Ιδανική επένδυση

Αυτές τις ημέρες μεταδίδεται από τη γερμανική τηλεόραση ένα ντοκιμαντέρ όπου πρώην παίκτριες μιλούν για το πώς αποτράπηκαν από το να παίξουν ποδόσφαιρο: από την ομοσπονδία, από τους γονείς τους, από την κοινωνία… Ακούγοντάς τες να μιλούν, συνειδητοποίησα για άλλη μια φορά πόσο προνομιούχος υπήρξα. Σε όλη μου την καριέρα είχα στήριξη από όλες τις πλευρές.

Οι γυναίκες παίζουν ποδόσφαιρο εδώ και πολλά χρόνια. Ομως, επειδή σε μερικές χώρες κατέστη δύσκολο ή και απαγορεύτηκε, το επίπεδο του γυναικείου ποδοσφαίρου έμεινε χαμηλό για καιρό. Οπως φάνηκε στο Euro 2025, αυτό έχει αλλάξει. Η διοργάνωση πρόσφερε εξαιρετικό ποδόσφαιρο και συναρπαστικούς αγώνες.

Γιατί το γυναικείο ποδόσφαιρο εμπνεύει πλέον περισσότερους απ’ ό,τι πριν από 10-20 χρόνια; Επειδή εξελίσσεται ταχύτατα σε πολλές χώρες. Στην Ελβετία συνεχίζει η «μόδα» που ξεκίνησε στην Αγγλία το 2022 και στην Αυστραλία το 2023. Βλέπουμε σωστά οργανωμένες ομάδες, τεχνική κατάρτιση και εντυπωσιακά γκολ.

Οι παίκτριες έχουν καλύτερη φυσική κατάσταση, σουτάρουν καλύτερα και ντριμπλάρουν γρηγορότερα. Οι τερματοφύλακες έχουν ακόμα περιθώριο βελτίωσης, όμως κατά τα άλλα υπάρχει πολύ ταλέντο. Από τις κινήσεις τους στο γήπεδο είναι φανερό ότι παράγονται παίκτριες σε προπονητικά κέντρα και ότι ολοένα και περισσότερες γυναίκες ασχολούνται με το ποδόσφαιρο σε σχέση με το παρελθόν.

Κάποτε ήταν μόνο οι Γερμανίδες υποψήφιες για τον ευρωπαϊκό τίτλο –μόνιμες νικήτριες από το 1995 έως το 2013–, όπως και οι υψηλού επιπέδου Νορβηγίδες και Σουηδέζες. Τώρα έχουν γίνει επίσης ανταγωνιστικές ομάδες όπως οι Πολωνία, Ισλανδία, Πορτογαλία και Ελβετία. Ενα από τα καλύτερα γκολ της φετινής διοργάνωσης επιτεύχθηκε από τη Χάνα Ερλινγκς. Η Βελγίδα φορ υποδέχτηκε άριστα μια κάθετη μπαλιά, επέλεξε έξυπνα από πού θα επιτεθεί και το τελείωμά της ήταν εξαιρετικό.

Ολα τα παραπάνω οδηγούν ολοένα και περισσότερους φιλάθλους να ταυτίζονται με τις γυναικείες ομάδες. Χιλιάδες οπαδοί από την Ολλανδία, την Αγγλία και τη Γερμανία εμφανίστηκαν στους δρόμους της Βέρνης, της Λουκέρνης και της Ζυρίχης. Εξαντλήθηκαν τα εισιτήρια σε σχεδόν όλους τους αγώνες.

Το γυναικείο ποδόσφαιρο είναι άθλημα του λαού και είναι ιδανική εποχή για να επενδύσει κανείς σε αυτό. Μια έρευνα αγοράς της Nielsen συμπεραίνει πως θα είναι ένα από τα κορυφαία 5 σπορ σε μια πενταετία. Η παγκόσμια τηλεθέαση αναμένεται να ανεβεί κατά 30% έως το 2030, με τη fan base να αυξάνεται κατά 40% και να φτάνει τα 800 εκατ. ανθρώπους. Το κοινό του γυναικείου ποδοσφαίρου είναι νεαρότερο και υψηλότερου οικονομικού επιπέδου από εκείνο των ανδρών. Οι γυναίκες αλλάζουν τα δεδομένα.

Μερικοί σύλλογοι μπορούν να νιώθουν υπερήφανοι επειδή αναγνώρισαν νωρίς αυτές τις δυνατότητες ανάπτυξης. Η Μπαρτσελόνα έχει δημιουργήσει εθνικό μονοπώλιο στην Ισπανία. Η Λιόν, η Παρί Σεν Ζερμέν και η Παρί FC έχουν τη στήριξη ζάπλουτων επιχειρηματιών. Η Μάντσεστερ Σίτι, η Αρσεναλ, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η Τσέλσι και η Λίβερπουλ καλλιεργούν με επιμέλεια τα γυναικεία τμήματά τους.

Ο ανταγωνισμός είναι εντονότερος στην Αγγλία. Η Αρσεναλ κατέκτησε το φετινό Τσάμπιονς Λιγκ, ενώ η Τσέλσι επικράτησε με άνεση στην αγγλική Σούπερ Λιγκ. Η Ισπανία εντυπωσιάζει με την αγωνιστική κουλτούρα της, παρόμοια με αυτή των ανδρών. Στη Γαλλία, το ενδιαφέρον των κοριτσιών για να παίξουν ποδόσφαιρο παρουσιάζει γεωμετρική αύξηση τον τελευταίο καιρό και η εθνική ομάδα διαθέτει μεγάλη δεξαμενή νεαρών ταλέντων.

