Ο Ιούνιος είναι ο Μήνας Υπερηφάνειας, και σε αυτό το τεύχος ρίχνουμε φως στην ανησυχητική άνοδο της αντι-LGBTQIA+ ρητορικής, δράσεων και πολιτικών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Συνεχίζουμε να μιλάμε για τη Γάζα και τη διαρκή απροθυμία (ή, ορθότερα, άρνηση) της Ε.Ε. να επιβάλει κυρώσεις, καθώς και να αποστασιοποιηθεί από τις σχέσεις της με το Ισραήλ – μη χάσετε το broadcast του μήνα γι’ αυτό το θέμα. Στο τεύχος του Ιουνίου καλύπτουμε επίσης βασικές εξελίξεις στο πεδίο της μετανάστευσης και του ασύλου, παρουσιάζουμε τις κύριες κατευθύνσεις του προϋπολογισμού της Ε.Ε. για το 2026 και εξετάζουμε τις οικονομικές προτεραιότητες που ανακοίνωσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κλείνουμε με μια σύντομη ανασκόπηση ενός από τα μεγαλύτερα γεγονότα συμμετοχής νέων στην Ευρώπη, που διεξάγεται κάθε δύο χρόνια. Καλή ανάγνωση!
Ουγγαρία (και όχι μόνο): η ανησυχητική αύξηση των αντι-LGBTQIA+ φωνών στην Ευρώπη
του Κωνσταντίνου Βιέννα
Ο περιορισμός και η αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των LGBTQIA+ στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα φαινόμενο που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια όλων μας τα τελευταία χρόνια, παραβιάζοντας απροκάλυπτα πολλές από τις ελευθερίες που περιγράφονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης.
Η πρώτη σοβαρή κανονιστική προσπάθεια για την καταστολή της έκφρασης μη ετεροκανονικών ταυτοτήτων ξεκίνησε στην Ουγγαρία, όπου από το 2021 βρίσκεται σε ισχύ ένας δρακόντειος νόμος που απαγορεύει LGBTQIA+ περιεχόμενο στα σχολεία και στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης. Ο νόμος, που αντιγράφει ουσιαστικά την αντίστοιχη ρωσική νομοθεσία, αντιμετωπίζει τα LGBTQAI+ άτομα ως απειλή για την «ευημερία των παιδιών». Τα πράγματα έγιναν ακόμη χειρότερα όταν πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση οδήγησε σε απαγορεύσεις LGBTQAI+ συναθροίσεων, θέτοντας στο στόχαστρο κυρίως το Budapest Pride.
Βεβαίως, για να παραφράσουμε τη φεμινίστρια και θεωρητικό των φύλων Judith Butler, μια τέτοια επιχείρηση δεν είναι τίποτε άλλο από ένα φάντασμα, μια φανταστική αφήγηση που έχει στόχο να υποδαυλίσει το μίσος και να το διοχετεύσει σε ακροδεξιές πολιτικές επιλογές. Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι η ίδια αναθεώρηση παραβιάζει συνολικά την ελευθερία του συνέρχεσθαι (είτε πρόκειται για LGBTQAI+ θέματα είτε για άλλα ζητήματα) και απειλεί ακόμα και πολίτες με διπλή υπηκοότητα με αφαίρεση της ουγγρικής υπηκοότητας.
Ταυτόχρονα, και για τους ίδιους ακριβώς λόγους, η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων σε όλη την Ευρώπη πολλαπλασιάζει τους πιθανούς μιμητές των πρακτικών Όρμπαν. Στην Αυστρία, το ακροδεξιό κόμμα FPÖ επιτίθεται στην «τρανς προπαγάνδα» και τη χρηματοδότησης LGBTQAI+ δράσεων με χρήματα των φορολογουμένων, ενώ στο Βέλγιο το Vlaams Belang μιλά για «παράνοια των φύλων».
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η κανονικοποίηση της μισαλλοδοξίας δεν τη μετατρέπει απλώς σε εκλογικό πλεονέκτημα, αλλά την εντάσσει και στην ατζέντα των παραδοσιακών κομμάτων, εντός και εκτός Ένωσης. Ενδεικτικά, το συντηρητικό CDU στη Γερμανία δεσμεύτηκε να καταργήσει έναν πρόσφατο νόμο για την αναγνώριση ταυτότητας φύλου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ότι ο νόμος για την ισότητα αφορά μόνο τις «βιολογικές» γυναίκες, οδήγησε πολλές LGBTQAI+ οργανώσεις να στείλουν, με απόγνωση, μια επιστολή διαμαρτυρίας στον πρωθυπουργό Starmer, περιγράφοντας με μια επικείμενη ζοφερή κατάσταση, όπου τα τρανς άτομα θα βιώνουν μια βαθιά προσβολή της αξιοπρέπειάς τους.
