα Τηλεδιοίκησης και τέσσερα κέντρα ελέγχου σηράγγων. Η λειτουργία του Ενιαίου Κέντρου προβλέπεται στον νόμο, χωρίς να διευκρινίζεται πότε θα ξεκινήσει, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ, Παναγιώτης Τερεζάκης, ανέφερε μόνον ότι «έχει βρεθεί ο χώρος» και θα ξεκινήσει ο σχετικός διαγωνισμός έως το τέλος του 2025.
Στο ΕΚΕ θα συγκεντρώνονται και τα στοιχεία από το περιλάλητο σύστημα γεωεντοπισμού τρένων, που εξήγγειλε ο κ. Κυρανάκης με το που ήρθε στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Το σύστημα αυτό στηρίζεται στην εφαρμογή HEPOS του Κτηματολογίου και ο κ. Κυρανάκης έλεγε αρχικά πως θα λειτουργήσει «εντός τριμήνου», ενώ στον νόμο παρατίθεται αόριστα μια αναφορά «έως το τέλος του 2025», χωρίς να διευκρινίζεται πώς θα εξασφαλίζεται διαρκής πρόσβαση στο διαδίκτυο και ποιος θα παρεμβαίνει όταν χάνεται το σήμα.
Οι ευθύνες
Διευκρινίστηκε πάντως ότι αυτό το σύστημα δεν υποκαθιστά τα σιδηροδρομικά συστήματα τηλεδιοίκησης, σηματοδότησης, αυτόματης προστασίας των συρμών (ETCS) και επικοινωνίας (GSM-R), τα οποία ακόμη δεν έχουν καλύψει μεγάλα τμήματα του δικτύου.
Και ενώ το Ενιαίο Κέντρο Εποπτείας υποτίθεται πως συγκεντρώνει κάπου την πληροφόρηση σχετικά με την κίνηση των τρένων και τις εντολές που δίνονται από τους αρμοδίους, το θέμα της διάχυσης των ευθυνών της ασφάλειας παραμένει ως έχει. Οπως έχει επανειλημμένως αναφέρει σε ρεπορτάζ η «Εφ.Συν.», ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ERA) εντόπισε μετά τα Τέμπη «τρύπα» στα ελληνικά συστήματα ασφάλειας λέγοντας ότι «ουδείς αναλαμβάνει την ευθύνη» και η κυβέρνηση κακώς την ανέθεσε το 2019 στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα απειλείται με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ενώ τον περασμένο Φεβρουάριο, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επί Χρήστου Σταϊκούρα υποσχέθηκε να διορθώσει το λάθος, επιστρέφοντας την ευθύνη από τη ΡΑΣ στο υπουργείο.
Κάτι τέτοιο, όμως, θα τσαλάκωνε την υπερασπιστική γραμμή για τον Κ. Αχ. Καραμανλή και τους βουλευτές της Ν.Δ. που υποστήριξαν ότι ο υπουργός δεν είχε ευθύνη αλλά μόνο «διοικητική εποπτεία». Ετσι, η νέα πρόεδρος της ΡΑΣ, Γεωργία Αϋφαντοπούλου, επανέλαβε χθες ότι υπάρχει «συνευθύνη».
«Ολοι είμαστε συνυπεύθυνοι για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων και όλοι πρέπει να βρούμε τον τρόπο με τον οποίο θα συνεργαστούμε, χωρίζοντας τις αρμοδιότητες και ευθύνες μας για να καταφέρουμε το τελικό αποτέλεσμα που είναι η ασφάλεια στους σιδηροδρόμους», είπε η κ. Αϋφαντοπούλου, η οποία, λίγο παρακάτω, ανέφερε ότι μπορεί να χρειαστεί και νέα νομοθέτηση για να επιβάλλονται γρηγορότερα τα πρόστιμα από τη ΡΑΣ.
Στο ίδιο θέμα, ο κ. Κυρανάκης δεν επανέλαβε τα «αντιευρωπαϊκά» που είχε πει στη συνεδρίαση της περασμένης Παρασκευής. «Δεν ισχύει ότι όλα αυτά τα οποία λέει ο ERA είναι πανάκεια», είχε πει τότε ο κ. Κυρανάκης, ο οποίος χθες ανέφερε ότι γίνονται συζητήσεις με την Ευρώπη.