Στο Euro 2025, εξέπληξε η παρουσία της Ιταλίας στα ημιτελικά, με τις «ατζούρε» να παίζουν εντυπωσιακή άμυνα. Η χώρα αυτή ήταν η τελευταία από τις πέντε μεγάλες ποδοσφαιρικές δυνάμεις της Ευρώπης που έκανε την εμφάνισή της στο υψηλότερο επίπεδο –όμως με έντονα δείγματα ότι το ιταλικό ποδόσφαιρο προετοιμάζεται για το μέλλον. Συζήτηση για τη γυναικεία ομάδα της Ιταλίας έγινε… κατά λάθος και στο Οβάλ Γραφείο. Εκεί ο Ντόναλντ Τραμπ ρώτησε μια αντιπροσωπεία ποδοσφαιριστών της Γιουβέντους αν επιτρέπεται σε γυναίκες να παίζουν σε αντρικές ομάδες. Οι γιουβεντίνοι με περηφάνια μίλησαν για τη γυναικεία ομάδα του συλλόγου, πρωταθλήτρια στην Ιταλία. Ο Αμερικανός πρόεδρος βέβαια άλλα εννοούσε και άλλη απάντηση περίμενε.

Διαφημίζοντας και προωθώντας το γυναικείο ποδόσφαιρο, οι μεγαλύτερες ποδοσφαιρικές δυνάμεις της Ευρώπης εξασφαλίζουν την πρωτοπορία τους. Εδώ και χρόνια κοντράρουν τις ΗΠΑ, που έχουν το ρεκόρ σε κατακτήσεις Μουντιάλ. Πάντως η Γερμανία πρέπει να προσέξει και να κρατηθεί σε επαφή με την κορυφή. Ως ομάδα έπαιξε καλά, όμως οι καλύτερες παίκτριες πλέον έχουν διαφορετική εθνικότητα.

Συχνά σκέπτομαι την ανδρική εθνική Γερμανίας. Μεταξύ 1980 και 1990 αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης και Κόσμου και έφθασε τρεις φορές διαδοχικά σε μουντιαλικό τελικό. Τότε γινόταν πολύς λόγος για τις γερμανικές αξίες –κάτι που γίνεται τώρα και στις γυναίκες. Κάποια στιγμή, όμως, οι άνδρες συνειδητοποίησαν ότι αυτές οι αξίες δεν ήταν πλέον αρκετές. Στην αλλαγή του αιώνα, η γερμανική ποδοσφαιρική ομοσπονδία (DFB) «απάντησε» με ανανέωση. Η γενιά που προέκυψε από τη διαδικασία αυτή έφερε ενθουσιασμό και δημιουργικότητα στο παιχνίδι και κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014.

Αυτό είναι το ποδόσφαιρο που κερδίζει τίτλους και που ο κόσμος θέλει να βλέπει. Οι υπεύθυνοι πρέπει να βρουν λύσεις. Γιατί να προπονούνται έντονα στα φυτώρια των συλλόγων μόνο τα αγόρια; Μια πλούσια χώρα σαν τη Γερμανία πρέπει να εξισορροπεί τη διάθεση των πόρων της σε άνδρες και γυναίκες.

Με την ολοκλήρωση του Euro 2025, το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο μπορεί να προσμένει νέους ρυθμούς. Πλέον θα υπάρχει ένα μεγάλο τουρνουά –εναλλάξ ανδρών και γυναικών– κάθε καλοκαίρι προς τέρψη των φιλάθλων. Αυτό δεν είναι κορεσμός, αλλά ισότητα.

Πρόκειται για ευπρόσδεκτο σημάδι σε καιρούς δύσκολους για την υφήλιο. Το ποδόσφαιρο βασίζεται σε κανόνες. Το φάουλ είναι φάουλ. Το τράβηγμα των μαλλιών είναι κόκκινη κάρτα, και στους άνδρες και στις γυναίκες. Ισχύουν οι ίδιοι κανονισμοί για τους πάντες. Το άθλημα παίζεται παντού – και από τα δύο φύλα, στα ίδια γήπεδα, με τις ίδιες μπάλες, με τα ίδια τέρματα. Το ποδόσφαιρο είναι ένα παγκόσμιο ομαδικό σπορ, το μοναδικό που υπάρχει. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη αξία…

* Aρχηγός της πρωταθλήτριας κόσμου Γερμανίας το 2014 και ο διευθυντής της Οργανωτικής Επιτροπής του EURO 2024 που φιλοξένησε η χώρα του. Πλέον μαζί με το επιτελείο του είναι οι αθλητικοί σύμβουλοι της ποδοσφαιρικής ομάδας της Στουτγάρδης.

Τα κείμενα του Φίλιπ Λαμ εμφανίζονται τακτικά στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Είναι μια παραγωγή σε συνεργασία με τον Oliver Fritsch του γερμανικού περιοδικού «Die Zeit» και δημοσιεύεται σε εφημερίδες και περιοδικά της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων: The Guardian (Αγγλία), L’Équipe (Γαλλία), La Repubblica (Ιταλία), El Pais (Ισπανία), Expresso (Πορτογαλία), Telesport (Κροατία), Politiken (Δανία), Voetbalmagazine (Βέλγιο), Delo (Σλοβενία), Tribuna (Ουκρανία & Λευκορωσία), Haaretz (Ισραήλ), Sports Daily (Ρωσία), Aftonbladet (Σουηδία), Postimees (Εσθονία), Sport (Τσεχία), Verdens Gang (Νορβηγία), 444 (Ουγγαρία), Irish Times (Ιρλανδία), Lead (Ρουμανία), Morgunblaoio (Ισλανδία), Sankt-Petersburgskie vedomosti (Ρωσία), Times of Malta (Μάλτα), Ilta-Sanomat (Φινλανδία).