Φυσικά, αυτή η απότομη δεξιά στροφή στον πολιτικό λόγο περιλαμβάνει και την απότομη αύξηση περιστατικών παρενόχλησης και βίας κατά των LGBTQAI+ ατόμων, σύμφωνα με έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. Ιδίως τα τρανς άτομα έχουν στοχοποιηθεί από αυτήν τη βίαιη, απάνθρωπη και απανθρωποποιητική ρητορική, με δύο στους τρεις τρανς και μη δυαδικούς ανθρώπους στην Ε.Ε. να δηλώνουν ότι έχουν υποστεί παρενόχληση λόγω της ταυτότητάς τους.
Και αυτό, πιθανότατα, είναι και το πιο αποκαρδιωτικό στοιχείο της όλης κατάστασης: οι πολιτικοί υπολογισμοί, που στοχεύουν σε μισαλλόδοξους και παραπληροφορημένους ψηφοφόρους, έχουν σοβαρές συνέπειες όχι μόνο σε πολιτικό αλλά και σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο: δημιουργούν ένα κλίμα φόβου και διαστρέβλωσης της πραγματικότητας που επιδεινώνει τις συνθήκες διαβίωσης των LGBTQAI+ ατόμων, τα οποία βλέπουν τις υποσχέσεις της Ε.Ε. για μια ισότιμη και ανοιχτή κοινωνία να καταπατώνται. Πρόκειται για μια πορεία που πρέπει να αναστραφεί. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι όλοι, όλες και όλα θα μπορούν να ζουν τη ζωή που θέλουν, χωρίς φόβο ότι θα υποστούν δυσμενείς διακρίσεις, αποκλεισμό και βία εξαιτίας του ποιοι, ποιες και ποια είναι.
Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. (δεν) συζήτησε τη Συμφωνία Σύνδεσης Ε.Ε. – Ισραήλ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ισραήλ. Στις 23 Ιουνίου, οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών-μελών συναντήθηκαν για να εξετάσουν το ενδεχόμενο αναθεώρησης της Συμφωνίας Σύνδεσης Ε.Ε. – Ισραήλ, η οποία προσφέρει στο Ισραήλ προνομιακή πρόσβαση στις αγορές της Ε.Ε. Το κύριο σημείο της συζήτησης ήταν η συμμόρφωση του Ισραήλ με το άρθρο 2 της Συμφωνίας, το οποίο προβλέπει ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας αποτελούν ουσιώδη στοιχεία της.
Ποια είναι η θέση της Ε.Ε.; Ως συνήθως, αργοπορεί. Η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική, Kaja Kallas, δήλωσε ότι η Ε.Ε. ενδέχεται να λάβει μέτρα για να αυξήσει την πίεση στο Ισραήλ εάν δεν υπάρξουν απτές βελτιώσεις στην κατάσταση των Παλαιστινίων. Σε διαφορετική περίπτωση, ενδέχεται να τεθούν στο τραπέζι του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον Ιούλιο, περαιτέρω μέτρα για την αναστολή της συμφωνίας.
Σχετική δήλωση της Διεθνούς Αμνηστίας υπενθυμίζει ότι το αίτημα για αναθεώρηση της Συμφωνίας είχε ήδη κατατεθεί από την Ισπανία και την Ιρλανδία από τον Φεβρουάριο του 2024, δηλαδή περισσότερο από ένα χρόνο πριν. Πέραν τούτου, αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, εντάλματα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και αναρίθμητες εκθέσεις οργανισμών του ΟΗΕ, ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων και ΜΚΟ τεκμηριώνουν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων και θεμελιωδών δικαιωμάτων από το Ισραήλ, καθώς και παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου – μεταξύ άλλων εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας (όπως εξαναγκαστικός εκτοπισμός, απαρτχάιντ και εξόντωση) και γενοκτονία.
