Χθες το πρωί, περπατώντας στην παραλία, είχα στον νου εκείνη τη σκηνή με τον Τσάπλιν δικτάτορα, στην ομότιτλη ταινία του «Ο μεγάλος δικτάτωρ», 1940, που ήταν και η πρώτη ομιλούσα αυτού του θρύλου του παγκόσμιου κινηματογράφου. Οπου ο Τσάπλιν, υποδυόμενος χαρακτηριστικό δικτάτορα με ενδεικτικό μουστάκι από ρουθούνι σε ρουθούνι και μαύρο τσουλούφι (δεν έχει πολλή σημασία το χρώμα) να ξεφεύγει από αυτο-παρασημοφορημένο πηλήκιο, στη μεγάλη αίθουσα του στρατηγείου του, μόνος με τη χαρά του θριάμβου του, να απολαμβάνει εαυτόν παίζοντας με τα χέρια, αλλά και με όλο του το σώμα, ακόμα και με οπίσθια, την υδρόγειο που είναι αποτυπωμένη σε ένα μεγάλο μπαλόνι.
Ενα μπαλόνι-υδρόγειος. Ή μια υδρόγειος-μπαλόνι, που με ένα τσίμπημα καρφίτσας μπορεί και να σκάσει. Αν ενοχλεί το ρήμα «σκάω», ως π.χ. άκομψο, υπάρχουν και κομψότερα, αναλόγως προτιμήσεως: να εκραγεί ή να τιναχτεί στον αέρα, έτσι που να μη μείνει τίποτα όρθιο. Για την ώρα, τότε, στο φιλμ, ο Τσάπλιν στην κλασική πλέον εκείνη σκηνή παίζει με το μπαλόνι-υφήλιος, με το μπαλόνι-Γη. Ενώ, σε πραγματικό χρόνο, έχει ήδη αρχίσει ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμο υπογείως. Που άλλοι πιάνουν τις δονήσεις του. Αλλοι όχι, διότι μια χαρά νομίζουν ότι περνάνε. Και άλλοι τις πιάνουν, αλλά κάνουν την πάπια· είτε διότι ελπίζουν στη μέλλουσα μαύρη αγορά είτε διότι αυτοί οι ίδιοι πυροδότησαν τις δονήσεις. Επειδή έτσι τους ήρθε και έτσι αποφάσισαν…
Γεμάτες αναλύσεις ήταν οι εφημερίδες χθες, οι λογής σοφοί στις τηλεοράσεις και οι ελεύθεροι σκοπευτές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αναλύσεις για κάθε γούστο, προδιάθεση και προκατάληψη. Αλλά, 85 χρόνια μετά το φιλμ, ποιητική αδεία διασκευής, βλέπω τον Τσάπλιν-δικτάτορα (για σάτιρα πρόκειται, τραγική, αλλά σάτιρα) παίζοντας με το μπαλόνι-υδρόγειο να τραγουδάει (έγραφε ο ίδιος και τις μουσικές!): Πήραμε τη βόμβα από τα χέρια του Ιράν… Ταρά τατάν ταρά τατάν…
