Την επαναθεσμοθέτηση ενός εργασιακού κεκτημένου με ρίζες που έχουν βάθος ενός αιώνα διεκδικούν οι δημόσιοι υπάλληλοι. Ο λόγος για τον 13ο-14ο μισθό, τα λεγόμενα «δώρα» που καταργήθηκαν το 2012 με τους πρώτους μνημονιακούς νόμους και ουδέποτε επανήλθαν. Αύριο, στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), κατόπιν προσφυγής του ανώτατου συνδικαλιστικού οργάνου των δημοσίων υπαλλήλων και έπειτα από επανειλημμένες (καθώς και άτεγκτες και ανάλγητες) αρνήσεις της κυβέρνησης να επανέλθει στο ελληνικό Δημόσιο ένα καθεστώς που ισχύει και στον ιδιωτικό τομέα, διεξάγεται η πρότυπη δίκη για το μείζον αυτό ζήτημα.
«Δεν αφορά μόνο τη μισθολογική μας αξιοπρέπεια. Αφορά τη μισθολογική μας επιβίωση. Αφορά τις υπαρξιακές μας ανάγκες. Η κατάσταση είναι πραγματικά τραγική», τόνισε σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο Γιώργος Πετρόπουλος, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΑΔΕΔΥ, θυμίζοντας περιστατικά που αποδεικνύουν τις συνθήκες πενίας στις οποίες εξωθούνται δημόσιοι υπάλληλοι: εκπαιδευτικοί με μισθό 780 ευρώ ή γιατροί και νοσηλευτές με μηνιαίες αποδοχές 680 ευρώ που διορίζονται σε νησιωτικές περιοχές φτάνουν να κοιμούνται σε πατώματα, σκηνές ή αυτοκίνητα, λόγω χαμηλών μισθών και υπέρογκων ενοικίων. Σκηνές που «προσβάλλουν τον πολιτισμό μας και αποτελούν ντροπή για τη χώρα», όπως τόνισε ο έμπειρος συνδικαλιστής.
Οι εισοδηματικές απώλειες σε αριθμούς
Η κατάργηση του 13ου-14ου μισθού στον δημόσιο τομέα νομοθετήθηκε ως προσωρινό μέτρο. Οι περικοπές στα εισοδήματα των δημοσίων υπαλλήλων ήταν τεράστιες στα χρόνια της κρίσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπενθύμισαν ο προεδρεύων της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΑΔΕΔΥ Βασίλης Πολυμερόπουλος και το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΑΔΕΔΥ Δημήτρης Μπράτης, μετά το 2012 –σε συνδυασμό με άλλα περιοριστικά μέτρα πλην της κατάργησης του 13ου-14ου μισθού–, οι δημόσιοι υπάλληλοι υπέστησαν μειώσεις:
● 35%-40%, ποσοστό που μεταφράζεται σε:
●35-40 δισ. ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ότι 600.000 εργαζόμενοι στερήθηκαν 5.000 ευρώ από τις ετήσιες αποδοχές τους.
Οι απώλειες μόνο από την κατάργηση του 13ου-14ου μισθού στον δημόσιο τομέα και της 13ης-14ης σύνταξης «ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ. Καταλαβαίνετε ποιοι πλήρωσαν την κρίση όλα αυτά τα χρόνια», σχολίασε ο κ. Μπράτης.
Σήμερα οι δημοσιονομικές συνθήκες είναι διαμετρικά αντίθετες συγκριτικά με το 2012, με την κυβέρνηση να έχει ανακοινώσει υπερ-πλεόνασμα 11,4 δισ. ευρώ για το 2024 και 5,1 δισ. πλεόνασμα για το α’ τετράμηνο του 2025, όπως τονίστηκε στη συνέντευξη Τύπου. «Η οικονομία δεν βρίσκεται πλέον σε κρίση. Η χώρα καταγράφει συνεχείς ρυθμούς ανάπτυξης», παρατήρησε ο κ. Πολυμερόπουλος, λέγοντας ότι «πέρα από την επικοινωνιακή πολιτική και προπαγάνδα» της κυβέρνησης, η αλήθεια είναι διαφορετική: οι αυξήσεις που έχει χορηγήσει η κυβέρνηση την τελευταία διετία περιορίζονται μόνο στα 65-70 ευρώ καθαρών αποδοχών, τα λεγόμενα «μπόνους παραγωγικότητας» σε καμία περίπτωση δεν σχετίζονται με εισοδηματικές αυξήσεις, ενώ την ίδια στιγμή οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν πίσω τους μια χαμένη 15ετία έχουν να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια που έχει εκτινάξει τις τιμές βασικών αγαθών στα ύψη, καθώς και το ολοένα και αυξανόμενο ύψος ενοικίων.