Και όμως, οι ανώτατοι εκπρόσωποι της Ε.Ε. και οι υπουργοί των κρατών-μελών εξακολουθούν να εμφανίζονται απρόθυμοι ακόμη και να θέσουν σοβαρά προς συζήτηση την πιθανότητα αναστολής έστω και μέρους της Συμφωνίας Σύνδεσης με το Ισραήλ.
Εαρινό Πακέτο Εξαμήνου 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: ένας νέος πενταετής χάρτης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στοχευμένες συστάσεις προς τα κράτη-μέλη, με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ευημερίας και της ανθεκτικότητας. Το Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για το 2025 αποτελεί έγγραφο πολιτικής καθοδήγησης, το οποίο αναλύει τις βασικές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις στην Ένωση και συνδέεται με την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, έναν πενταετή οδικό χάρτη για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της παγκόσμιας θέσης της Ευρώπης.
Το τωρινό έγγραφο παρουσιάστηκε «σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στο εμπόριο και την ασφάλεια». Παραθέτει ένα σύνολο προτεραιοτήτων, οι οποίες αποτυπώνονται και στα επιμέρους κεφάλαια για κάθε χώρα, ενώ προσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες των κρατών-μελών. Μεταξύ άλλων, ενισχύουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, προτείνοντας την ενεργοποίηση μιας «εθνικής ρήτρας διαφυγής» για τα κράτη που χρειάζεται να υπερβούν τα όρια καθαρών δαπανών, προκειμένου να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες. Ακόμα, διασφαλίζουν τη δημοσιονομική εποπτεία για τις χώρες που εμφανίζουν υπερβολικό έλλειμμα, αξιολογούν τις μακροοικονομικές ανισορροπίες που πραγματοποιούνται με φόντο ένα μεταβαλλόμενο διεθνές εμπορικό περιβάλλον, ενώ γίνεται και επικαιροποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση, με στόχο την προώθηση δικαιότερων και πιο συμπεριληπτικών αγορών εργασίας.
Ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. για το 2026: ένα πρώτο σχέδιο της Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανεξετάζει αυτή την περίοδο τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της για την περίοδο 2021-2027, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες εξελίξεις, όπως η πανδημία, η ενεργειακή κρίση, ο αυξανόμενος πληθωρισμός, οι πόλεμοι, καθώς και οι γεωπολιτικές εντάσεις και συγκρούσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λοιπόν παρουσίασε ένα πρώτο προσχέδιο για τον προϋπολογισμό του 2026, το οποίο «θα προωθήσει βασικές προτεραιότητες της Ε.Ε., όπως η στήριξη της Ουκρανίας, η ανταγωνιστικότητα, η διαχείριση της μετανάστευσης, η ασφάλεια και η άμυνα, οι στρατηγικές επενδύσεις, αλλά και η συνεχιζόμενη υποστήριξη για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση».
Ορισμένα βασικά στοιχεία: o προϋπολογισμός του 2026 ανέρχεται σε 193,25 δισ. ευρώ, ενώ συμπληρώνεται από 105,32 δισ. ευρώ μέσω του NextGenerationEU, του ταμείου ανάκαμψης που δημιουργήθηκε για την έξοδο από την κρίση της πανδημίας.
Ανάμεσα σε άλλα, ο ετήσιος προϋπολογισμός του 2026 θα κατανεμηθεί προς τις εξής κατευθύνσεις:
●ενιαία αγορά, καινοτομία και ψηφιακός μετασχηματισμός: 22.054,4 εκατ. €
●συνοχή, ανθεκτικότητα και αξίες: 71.726,1 εκατ. €
●φυσικοί πόροι και περιβάλλον: 56.971,9 εκατ. €
●μετανάστευση και διαχείριση συνόρων: 5.010,0 εκατ. €
●ασφάλεια και άμυνα: 2.803,5 εκατ. €
●η γειτονιά μας και ο κόσμος (δράσεις): 15.505,0 εκατ. €
Το τελικό ετήσιο σχέδιο μπορείτε να το βρείτε εδώ. Ο ετήσιος προϋπολογισμός του 2026 θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα από την αρμόδια δημοσιονομική αρχή της Ε.Ε. πριν το τέλος του έτους.
