Τους τελευταίους μήνες, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ηγέτες χωρών της Ε.Ε. μιλούν συνεχώς για «ανάγκη» αύξησης των αμυντικών δαπανών. Μάλιστα, τον περασμένο Μάρτιο η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας, παρουσίασαν επισήμως τη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Άμυνα και το σχέδιο ReArmEurope/Readiness 2030, το οποίο επιτρέπει δαπάνες ύψους άνω των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη θωράκιση της άμυνας της Ε.Ε.
Παράλληλα, Ε.Ε. και ηγέτες χωρών εκφράζουν συνεχώς τη στήριξή τους στην Ουκρανία και μάλιστα προειδοποιούν για ενδεχόμενη ρωσική απειλή εναντίον κι άλλων κρατών της γηραιάς ηπείρου.
Εύλογο είναι τα παραπάνω γεγονότα να έχουν επίδραση και στις απόψεις των Ευρωπαίων πολιτών, όπως καταγράφεται και στην τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύτηκε σήμερα. Πάντως, οι πολίτες εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με το εάν τα χρήματα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού θα πρέπει να κατευθυνθούν για εξοπλισμούς ή για κοινωνικές δαπάνες.
Σύμφωνα λοιπόν με το Ευρωβαρόμετρο και όσον αφορά τις προτεραιότητες για τον προϋπολογισμό της Ε.Ε., οι Ευρωπαίοι πολίτες, σε ποσοστό 43%, θα επιθυμούσαν να δαπανηθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την άμυνα και την ασφάλεια. Οριακά πίσω από την παραπάνω επιλογή και σε ποσοστό 42%, οι πολίτες επιθυμούν τα χρήματα να δαπανηθούν για την απασχόληση, τις κοινωνικές υποθέσεις και τη δημόσια υγεία. Στην τρίτη θέση (34%), οι πολίτες επιλέγουν την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία, τον πολιτισμό και τα μέσα ενημέρωσης.
Η ασφάλεια της Ε.Ε. και η στήριξη στην Ουκρανία
Σύμφωνα με τους Ευρωπαίους, η ΕΕ θα πρέπει να λάβει μεσοπρόθεσμα μέτρα στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας (39%), ακολουθούμενο από την οικονομία (29%), τη μετανάστευση (24%) και το κλίμα και το περιβάλλον (24%). Ταυτόχρονα, το 44% των Ευρωπαίων πολιτών πιστεύει ότι η διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας θα έχει τον μεγαλύτερο θετικό αντίκτυπο στη ζωή τους βραχυπρόθεσμα, ακολουθούμενη, αφενός από τη διασφάλιση του ενωσιακού εφοδιασμού στους τομείς των τροφίμων, της υγείας και της βιομηχανίας (27%) και αφετέρου από τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης (ποσοστό 26 %).
Η ειρήνη (41%) παραμένει η αξία που αντιπροσωπεύει καλύτερα την Ε.Ε., ακολουθούμενη από τη δημοκρατία (33%) και τον σεβασμό του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων (28%).
Όσο για το ουκρανικό, το 80% των Ευρωπαίων ερωτηθέντων συμφωνούν με την υποδοχή στην Ε.Ε. ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, ενώ πάνω από τα τρία τέταρτα των Ευρωπαίων (76%) στηρίζουν την παροχή οικονομικής και ανθρωπιστικής στήριξης στην Ουκρανία. Το 72% των πολιτών της ΕΕ στηρίζει τις οικονομικές κυρώσεις κατά της κυβέρνησης, εταιρειών και ατόμων στη Ρωσία, ενώ έξι στους δέκα (60%) εγκρίνουν τη χορήγηση καθεστώτος υποψήφιας χώρας στην Ουκρανία και το 59% συμφωνούν με τη χρηματοδότηση της ΕΕ για την αγορά και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία εξακολουθεί να θεωρείται το σημαντικότερο ζήτημα σε επίπεδο Ε.Ε. (27%) από 15 ζητήματα (ακολουθούμενο από τη διεθνή κατάσταση στο 24% και την ασφάλεια και άμυνα στο 20%).
Το 77% των Ευρωπαίων ερωτηθέντων συμφωνούν ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία συνιστά απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ.
Εμπιστοσύνη στην Ε.Ε. και στο ευρώ
Το επίπεδο εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το υψηλότερο εδώ και 18 χρόνια, όπως και η στήριξη προς το ευρώ είναι η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν επίσης μια ισχυρότερη και πιο δυναμική ΕΕ μέσω μιας κοινής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας, ενώ η ειρήνη παραμένει η αξία που εκπροσωπεί καλύτερα την ΕΕ.
Ειδικότερα, το 52% των Ευρωπαίων τείνουν να εμπιστεύονται την ΕΕ. Το υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης παρατηρείται μεταξύ των νέων ηλικίας 15-24 ετών (59%). Ένα ακόμη ρεκόρ 18ετίας: το 52% των Ευρωπαίων δηλώνουν ότι εμπιστεύονται την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με ιδιαίτερα υψηλή βαθμολογία μεταξύ των νέων πολιτών (57%). Ταυτόχρονα, το 36% των Ευρωπαίων δηλώνουν ότι εμπιστεύονται την εθνική τους κυβέρνηση και το 37% δηλώνουν ότι εμπιστεύονται το εθνικό τους κοινοβούλιο.
Τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων (75%) –το υψηλότερο επίπεδο εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες– δηλώνουν ότι αισθάνονται πολίτες της ΕΕ. Επιπλέον, πάνω από έξι στους δέκα πολίτες της ΕΕ (το 62%) είναι αισιόδοξοι για το μέλλον της ΕΕ.
Επίσης, υψηλή είναι η στήριξη στο κοινό νόμισμα, τόσο στην ΕΕ (74%) όσο και στη ζώνη του ευρώ (83%). Όσον αφορά την αντίληψη που έχουν οι Ευρωπαίοι για την κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας, το 44% βρίσκει ότι η κατάσταση αυτή είναι καλή, ενώ το 48% βρίσκει ότι είναι κακή. Η πλειονότητα των πολιτών (43%) εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η ευρωπαϊκή οικονομική κατάσταση θα παραμείνει σταθερή κατά τους επόμενους 12 μήνες.
Θέλουν πιο δυναμική την Ε.Ε.
Σχεδόν επτά τους δέκα ερωτηθέντες (69%) συμφωνεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας χώρος σταθερότητας σ’ έναν ταραγμένο κόσμο. Σχεδόν εννέα στους δέκα Ευρωπαίους (88%) συμφωνούν ότι θα πρέπει να υπάρξει περισσότερη συνεργασία βάσει κανόνων μεταξύ χωρών και περιφερειών του κόσμου. Περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε πολίτες της ΕΕ (86%) συμφωνούν ότι η αύξηση των τελωνειακών δασμών είναι επιζήμια για την παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, εάν άλλες χώρες αυξήσουν τους δασμούς τους στις εισαγωγές από την ΕΕ, το 80% όσων απάντησαν συμφωνούν ότι η ΕΕ θα πρέπει να επιβάλει τελωνειακούς δασμούς ως απάντηση, για την υπεράσπιση των συμφερόντων της.
Πάνω από οκτώ στους δέκα (81%) στηρίζουν μια κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας μεταξύ των κρατών μελών — το υψηλότερο αποτέλεσμα από το 2004. Ταυτόχρονα, το 78 % ανησυχεί για την άμυνα και την ασφάλεια της ΕΕ κατά την επόμενη πενταετία.