Οι μισθοί των Ελλήνων δημοσίων υπαλλήλων «είναι στο χαμηλότερο επίπεδο στην Ευρώπη με βάση τον ονομαστικό μισθό. Μάρτυρας, η Eurostat», τόνισε ο κ. Πετρόπουλος. Επικαλέστηκε δε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι μισθοί στο Δημόσιο είναι από 10% έως 37% χαμηλότεροι από τους «επίσης χαμηλούς μισθούς του ιδιωτικού τομέα».
Το αίτημα των δημοσίων υπαλλήλων για επαναφορά του 13ου-14ου μισθού έχει συναντήσει ευρεία κοινωνική αποδοχή από πλήθος κλάδων. Μελέτες έχουν αποδείξει ότι βάσει της καταναλωτικής συμπεριφοράς των δημοσίων υπαλλήλων και των αναγκών τους, οι δαπάνες τους κατευθύνονται κυρίως στην εσωτερική αγορά, ευνοώντας ένα θετικό «σπιράλ» για την ελληνική οικονομία. Περαιτέρω, το 40% από τυχόν επαναφορά των «δώρων» αναμένεται να επιστρέψει στο κράτος, μέσω φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, επισήμανε ο Στέφανος Σαββόπουλος, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΑΔΕΔΥ.
Οπως εξήγησε η Μαργαρίτα Παναγοπούλου, νομική σύμβουλος του ανώτατου συνδικαλιστικού οργάνου των δημοσίων υπαλλήλων, η προσφυγή της ΑΔΕΔΥ για επαναφορά του 13ου-14ου μισθού στηρίζεται σε τρεις άξονες, που έχουν συνοπτικά ως εξής:
1. Εκλείπει πλέον η οξεία δημοσιονομική συγκυρία που επέβαλε το 2012 την κατάργηση των επιδομάτων εορτών και αδείας, με δεδομένο επιπλέον ότι η Ελλάδα έχει εξέλθει από τα μνημόνια, καταγράφει δημοσιονομικά πλεονάσματα και ακολουθεί μια -έστω περιορισμένη- πολιτική αύξησης δημοσίων δαπανών.
2. Κατά πόσο οι σημερινοί καταβαλλόμενοι μισθοί (χωρίς τον 13ο-14ο) εξασφαλίζουν αξιοπρεπή διαβίωση στους δημοσίους υπαλλήλους, με δεδομένη την ευρωπαϊκή οδηγία 2041/2022 περί επαρκών κατώτατων μισθών στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
3. Επέκταση και στο Δημόσιο του καθεστώτος του 13ου-14ου μισθού που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα, για λόγους ισότητας εργαζομένων.
Η αυριανή δίκη στο ΣτΕ αναμένεται να ξεκαθαρίσει οριστικά την υπόθεση του 13ου-14ου μισθού. Οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι των δημοσίων υπαλλήλων επιθυμούν μια θετική απόφαση από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Καθιστούν όμως επίσης σαφές ότι ζητούν να επανέλθει ο 13ος-14ος μισθός «όπως ακριβώς κόπηκε. Με πολιτική απόφαση».
Ανεξαρτήτως δικαστικών εξελίξεων, η ΑΔΕΔΥ υπογραμμίζει ότι θα συνεχίσει τον αγώνα της για ένα αίτημα «ρεαλιστικό», πέρα από δίκαιο, και καλεί σε μαζική παράσταση αύριο, στις 9.30 π.μ., έξω από το ΣτΕ (Αιόλου και Σοφοκλέους), έχοντας κηρύξει στάση εργασίας.
Ν. Ανδρουλάκης: Ωριμες οι συνθήκες για επαναφορά των «δώρων»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ καταλόγισε υποκρισία στον Κυριάκο Μητσοτάκη: «Δεν τον οδήγησε το Σύνταγμα να μην υπάρχει αξιολόγηση και να μην εφαρμόζονται οι νόμοι που ο ίδιος έχει ψηφίσει. Ούτε το Σύνταγμα ευθύνεται για το ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει το ρεκόρ μετακλητών υπαλλήλων»
Απομονωμένη είναι η κυβέρνηση σε πολιτικό -πέρα από κοινωνικό- επίπεδο στην υπόθεση επαναφοράς των «δώρων», σύμφωνα με την ΑΔΕΔΥ. Ολα τα κόμματα του προοδευτικού τόξου στηρίζουν το αίτημα των δημοσίων υπαλλήλων. Κατά τη χθεσινή του συνάντηση με την Εκτελεστική Επιτροπή της ΑΔΕΔΥ, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επανέλαβε τη θέση του κόμματος για επαναφορά του 13ου-14ου μισθού, με αφετηρία τον 13ο μισθό. «Θεωρούμε ότι πια έχουν ωριμάσει τα πράγματα», ήταν μια χαρακτηριστική αποστροφή των δηλώσεων του Νίκου Ανδρουλάκη.