Το άσυλο στην Ε.Ε. σε σταυροδρόμι: η εργαλειοποίηση της αλληλεγγύης και η έλλειψη ουσιαστικής προστασίας
της Σοφίας Γλουφτσίου
Παράταση προσωρινής προστασίας για τους Ουκρανούς πρόσφυγες
Στις 4 Ιουνίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από το Συμβούλιο να παρατείνει την προσωρινή προστασία για τους Ουκρανούς πρόσφυγες για έναν επιπλέον χρόνο, έως τις 4 Μαρτίου 2027, κίνηση που προσφέρει νομική ασφάλεια και προστασία στους δικαιούχους. Τα κράτη-μέλη υποστήριξαν ομόφωνα την πρόταση, ψηφίζοντας υπέρ της απόφασης. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί μέρος ενός τριμερούς σχεδίου αλληλένδετων εγγράφων που στοχεύουν στη διαμόρφωση της μελλοντικής κατεύθυνσης της Ε.Ε. για τη μετανάστευση και το άσυλο. Εκτός από την παράταση της προσωρινής προστασίας για άτομα που φεύγουν από την Ουκρανία λόγω της συνεχιζόμενης ρωσικής επίθεσης, η πρόταση περιλαμβάνει επίσης μια στρατηγική πρωτοβουλία για τη σταδιακή κατάργηση της προσωρινής προστασίας, με τη δέουσα επιμέλεια προς μόνιμες λύσεις, δηλαδή τη μετάβαση σε εθνικά ή ενωσιακά νομικά καθεστώτα (λ.χ. άδειες εργασίας, εκπαίδευσης, οικογενειακής επανένωσης ή ευρωπαϊκά εργαλεία νομικής μετανάστευσης, όπως Μπλε Κάρτα, Ενιαία Άδεια).
Διάσκεψη για την κατάσταση του ασύλου: η «ασφάλεια» των συνόρων πάνω από όλα
Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA) φιλοξένησε την πρώτη Διάσκεψη για την Κατάσταση του Ασύλου με τίτλο «Το άσυλο στην Ε.Ε. σε σταυροδρόμι;» στις 18 Ιουνίου. Στη συνάντηση μετείχαν εκπρόσωποι υψηλόβαθμων φορέων χάραξης πολιτικής, θεσμών της Ε.Ε., διεθνών οργανισμών και ειδικών, με σκοπό να συζητήσουν την τρέχουσα κατάσταση της μετανάστευσης και του ασύλου στην Ε.Ε., με ιδιαίτερη έμφαση στο Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Η διάσκεψη αναστοχάστηκε πάνω σε παρελθούσες και μελλοντικές τάσεις στη μετανάστευση και το άσυλο. Τόνισε ιδιαίτερα την ανάγκη για ισχυρότερα και βαθύτερα εργαλεία αντιμετώπισης των σημερινών προβλημάτων, στο πλαίσιο της Ε.Ε. αλλά και πέραν αυτής, υποστηρίζοντας παράλληλα «καινοτόμες ιδέες» που θα εξισορροπούν την ευθύνη και θα ενισχύουν την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. Η κεντρική της κατεύθυνση, όμως, ήταν η ενίσχυση της ήδη υπάρχουσας προσέγγισης περί ασφάλειας, ελέγχου συνόρων και απέλασης «παράτυπων» μεταναστών και προσφύγων. Κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης παρουσιάστηκε και η πρόσφατα δημοσιευθείσα Έκθεση Ασύλου 2025 του EUAA, η οποία επισκοπεί τις βασικές εξελίξεις στη νομοθεσία, τις πολιτικές και τις πρακτικές στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου της Ε.Ε., ενώ περιλαμβάνει και ενότητα για τις εξελίξεις σε εθνικό επίπεδο.
Η μετανάστευση στην ατζέντα της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Ένα από τα θέματα της ατζέντας, στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 26-27 Ιουνίου, ήταν η μετανάστευση. Η ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων παραμένει βασική προτεραιότητα για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ως μέσο καταπολέμησης της «παράτυπης» μετανάστευσης – ζήτημα που δημιουργεί σοβαρές αντιπαραθέσεις σε ευρωπαϊκό, αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Παρά τη μείωση των «παράτυπων» διελεύσεων των συνόρων της Ε.Ε. κατά 20% τους πρώτους πέντε μήνες του 2025, όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία της Frontex, στο επίκεντρο της μεταναστευτικής πολιτικής της Ε.Ε. παραμένει η εντατικοποίηση του αποκλεισμού μέσω αυστηρότερης διαχείρισης των συνόρων. Η προτεραιοποίηση θεμάτων ασφάλειας και προστασίας αντανακλάται ξεκάθαρα στο Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, μια κρίσιμη εξέλιξη στη μεταναστευτική πολιτική της Ε.Ε. Η εφαρμογή του αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο, σύμφωνα με τα προηγούμενα συμπεράσματα της συνεδρίασης Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, καθώς και την επιστολή για τη μετανάστευση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Τέλος, αναμένονται νομοθετικές εξελίξεις στην πρόταση της Επιτροπής για τις επιστροφές και την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας».
