Απορρίφθηκαν, με απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, οι δύο αγωγές του ελληνικού Δημοσίου (της 7/6/2022 και της 23/3/2023) κατά της Novartis, με τις οποίες διεκδικούσε αποζημίωση ύψους 214 εκατομμυρίων ευρώ για ηθική βλάβη, επικαλούμενο τις πρακτικές της φαρμακευτικής εταιρείας στην Ελλάδα την περίοδο 2012-2016. Η απόφαση, η οποία εκδόθηκε στις 8 Μαΐου 2025, απορρίπτει την αγωγή λόγω «πλήρους αοριστίας» και χαρακτηρίζει το δικόγραφο «απολύτως απαράδεκτο». Το ελληνικό Δημόσιο όχι μόνο δεν κατάφερε να πείσει το δικαστήριο για τη θεμελίωση της απαίτησής του, αλλά καλείται τώρα να καταβάλει και τα δικαστικά έξοδα της Novartis, 300 ευρώ.
Οι αγωγές είχαν κατατεθεί από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και αφορούσαν τις παράνομες πρακτικές της εταιρείας, όπως έγινε και στις ΗΠΑ, ωστόσο σχετικά με την απόρριψη του Πρωτοδικείου δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής αντίδραση από το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο, ούτε έχει γίνει γνωστό αν θα ασκηθεί έφεση.
Νομική σαφήνεια
Το σκεπτικό του δικαστηρίου αναφέρεται εκτενώς στην αδυναμία της ελληνικής πλευράς να περιγράψει με επαρκή νομική σαφήνεια τις συγκεκριμένες πράξεις δωροδοκίας, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και τα ωφελήματα που φέρεται να παρασχέθηκαν. Οπως επισημαίνεται, «καθίσταται αδύνατος ο έλεγχος από το παρόν Δικαστήριο, αν το ενάγον είναι αμέσως βλαβέν από την επικαλούμενη παράνομη συμπεριφορά της εναγόμενης», ενώ γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι το ελληνικό Δημόσιο στήριξε την αξίωσή του σχεδόν αποκλειστικά στη «Συμφωνία Αναστολής Δίωξης» που είχε συνάψει η εταιρεία στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ενδεικτικό της πλημμελούς επεξεργασίας της υπόθεσης είναι ότι, σύμφωνα με την απόφαση, «ελλείπουν ειδικές αναφορές σε συγκεκριμένες πράξεις δωροδοκίας της εναγόμενης στην Ελλάδα, και στα υποκείμενα αυτών, στα αθέμιτα ωφελήματα, που προσφέρθηκαν, παρασχέθηκαν κ.λπ.». Το δικαστήριο επισημαίνει, μάλιστα, ότι η σχετική συμφωνία με τις αμερικανικές αρχές «δεν έχει τα κρίσιμα στοιχεία δικαιοτικής κρίσης […] αλλά συνιστά διαδικαστική πράξη της αλλοδαπής ποινικής διαδικασίας» και, συνεπώς, δεν δεσμεύει το ελληνικό δικαστήριο.
Ερωτήματα
Η απόφαση αυτή αναμφίβολα δημιουργεί ερωτήματα τόσο για την προχειρότητα με την οποία το ελληνικό Δημόσιο επέλεξε να ασκήσει τη συγκεκριμένη αγωγή όσο και για ενδεχόμενη σκοπιμότητα αυτής της προχειρότητας, δεδομένου ότι αυτή η κατάληξη συμπλέει με το κυβερνητικό αφήγημα περί «σκευωρίας» στην υπόθεση Novartis. Μια υπόθεση η οποία από σκάνδαλο στη διεθνή κοινότητα, κατέληξε στην Ελλάδα να κλείνει χωρίς ενόχους και χωρίς καμία αποζημίωση υπέρ του Δημοσίου.
Αξιο αναφοράς είναι το γεγονός πως την ίδια περίοδο το αμερικανικό Δημόσιο, αξιοποιώντας τη συμφωνία με την εταιρεία, εξασφάλισε 225 εκατομμύρια δολάρια αποζημίωσης, αποτυπώνοντας με ακρίβεια το πλαίσιο των παράνομων πρακτικών της Novartis μεταξύ άλλων και στην Ελλάδα. Αντίθετα, το ελληνικό Δημόσιο εμφανίστηκε, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της απόφασης, αδύναμο να τεκμηριώσει τις ίδιες πρακτικές στις δικές του δικαστικές αίθουσες.
Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη και αναδεικνύει την εμφανή αντίφαση ότι εκεί όπου οι αμερικανικές αρχές περιέγραψαν, απέδειξαν, διεκδίκησαν και κέρδισαν, το ελληνικό Δημόσιο απέτυχε να πράξει το ίδιο, με αποτέλεσμα όχι μόνο την απόρριψη της αγωγής αλλά και την επιβάρυνσή του με τα δικαστικά έξοδα.
Η εξέλιξη αυτή κλείνει το κεφάλαιο της χρηματικής διεκδίκησης από την πλευρά του Δημοσίου –αν δεν ασκηθεί έφεση–, ενισχύοντας, ίσως όχι τυχαία, το πολιτικό αφήγημα που επιθυμεί να παρουσιάσει την υπόθεση Novartis ως προϊόν πολιτικών σκοπιμοτήτων και όχι ως σκάνδαλο με πραγματική οικονομική και θεσμική ζημία για το ελληνικό κράτος.
-320x213.jpg)