Τροπολογίες για την άμεση επαναφορά των «δώρων» έχουν καταθέσει από πλευράς τους ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά. Η κυβέρνηση τις απέρριψε. Οσον αφορά την κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι μια επαναφορά του 13ου-14ου μισθού και της 13ης-14ης σύνταξης «ισοδυναμεί με 3 ΕΝΦΙΑ», συνδικαλιστές του Δημοσίου κάνουν λόγο για «λαϊκισμό» και «κοινωνικό αυτοματισμό».
Επικοινωνιακός λαϊκισμός
Απομονωμένη είναι, σύμφωνα με την ΑΔΕΔΥ, η κυβέρνηση και στη συζήτηση περί άρσης μονιμότητας με συνταγματική αναθεώρηση. Χθες, κατά την παρουσίαση των στοιχείων της αξιολόγησης των δημοσίων υπηρεσιών από τους πολίτες, ο πρωθυπουργός επανήλθε στο θέμα. Αφού είπε ότι «όσοι αρνούνται την αξιολόγηση αρνούνται να λογοδοτήσουν στους πολίτες», μίλησε για αναθεώρηση του άρθρου 103 του Συντάγματος που κατοχυρώνει τη μονιμότητα στο Δημόσιο «όχι με μια τιμωρητική διάθεση, αλλά για να μπορέσουμε ακριβώς να συνδέσουμε την αξιολόγηση με τη στοχοθεσία, την επιβράβευση και, ναι, στις ακραίες περιπτώσεις όπου κάποιος υπάλληλος συστηματικά υπολείπεται των στόχων που έχουν τεθεί, τη δυνατότητα του κράτους να μπορεί να τον απομακρύνει ή να την απομακρύνει από το Δημόσιο».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ καταλόγισε υποκρισία στον Κυριάκο Μητσοτάκη: «Δεν τον οδήγησε το Σύνταγμα να μην υπάρχει αξιολόγηση και να μην εφαρμόζονται οι νόμοι που ο ίδιος έχει ψηφίσει. Ούτε το Σύνταγμα ευθύνεται για το ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει το ρεκόρ μετακλητών υπαλλήλων». Οπως πρόσθεσε ο κ. Ανδρουλάκης: «Η μονιμότητα -όπως είναι στο Σύνταγμα της Γερμανίας, σε νόμους στη Γαλλία και σε άλλα κράτη- περιφρουρεί τη νομιμότητα των αποφάσεων των δημοσίων υπαλλήλων απέναντι σε όποια παρέμβαση μπορεί να γίνει από ισχυρά πολιτικά κέντρα ή οικονομικά συμφέροντα».
Ο κ. Ανδρουλάκης προανήγγειλε προσεχώς την παρουσίαση μιας συνολικής πρότασης του ΠΑΣΟΚ για τη Δημόσια Διοίκηση και το πώς το κράτος «θα προσφέρει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στον πολίτη και δεν θα καταλήγει να είναι κράτος-λάφυρο στα χέρια του εκάστοτε κυβερνώντα». Στις δηλώσεις του έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη αναβάθμισης του ΑΣΕΠ.
Η ΑΔΕΔΥ θα συνεχίσει τις επαφές της με τα πολιτικά κόμματα για το θέμα της μονιμότητας. Την Παρασκευή προγραμματίζεται συνάντηση με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλο. Συνάντηση έχει ζητηθεί και από τον κ. Μητσοτάκη, ενημέρωσαν χθες οι εκπρόσωποι της ΑΔΕΔΥ. «Εχει ενδιαφέρον ότι ο πρωθυπουργός επιλέγει την εξ αποστάσεως συζήτηση», σχολίασε ο Γιώργος Πετρόπουλος, παρατηρώντας ότι η παρουσίαση των στοιχείων της αξιολόγησης των υπηρεσιών από τους πολίτες συνέπεσε με τη συνέντευξη Τύπου της ΑΔΕΔΥ.
Το ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο των δημοσίων υπαλλήλων έχει ξεκαθαρίσει ότι η άρση της μονιμότητας και η επιστροφή «στην εποχή του Δηλιγιάννη και της Πλατείας Κλαυθμώνος» αποτελεί «αίτια πολέμου». Ο Δημήτρης Μπράτης μίλησε για μεγάλη οπισθοδρόμηση σε περίπτωση που αρθεί η μονιμότητα. «Κοιτάξτε τι έγινε στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Απ’ ό,τι διαβάζουμε σε δημοσιεύματα, η διευθύντρια που αποκάλυψε το σκάνδαλο υποβιβάστηκε στο πρωτόκολλο», ανέφερε.