Γερμανία: εμπόδια στην οικογενειακή επανένωση και την πολιτογράφηση προσφύγων
Ανησυχητικά νέα από τη Γερμανία, όπου η κυβέρνηση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς επέβαλε αυστηρότερους κανόνες στη μεταναστευτική πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, η οικογενειακή επανένωση θα ανασταλεί για περίοδο δύο ετών για τα άτομα που βρίσκονται υπό καθεστώς «επικουρικής προστασίας» – δηλαδή για όσους, όσες και όσα δεν πληρούν τα κριτήρια για να λάβουν πλήρες άσυλο ή προσφυγική προστασία. Επιπλέον, η αύξηση της ελάχιστης περιόδου αναμονής για πολιτογράφηση στα πέντε έτη, που ανατρέπει τη ρύθμιση η οποία είχε εισαχθεί πριν από έξι μήνες, περιορίζει σοβαρά τη δυνατότητα απόκτησης υπηκοότητας. Σε συνέντευξή του στο ZDF, δημόσιο τηλεοπτικό κανάλι, ο καγκελάριος Μερτς ανέφερε ρητά ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές της Γερμανίας δεν είναι περιοριστικές για όσους μπορούν να αποδείξουν ότι πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια.
9.000 φωνές νέων διαμορφώνουν το μέλλον της δημοκρατίας στην Ε.Ε.
Κάθε δύο χρόνια, νέα άτομα από όλο τον κόσμο συγκεντρώνονται στο European Youth Event (EYE), μια εμβληματική πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που στοχεύει στην ενίσχυση της συμμετοχής της νεολαίας στις δημοκρατικές διαδικασίες. Η έκτη διοργάνωση, το EYE2025, πραγματοποιήθηκε στις 13 και 14 Ιουνίου στο Στρασβούργο, υιοθετώντας υβριδική μορφή, με φυσική παρουσία και διαδικτυακή συμμετοχή.
Το φετινό EYE σημείωσε ιστορικό ρεκόρ, προσελκύοντας σχεδόν 9.000 συμμετέχοντες, συμμετέχουσες και συμμετέχοντα, τη μεγαλύτερη συμμετοχή μέχρι σήμερα, από περισσότερες από 160 χώρες. Νέοι και νέες ηλικίας 16 έως 30 ετών έλαβαν μέρος σε συζητήσεις και δραστηριότητες για το μέλλον της Ευρώπης, στην αίθουσα του Κοινοβουλίου αλλά και στον πολύχρωμο χώρο του EYE Village, που οργανώθηκε σε συνεργασία με το European Youth Forum, το οποίο εκπροσωπεί πάνω από 100 οργανώσεις νεολαίας σε όλη την Ευρώπη.
Οι συμμετέχοντες έλαβαν μέρος σε πάνω από 400 δραστηριότητες, όπως συζητήσεις, διαδραστικά εργαστήρια, καλλιτεχνικές παραστάσεις και πολιτικούς διαλόγους. Στο πρόγραμμα πήραν μέρος ευρωβουλευτές και ευρωβουλεύτριες, αξιωματούχοι της Ε.Ε., εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, δημιουργοί και ακτιβιστές.
Κύρια θέματα που αναδείχθηκαν:
●Κλιματική δικαιοσύνη: Συζήτηση για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το πώς μπορεί να είναι δίκαιη και συμπεριληπτική για όλους.
●Ψυχική υγεία: Συνεδρίες που εξέτασαν παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την ψυχική κατάσταση των νέων, με έμφαση στις επιπτώσεις της πανδημίας.
●Ψηφιακά δικαιώματα & ελευθερία λόγου: Αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης στο πλαίσιο της δημοκρατίας. Έμφαση δόθηκε στη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων, την ασφάλεια των δημοσιογράφων και τις επιπτώσεις της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
●Ανθρώπινα δικαιώματα: Συζητήσεις για την υπεράσπιση της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ε.Ε., με επίκεντρο την καταπολέμηση της διαφθοράς.