Οι κάμερες
Μάλιστα, την Παρασκευή ο κ. Κυρανάκης είχε αποδώσει «εύσημα» στο ΚΚΕ «το οποίο σωστά ανέφερε ότι κάθε καινούργιο μέτρο που βάζουν τα κράτη-μέλη ως Εθνικό Κανόνα βλέπει καχύποπτα η Ευρωπαϊκή Οδηγία και το ευρωπαϊκό πλαίσιο». Αντίθετα, χθες επιτέθηκε στο ΚΚΕ και τον βουλευτή του Κ. Β. Μεταξά επειδή αντιτάχθηκε στην τοποθέτηση καμερών για την παρακολούθηση του προσωπικού.
Αντίθεση στην τοποθέτηση καμερών δήλωσαν και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, ακόμη και τα πρωτοκλασάτα στελέχη της «γαλάζιας» ΔΑΚΕ, που κυριαρχούν στον σιδηρόδρομο. Εκεί ο κ. Κυρανάκης ανέφερε ότι οι κάμερες δεν θα καταγράφουν ήχο αλλά μόνο εάν ο σταθμάρχης είναι στη θέση του. Πάντως, σε κάποια πιλοτήρια τρένων, η Hellenic Train έχει ήδη τοποθετήσει κάμερες που καταγράφουν και ήχο. Κατά τα λοιπά, από τη συζήτηση προέκυψαν διάφορα παράδοξα:
● Ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων ΟΣΕ, Β. Βελαώρας, υποστήριξε ότι για την καθυστέρηση των προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ (εκκρεμούν 140 από το 2022) φταίει ο φόβος της ευθύνης των υποψηφίων. Δεν εξήγησε, πάντως, πώς δεν έχουν τον ίδιο φόβο οι εκατοντάδες που προσλαμβάνονται με μπλοκάκι, μεταξύ των οποίων πολλοί συγγενείς συνδικαλιστών. Το νομοσχέδιο, πάντως, προβλέπει παρέκκλιση των διατάξεων του ΑΣΕΠ.
● Ο επικεφαλής του φορέα διερεύνησης ΕΟΔΑΣΑΑΜ, απόστρατος Γ. Δριτσάκος, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο κινείται στη σωστή κατεύθυνση, χωρίς να πει κουβέντα για το γεγονός ότι παραμένει εδώ και τρεις μήνες κενή η θέση του αναπληρωτή προέδρου και αρμόδιου για τα σιδηροδρομικά ατυχήματα, μετά την παραίτηση του Χρ. Παπαδημητρίου.
● Παραμένει άγνωστο πότε θα λειτουργήσει ο «νέος ΟΣΕ» αλλά και ποιοι θα είναι οι ξένοι σύμβουλοι που θα προσλάβει. Πάντως, ο κ. Τερεζάκης ανέφερε ότι οι γερμανικοί σιδηρόδρομοι (Deutsche Bahn) θα αναλάβουν μόνο θέματα εκπαίδευσης προσωπικού και όχι τεχνικοί σύμβουλοι, όπως ανέφεραν προσφάτως κυβερνητικές διαρροές.
● Στον καταιγισμό ερωτημάτων που έθεσε εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ ο βουλευτής Αλ. Μεϊκόπουλος για τη συμμόρφωση με τις συστάσεις του πορίσματος των Τεμπών, ο Π. Τερεζάκης απάντησε πως «είναι πολλά» και ζήτησε να απαντήσει γραπτώς.
● Για διώξεις συνδικαλιστών και κατάργηση του πειθαρχικού δικαίου μίλησε ο πρόεδρος των μηχανοδηγών Κ. Γενιδούνιας (απολυμένος από την Hellenic Train), προειδοποιώντας για νέο ατύχημα λόγω της σύγχυσης ρόλων και αρμοδιοτήτων που θα δημιουργηθεί με τον προϊστάμενο αμαξοστοιχίας.
Ο κ. Γενιδούνιας υπενθύμισε ότι σε σοβαρά ατυχήματα πριν από το 2018 υπήρχε προϊστάμενος αμαξοστοιχίας, αλλά δεν υπήρχαν τα συστήματα ασφαλείας. Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος της Hellenic Train, Αθ. Ζηλιασκόπουλος, απάντησε εμφανώς εκνευρισμένος ότι εκείνους τους προϊσταμένους τους αποκαλούσαν «μπαούλα» οι υπόλοιποι εργαζόμενοι.
