Στην ταινία «Ο σκοτεινός ιππότης: Η επιστροφή» η πόλη του Γκόθαμ έχει καταληφθεί από τους «αναρχικούς» του Bane, ο οποίος με τρομοκρατικές ενέργειες έχει καταφέρει να εκδιώξει την αστυνομία και τον Μπάτμαν από την πόλη. Είναι μια ταινία που ο συγχωρεμένος David Graeber την αποκάλεσε «ως μια προπαγάνδα εναντίον του κινήματος Occupy». Και είναι αλήθεια. Η ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν κυκλοφόρησε έναν χρόνο αφότου το κίνημα για την Κατάληψη της Wall Street είχε κάνει την εμφάνισή του και στην ουσία απεικόνιζε μια Γκόθαμ κατειλημμένη από εχθρούς του κράτους και του κεφαλαίου (ό,τι εκπροσωπεί δηλαδή ο Μπάτμαν) γεμάτη λαϊκά δικαστήρια, τρομοκρατία και δολοφονίες πλουσίων και χρηματιστών.
«Ο σκοτεινός ιππότης» επιστρέφει όμως ξανά στον δημόσιο λόγο των ΗΠΑ. Αυτή τη φορά δεν στοχεύει να «χτυπήσει» ένα νεκρό κίνημα, αλλά τον υποψήφιο δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι, που κατάφερε να επικρατήσει επί του πρώην κυβερνήτη (και εκατομμυριούχου) Αντριου Κουόμο παραβάλλοντας ένα εναλλακτικό, σοσιαλιστικό πρόγραμμα διακυβέρνησης της πόλης.
Οι Financial Times μάς ενημέρωναν πριν από λίγες μέρες ότι η Wall Street ακούει Μαμντάνι και βγάζει φλύκταινες. Δημοσιογράφοι ανησυχούν ότι σαν άλλος Bane ο μουσουλμάνος και σοσιαλιστής υποψήφιος των Δημοκρατικών θα μπουκάρει στο χρηματιστήριο και θα εξορίσει τους χρηματιστές. Πολιτικοί και σχολιαστές ενημερωτικών εκπομπών δημοσιεύουν φωτογραφίες από τη μελλοντική «θεοκρατική» και «μουσουλμανική» Νέα Υόρκη και μιλούν για την κατάλυση της δημοκρατίας. Τόλμησαν οι αθεόφοβοι να πουν ότι εκεί έξω στους δρόμους διεξάγεται ένας ταξικός πόλεμος (εναντίον των πλουσίων). Και όλοι αναρωτιούνται, κοιτούν ψηλά τον ουρανό, αναζητούν ένα σημάδι, έναν Μπάτμαν να έρθει να τους σώσει πριν να είναι πολύ αργά.
Γνωρίζουμε ότι η φανταστική πόλη του Γκόθαμ είναι επηρεασμένη από τη Νέα Υόρκη. Μια πόλη βρόμικη, όπου η μαφία, οι διεφθαρμένοι μπάτσοι και (δισεκατομμυριούχοι) πολιτικοί κάνουν κουμάντο.
Αλλά τι τους έπιασε όλους ξαφνικά και θυμήθηκαν την Γκόθαμ, ενώ τόσα χρόνια συναινούν στην ασυδοσία της πόλης από τους πλούσιους;
Δεν θα έπρεπε να μας κάνει εντύπωση η επικράτηση του Ζόραν Μαμντάνι σε μια πόλη σαν τη Νέα Υόρκη. Μια πόλη όπου η ανεργία της παραμένει εδώ και χρόνια υψηλότερη του εθνικού μέσου όρου, που οι ανισότητες όλο και αυξάνονται (και επηρεάζουν κατά βάση τις μειονότητες), με τα ενοίκια και το κόστος ζωής να εκτοξεύονται, με τις δημόσιες υπηρεσίες να έχουν αμεληθεί και με μια αστυνομία πάνοπλη, υποκινούμενη από βαθιά ρατσιστικά ένστικτα.