●Ανάπτυξη δεξιοτήτων: Συζητήσεις υπό τη θεματική «Skills of Tomorrow», που επικεντρώθηκαν στο μέλλον της εργασίας, στον μεταβαλλόμενο ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης και στην ανάγκη αναβάθμισης των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής.
Χάρη στην υβριδική μορφή, χιλιάδες επιπλέον συμμετέχοντες, συμμετέχουσες και συμμετέχοντα παρακολούθησαν τις συνεδρίες μέσω livestreaming, αλληλεπίδρασαν εικονικά με ομιλητές και ομιλήτριες και πήραν μέρος σε διαδικτυακά εργαστήρια, διευρύνοντας σημαντικά την εμβέλεια και τη συμπερίληψη του γεγονότος.
Σε συνέχεια του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας 2022, εξετάζεται η υλοποίηση μιας νέας πρωτοβουλίας, του «Youth Check», ενός εργαλείου αξιολόγησης του αντίκτυπου των ευρωπαϊκών πολιτικών στους νέους και τις νέες, το οποίο προβλέπει και τη συμμετοχή επιλεγμένων νέων σε συνεδριάσεις κοινοβουλευτικών επιτροπών, ώστε να συμβάλουν ενεργά στις νομοθετικές διαδικασίες. Το Youth Check αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας θεσμικής έκφρασης της φωνής των νέων, διασφαλίζοντας ότι η ευρωπαϊκή πολιτική παραμένει ευαίσθητη στις ανησυχίες και τις φιλοδοξίες των νεότερων γενεών. Η πρόταση βρίσκεται υπό συζήτηση ήδη από το 2022, αποτελώντας σήμερα βασική προτεραιότητα του Ευρωπαίου Επιτρόπου για τη Νεολαία, τον Πολιτισμό και την Εκπαίδευση, Glenn Micallef.
Τα σαραντάχρονα της Σένγκεν: γενέθλια χωρίς γιορτή
Με την ευκαιρία της 40ής επετείου της Συμφωνίας του Σένγκεν, οι ηγέτες της Ε.Ε. συγκεντρώθηκαν για να εκδώσουν μια πανηγυρική διακήρυξη, υμνώντας την ελεύθερη κυκλοφορία των ανθρώπων ως ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Πίσω όμως από τις φανφάρες και τις αυτοεπιβραβεύσεις, η πραγματικότητα είναι πολύ λιγότερο γιορτινή: το Σένγκεν του σήμερα μοιάζει κατακερματισμένο, λειτουργεί υπό όρους και είναι πολιτικά αμφιλεγόμενο. Ενώ η επίσημη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κάνει λόγο για «έναν χώρο Σένγκεν ανθεκτικό, αποτελεσματικό και πλήρως λειτουργικό», η εικόνα στα σύνορα των κρατών-μελών αφηγείται μια άλλη ιστορία: οι τακτικοί συνοριακοί έλεγχοι και οι διακρίσεις στην αστυνόμευση έχουν πλέον κανονικοποιηθεί. Η υπόσχεση για ανεμπόδιστη κυκλοφορία εντός της Ε.Ε. έχει υπονομευθεί περισσότερο από εσωτερικές πολιτικές, παρά από εξωτερικές.
Τα προβλήματα του Σένγκεν δεν είναι απλώς τεχνικά αλλά βαθιά πολιτικά. Τα κράτη-μέλη διατηρούν ακόμη το δικαίωμα να επαναφέρουν συνοριακούς ελέγχους, επικαλούμενα αόριστους «λόγους ασφαλείας» – μια χαραμάδα που έχει γίνει παραθυράκι και χρησιμοποιείται κατά το δοκούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Βέλγιο, όπου η υφυπουργός Μετανάστευσης, Anneleen Van Bossuyt, ανακοίνωσε τον Ιούνιο την άμεση επαναφορά συνοριακών ελέγχων για το καλοκαίρι, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την ελεύθερη μετακίνηση εντός του χώρου Σένγκεν. Το αποτέλεσμα είναι μια Ευρώπη «γεμάτη μπαλώματα», όπου η αλληλεγγύη τελειώνει στα σύνορα. Η Ε.Ε. καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο νομικές γκρίζες ζώνες ή λειτουργικά προβλήματα, αλλά κυρίως την πολιτική παραλυσία και σκλήρυνση, που επιτρέπει στους «προσωρινούς» ελέγχους να μετατρέπονται σε μόνιμα μέτρα, ενισχύοντας την εικόνα μιας Ευρώπης-φρούριο.
