Ασπίδα μέσω της Ευρωπαϊκής Ενωσης αναζητεί η κυβέρνηση απέναντι στο παράνομο -όπως τονίζει σε κάθε ευκαιρία- τουρκολιβυκό μνημόνιο αλλά και στις αυξημένες μεταναστευτικές ροές από την περιοχή της Λιβύης, τις οποίες αποδίδει σε εργαλειοποίηση. Παράλληλα, ασκεί πιέσεις, ώστε να μη συμπεριληφθεί η Τουρκία στους σχεδιασμούς για την ευρωπαϊκή άμυνα. Και τα τρία θέματα ήταν ψηλά στην ατζέντα του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά τη χθεσινή Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε.
Σε ό,τι αφορά το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η Αθήνα εκφράζει την ικανοποίησή της που συμπεριλήφθηκε η αναφορά πως «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη». Αυτή η αναφορά, που ουσιαστικά αποτελεί επανάληψη των όσων είχε ανακοινώσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019, ερμηνεύεται από την κυβέρνηση ως επιβεβαίωση από τα κράτη-μέλη ότι το μνημόνιο είναι άκυρο, κάτι που τόνισε και ο πρωθυπουργός προσερχόμενος στις εργασίες της συνόδου λέγοντας ότι «δεν έχει ουσιαστικά καμία πρακτική και νομική αξία».
Για την Τουρκία
Ικανοποίηση στο Μαξίμου έφερε και το γεγονός ότι στο κείμενο των συμπερασμάτων για την ασφάλεια και την άμυνα συμπεριλήφθηκε η ελληνική πρόταση για τη συνεργασία της Ε.Ε. με «ομονοούσες χώρες που συμμερίζονται τους στόχους μας στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας», κάτι που όμως δεν αποκλείει τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την άμυνα. Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά που έκανε ο πρωθυπουργός προσερχόμενος στη σύνοδο, τονίζοντας πως η Ευρώπη οφείλει να λάβει υπόψη τα στρατηγικά συμφέροντά της και να μην αντιμετωπίσει αυτές τις συνεργασίες ως business as usual, ή απλώς ως μια επιχειρηματική συναλλαγή. Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση της άμυνας, ο Κυρ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε χρήσιμη την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, πρόσθεσε, ωστόσο, ότι από μόνη της δεν αρκεί και ότι χρειάζεται ένα ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο για την προώθηση προγραμμάτων κοινού ενδιαφέροντος.
Σχετικά με τις μεταναστευτικές ροές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε από τους Ευρωπαίους εταίρους «να μεταφέρουμε το μήνυμα στις λιβυκές αρχές ότι αυτή η πρακτική δεν μπορεί να γίνει άλλο ανεκτή» και επ’ αυτού έκανε γνωστό ότι ο αρμόδιος Ευρωπαίος επίτροπος μαζί με υπουργούς από την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Μάλτα θα βρεθεί στην ανατολική και στη δυτική Λιβύη, στις αρχές Ιουλίου. Τέλος, πέτυχε την καταδίκη της πρόσφατης τρομοκρατικής επίθεσης στην ορθόδοξη εκκλησία του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό.
Αναφορικά με τη Γάζα και την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός στην παρέμβασή του κινήθηκε όπως και οι περισσότεροι ηγέτες σε ευχολόγια και εκκλήσεις να διατηρηθεί η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, καθώς και να υπάρξει άμεση εκεχειρία στη Γάζα, με ταυτόχρονη απελευθέρωση όλων των ομήρων.
«Η Ελλάδα μετράει συνεχώς διπλωματικές ήττες», σχολίασε στο μεταξύ ο Σωκράτης Φάμελλος και διερωτήθηκε: «Η Ελλάδα στο λιβυκό πρόβλημα, από το 2019 και μετά, πού ήταν;».