Τα αυτονόητα
Ο Ντέιβιντ Μέρφι των LCD Soundsystem στο τραγούδι «New York I love you, but you are bringing me down» («Νέα Υόρκη σε αγαπώ, αλλά με καταθλίβεις») από το μακρινό 2007 τραγουδάει για μια πόλη που χάνεται και σβήνει, που οι άνθρωποί της ζουν «σαν τα ποντίκια σε κελιά λαμβάνοντας έναν κατώτατο μισθό» και οι «δισεκατομμυριούχοι δήμαρχοί της το έχουν δει βασιλιάδες».
Πριν από λίγες μέρες ο Ζόραν Μαμντάνι είπε το αυτονόητο: «Δεν θα έπρεπε να υπάρχουν δισεκατομμυριούχοι, διότι συγκεντρώνουν τόσα πολλά χρήματα σε μια στιγμή βαθιάς ανισότητας». Μόνο στη Νέα Υόρκη το πλουσιότερο 1/5 βγάζει 53 φορές περισσότερα χρήματα από το φτωχότερο 20%. Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο εφιαλτική όταν μπαίνει ο φυλετικός παράγοντας, με την ανεργία που αντιμετωπίζουν οι μαύροι να φτάνει στο 12,2% το 2023 (τα υψηλότερα επίπεδα από τον περασμένο αιώνα), ενώ για τους λευκούς είχε πέσει στο 1,3%.
Με βάση αυτά τα δεδομένα ο Μαμντάνι ως υποψήφιος δήμαρχος έκανε το απολύτως λογικό. Δημιούργησε μια πολιτική καμπάνια λαϊκής βάσης με βασικό σύνθημά του να μπει ένα τέλος στην κρίση του κόστους ζωής που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια Νεοϋορκέζοι. Πώς θα το καταφέρει αυτό; Με το πάγωμα των ενοικίων, τη δημιουργία κρατικά ελεγχόμενων σούπερ μάρκετ, τη δωρεάν παιδική περίθαλψη και με ενίσχυση των δημόσιων υποδομών και συγκοινωνιών, ξεφεύγοντας από το δίπολο «μεταναστευτικό» και «ασφάλεια». Το μήνυμά του έκανε κάτι λογικό, αλλά πολύ δύσκολο να συμβεί εντός της σύγχρονης Αριστεράς: απλώθηκε και αγκαλιάστηκε από την εργατική τάξη.
Αυτό αποδεικνύεται και από τις πρώτες αναλύσεις των αποτελεσμάτων, όπου ο Μαμντάνι φαίνεται να κερδίζει εκεί που ο Τραμπ επικράτησε στις προεδρικές εκλογές του 2024. Συγκεκριμένα ο υποψήφιος των Δημοκρατικών κέρδισε το 30% των «περιφερειών» του Τραμπ και έλαβε πάνω από 35.000 ψήφους στις περιφέρειες αυτές. Ο ίδιος έτρεξε μια καμπάνια συμπεριληπτική, χτίζοντας μια ευρεία συμμαχία από μουσουλμάνους, queer μέχρι και λευκούς αστούς. Δεν χαρίστηκε για την Παλαιστίνη, ίσα ίσα διαμηνούσε πώς αυτό που κάνει ο ισραηλινός στρατός στη Γάζα μπορεί να περιγραφεί μόνο ως γενοκτονία. Περιορίστηκε σε μικρο-δωρεές και κατάφερε να συλλέξει σχεδόν 7 εκατομμύρια δολάρια.
Επιπλέον με έναν βομβαρδισμό πολιτικών βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσπάθησε να εκπαιδεύσει τους ψηφοφόρους για την εκλογική διαδικασία, πώς λειτουργεί και γιατί είναι σημαντικό να συμμετέχουν σε αυτήν.
Το «πείραμα» Μαμντάνι να το παρακολουθούμε. Εχουμε αρκετό και δύσκολο δρόμο μέχρι τις εκλογές της 4ης Νοεμβρίου, αλλά έχει αποδειχτεί ξανά και ξανά: όταν υπάρχει ένα εναλλακτικό προοδευτικό και σοσιαλιστικό μήνυμα, τότε αυτό κερδίζει ενάντια στο μίσος και τον ρατσισμό. ( Ή τουλάχιστον μέχρι να ξεθάψουν τον Μπάτμαν για να επαναφέρει την τάξη των πραγμάτων…)
