Το 2025 ορίστηκε ως το Διεθνές Ετος Κβαντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, σηματοδοτώντας την εκατονταετηρίδα από τα πρώτα βήματα της Κβαντικής Θεωρίας. Συγκεκριμένα, φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από την αναθεώρηση των κινηματικών και μηχανικών σχέσεων από τον Βέρνερ Χάιζενμπεργκ, η οποία αποτέλεσε ένα σημαντικό ορόσημο στην ανάπτυξη της κβαντικής μηχανικής. Στην Ελλάδα, αν υπάρχει ένας που έχει αφιερώσει μεγάλο τμήμα της ζωής του στην Κβαντινή Θεωρία είναι ο Στέφανος Τραχανάς. «Στο αμφιθέατρο μοιράζουν Τραχανά», μας φώναζαν στο Φυσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου κατά τη διάρκειά των σπουδών μας, ώστε να πάμε να πάρουμε τα καλύτερα πανεπιστημιακά βιβλία που υπάρχουν για την εισαγωγή στην Κβαντική Θεωρία. Ο Στέφανος Τραχανάς δεν είναι μόνο ένας σπουδαίος επιστήμονας: έχει λάβει το Εθνικό Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας «Ξανθόπουλου – Πνευματικού» (2012), για την αφοσίωση και την ποιότητα της διδασκαλίας του σε επίπεδο ανώτατης εκπαίδευσης (το άξιζε όσο κανείς), είναι Ανώτερος Ταξιάρχης του Φοίνικα, τιμώμενος από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας (2015) για το σύνολο της επιστημονικής και κοινωνικής προσφοράς του, το όνομά του έλαβε το Αμφιθέατρο του Τμήματος Φυσικής Πανεπιστημίου Κρήτης (2022) ως πράξη αναγνώρισης της μακρόχρονης περιόδου του ως διδάσκοντα στο Τμήμα, και φυσικά είναι ο ιδρυτής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (από τους καλύτερους εκδοτικούς οίκους παγκοσμίως) αλλά και του διαδικτυακού ελεύθερου και δωρεάν «πανεπιστημίου» Mathesis, όπου διδάσκουν διακεκριμένοι καθηγητές από φιλοσοφία έως τεχνητή νοημοσύνη.
Τα τελευταία χρόνια, ο Στέφανος Τραχανάς έχει θέσει προσωπικό στόχο να μιλήσει για την Κβαντομηχανική σε όλους: από μαθητές κάθε ηλικίας έως καθηγητές και φυσικά στο ευρύ κοινό. Ετσι, μέσα σε λίγους μήνες κυκλοφόρησαν δύο νέα βιβλία του ίδιου (πάντα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) τα οποία παρουσιάζει ανά την Ελλάδα: «Ο Βομβιστής και ο Στρατηγός – Ιστορώντας την κβαντική επανάσταση (1900–2025)», όπου αναφέρεται στον «βομβιστή» Αϊνστάιν που ουσιαστικά ξεκίνησε την κβοντομηχανική, και στον «Στρατηγό» Μπορ, που οργάνωσε το θεωρητικό στράτευμα της επανάστασης αυτής στη Φυσική, οδηγώντας τους μαθητευομένους του (Χάιζενμπεργκ, Πάουλι, Ντιράκ) σε νέες θεωρητικές στρατηγικές. Ταυτόχρονα, ολοκλήρωσε και το βιβλίο «Κβαντομηχανική Λυκείου – Για τη χαρά της ανακάλυψης. Ενα βιβλίο για τον δάσκαλο και τον ανήσυχο μαθητή», καθώς για τον ίδιο η ορθή διδαχή της επιστήμης στα σχολεία είναι «ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί», τώρα, περισσότερο από ποτέ.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Μ. Θεοδωράκης
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη, μέσα από ταινίες που φέρνουν τη μουσική του στο φως του κινηματογράφου. Θα προβληθούν ταινίες όπως: «Ζ», «Κατάσταση Πολιορκίας» του Κώστα Γαβρά, «Φαίδρα» του Ζυλ Ντασσέν, το ντοκιμαντέρ του Αστέρη Κούτουλα «Ταξιδεύοντας με τον Μίκη» κ.ά.
● Εως Κυρ. 29/6, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 & Μ. Αλεξάνδρου). Πληροφορίες/κρατήσεις: tainiothiki.gr
ΣΥΝΑΥΛΙΑ
Στ. Ξαρχάκος
Στο πλαίσιο του Rockwave Festival 2025 θα πραγματοποιηθεί η επετειακή συναυλία του Σταύρου Ξαρχάκου «Ρεμπέτικο 40+2 χρόνια μετά», εννοώντας μετά την ταινία του Κ. Φέρρη «Ρεμπέρικο» με μουσική του πρώτου. Τώρα, με 20 μουσικούς, τραγουδιστές και ψάλτες θα μας μεταφέρει τη συγκίνηση και τη γοητεία των ορχηστρικών και των τραγουδιών του εμβληματικού αυτού έργου.
● 2/7 στις 21.00, στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού. Πληροφορίες/κρατήσεις: rockwavefestival.gr
ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ
Τουπαμάρος
Ενα ιδιαίτερο βιβλίο, που αποκτά νέα σπουδαιότητα μετά τον θάνατο του Πέπε Μουχίκα, κυκλοφόρησε μόλις: «Τουπαμάρος – Απόδραση από τη φυλακή Punta Carretas» του Eleuterio Fernández Huidobrο. Το βιβλίο καταπιάνεται με τη συγκλονιστική αφήγηση του πώς έγινε η μαζικότερη απόδραση πολιτικών κρατουμένων όλων των εποχών, των ανταρτών Τουπαμάρος.
● Από τις εκδ. Ραδάμανθυς, σε μετάφραση Δημήτρη Γοδέβενο (ζει και εργάζεται στην Ουρουγουάη) και επιμέλεια Χρήστου Τσαντή
ΘΕΑΤΡΟ
Δον Ζουάν
Η παράσταση «Δον Ζουάν», με πρωταγωνιστή τον Πάνο Βλάχο, σε σκηνοθεσία της Λητώς Τριανταφυλλίδου, ταξιδεύει στην Ελλάδα: οι δυο τους συνθέτουν μια νέα αφήγηση γύρω από τον εμβληματικό αντιήρωα και επανεξετάζουν τη θέση του άντρα στον σύγχρονο κόσμο.
● Πρώτος σταθμός: Θέατρο Βράχων (7/7, στις 21.30, festivalvraxon.gr, Νεαπόλεως 58, Βύρωνας)