Και μια επικαιροποίηση για τη διεύρυνση: Η Βουλγαρία ετοιμάζεται να γίνει το 21ο μέλος της ευρωζώνης, υιοθετώντας επίσημα το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2026. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης ενέκριναν ομόφωνα την ένταξη στις 19-20 Ιουνίου, μετά και την επιβεβαίωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ότι η χώρα πληροί τα κριτήρια που αφορούν τον πληθωρισμό και τη δημοσιονομική σταθερότητα. Ωστόσο, στο εσωτερικό της χώρας η κοινή γνώμη παραμένει διχασμένη σχετικά με την υιοθέτηση του ευρώ. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Eurobarometer, το 50 % των Βουλγάρων εκφράζει ανησυχία για πιθανές αυξήσεις των τιμών. Αυτή η επιφυλακτικότητα στο εσωτερικό έρχεται σε αντίθεση με τη σιγουριά που επιδεικνύει η κυβέρνηση της Σόφιας στην εφαρμογή των κανόνων της ευρωζώνης.
Ταυτόχρονα, η Βουλγαρία εργαλειοποιεί τη διαδικασία της διεύρυνσης για να ασκήσει πίεση στον Βαλκάνιο γείτονά της. Η ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στην Ε.Ε. παραμένει μπλοκαρισμένη εξαιτίας της απαίτησης της Σόφιας να αναγνωριστεί συνταγματικά η βουλγαρική μειονότητα, όρο που η συντηρητική κυβέρνηση των Σκοπίων αρνείται να ικανοποιήσει χωρίς προηγούμενη άρση του βουλγαρικού βέτο. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, και η ύπατη εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής, Kaja Kallas, κάλεσαν τη Βόρεια Μακεδονία να προχωρήσει σε «ιστορικού χαρακτήρα» συνταγματικές αλλαγές, ζητώντας ταυτόχρονα από τη Βουλγαρία να ανταποκριθεί, κάνοντας ουσιαστικά βήματα προόδου όσον αφορά την ένταξη. Παρά τις παρεμβάσεις υψηλού επιπέδου, η Βουλγαρία παραμένει αμετακίνητη, επιτρέποντας σε διμερείς εθνικιστικές διαφωνίες να παγώνουν την πρόοδο ολόκληρης της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων.
Αυτή η αντίφαση στην πολιτική της Βουλγαρίας εντός της Ε.Ε. αποκαλύπτει ένα ευρύτερο θεσμικό πρόβλημα: ο διττός της ρόλος ως ολοκληρωμένου μέλους της ευρωζώνης και εθνοκεντρικού παίκτη με βέτο αναδεικνύει τα βαθιά προβλήματα του μηχανισμού και των διαδικασιών διεύρυνσης της Ε.Ε. Αν η Ε.Ε. θέλει να παραμείνει αξιόπιστη ως γεωπολιτικός και φερέγγυος παράγοντας στα Βαλκάνια, οφείλει να αντιμετωπίσει τις καταχρήσεις του δικαιώματος του βέτο και να ενισχύσει μια διαδικασία διεύρυνσης που θα βασίζεται σε κανόνες και όχι σε εθνικές σκοπιμότητες.
Στο broadcast αυτού του μήνα: Αναλύουμε τον Freedom Flotilla, τη σιωπή της Ευρώπης για τη Γάζα, τη συρρίκνωση του δημοκρατικού χώρου, καθώς και το γιατί το στεγαστικό εξελίσσεται στο μεγαλύτερο πρόβλημα για τη νεολαία στην Ε.Ε.
Inter Alia σημαίνει «μεταξύ άλλων» στα λατινικά. Βασισμένη στη φιλοσοφία της συνεργασίας και της αμοιβαιότητας, η Inter Alia εργάζεται για την προώθηση της πολιτικής εκπαίδευσης, του κοινωνικού μετασχηματισμού και της συλλογικής δράσης. Εκφράζει την πρόθεση να στεκόμαστε πρόθυμα και με χαρά μεταξύ άλλων, να συν-δημιουργούμε, να κάνουμε παραχωρήσεις και να προωθούμε την κοινή πρόοδο και τη συλλογική νοημοσύνη.
-320x213.jpg)
