«Η οικονομική επιτυχία προκύπτει όχι κάνοντας ό,τι κάνουν οι άλλοι καλά. Αλλά κάνοντας κάτι που οι άλλοι είτε δεν μπορούν να κάνουν καθόλου είτε δεν μπορούν να κάνουν καλά» (John Kay)
Το δημοσίευμα στο «Πρώτο Θέμα» είναι στις 15/6: Οι Βρυξέλλες θέλουν να χτίσουν μεγάλους παίχτες σε κρίσιμους κλάδους μέχρι το 2030. Θέλουν συγχωνεύεις – εξαγορές μικρομεσαίων και δημιουργία ολιγοπωλίων με «εθνικούς πρωταθλητές» (πολυεθνικής μετοχικότητας εννοείται).
Πριν από την κρίση του 2008 δεν σας κρύβω ότι είχα την ίδια άποψη για την Ελλάδα: να μειωθεί σταδιακά ο μύθος «της ραχοκοκαλιάς των μικρομεσαίων», αλλά χωρίς να μπουν λουκέτα στην αγορά.
Απλά πίστευα ότι θα ήταν ευεργετικό να απορροφηθούν με υψηλά τιμήματα οι ΜμΕ από κοινοπραξίες και ισχυρά μπλοκ των leaders στους κλάδους.
Τελικός στόχος; Η ενδυνάμωση εθνικών εξαγωγών, άρα η ενδυνάμωση κερδών, από οικονομίες κλίμακος, και φυσικά η άνοδος μισθών και η πτώση της ανεργίας. Ομως η κρίση των ενυπόθηκων ομολόγων στην Αμερική και η βαθιά ύφεση στην Ελλάδα (σχετική με την πρώτη) μας οδήγησαν σε ολοκληρωτικό αφανισμό μικρομεσαίων και σε δημιουργία τάξεων χαμηλόμισθων εργαζόμενων σχεδόν παντού, σε κάθε κλάδο. Η Ευρώπη –που κυνηγάει σε τεχνητή νοημοσύνη, καινοτομία και έρευνα τους ανταγωνιστές της στον πλανήτη– στοχεύει τώρα (εν μέσω επερχόμενης ύφεσης, επίμονου πληθωρισμού και επιτοκίων και εν μέσω πρωτοφανούς γεωπολιτικής αστάθειας) να αναδιαρθρώσει τον καπιταλισμό της.
Προσπαθεί λοιπόν η Κομισιόν, ενώ δεν είναι κράτος η Ε.Ε., να επιβάλει το τέλος της «κρατικής προστασίας» στους απανταχού μικρομεσαίους. Προσπαθεί το lobbying των περιστρεφόμενων θυρών στις Βρυξέλλες να πουλήσει «ανάπτυξη» μέσω ισχυροποίησης ομίλων σε κλάδους που υποτίθεται ότι θα διαχέουν προς τα κάτω την ανάπτυξη (θα δώσουν μέρισμα, μισθούς, θέσεις εργασίας). Αυτό όμως το θεωρητικό ευρωπαϊκό trickle down economics δεν πέτυχε και δεν προβλέπεται να πετύχει – τόσο απλά. Οι διαφορετικές κοινωνίες στην Ενωση είναι και διαφορετικές «αγορές». Η ημιπαγκοσμιοποιημένη οικονομία του πλανήτη, που κλυδωνίζεται από τις παλινωδίες Τραμπ και τις αντιδράσεις της Κίνας και άλλων, δεν μπορεί στα υπερχρεωμένα και μη καινοτόμα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να παράγει «καθολική ωφέλεια» από εξαγόμενο πλούτο και εξωτερικά κέρδη.
Η ανομοιογένεια και η ανομοιομορφία των ευρωπαϊκών οικονομιών είναι προφανώς εμφανέστατη και εμφανέστατα ταξική: μικρομεσαία εταιρεία στην Ελλάδα και στην Ολλανδία π.χ. διαφέρουν παρασάγγας, αφού η μεν πρώτη απασχολεί 5-10 άτομα, η δε δεύτερη συνήθως αναφέρεται σε πολλαπλάσιους τζίρους και δεκαπλάσιο προσωπικό (πέραν των βαθμών ελευθερίας από το κάθε κράτος).
Η Ευρώπη λοιπόν θέλει να χτίσει τους επόμενους «μεγάλους παίχτες» διεθνώς (κουνώντας μας το λάβαρο απέναντι σε ΗΠΑ – Κίνα – Ινδία – Ρωσία), αλλά δεν μας εξηγεί, ούτε με εκθέσεις τύπου Ντράγκι ή άλλων, πού ακριβώς θα «καταλήξουν» οι μεσαίες και ειδικότερα οι μικρές επιχειρήσεις.
Υπάρχει στην ιστορία του καπιταλισμού ένα μόνιμο λογισμικό (αφανές και μη δημοσιοποιημένο για τις μάζες) για το «κόστος μετάβασης» σε νέα παραγωγικά μοντέλα –π.χ. πράσινη οικονομία, ψηφιακός μετασχηματισμός και τώρα mega συγχωνεύσεις– εξαγορές.
Εχουμε δε μια συστηματική μιντιακή απόκρυψη από τους εργαζόμενους – καταναλωτές – πολίτες – μικρομετόχους, της ακριβούς διαδικασίας μετάβασης σε υποτίθεται περισσότερο κοινωνικώς αποτελεσματικά οικονομικά μοντέλα. Μόνο που η απορρύθμιση (αυτό λέει το ρεπορτάζ, ότι θα αφαιρέσουν οι Βρυξέλλες ρυθμιστικούς εθνικούς και κοινοτικούς κανόνες για τους μεγάλους των κλάδων) θα απορρυθμίσει τελικά την κοινωνική συνοχή – το μόνο σίγουρο. Θα συνεχίσει να «διαφοροποιεί» το κόστος ζωής και τον μισθό στην Αθήνα από αυτόν στο Ελσίνκι ή τη Χάγη. Και θα διαφοροποιεί τις ανισότητες σε ανέργους και εργαζόμενους (αφού οι βαθμοί δεξιοτήτων και ικανοτήτων έχουν πλέον απορρυθμιστεί μεταξύ των εθνικών οικονομιών λόγω ανισοκατανομής πόρων κατάρτισης, έρευνας και καινοτομίας).
Με απλά λόγια: οι πολίτες θα νιώθουν κατακερματισμένοι εργαζόμενοι, αφού θα φτιαχτούν ισχυρά trusts και καρτέλ που θα ρυθμίζουν φυσικά τιμές αγαθών και «τιμές» μισθών.
Το δε ευρωπαϊκό πορτοφόλι κάθε νοικοκυριού δεν είναι το ίδιο. Το παραγόμενο προϊόν σε κάθε χώρα-μέλος δεν είναι το ίδιο. Η ροπή για αποταμίευση – κατανάλωση – επένδυση δεν είναι ομοειδής στα κράτη-μέλη.
Ο μόχθος σε κάθε κοινωνία θα σπρώχνει κέρδη και υπεραξία στα εθνικά ολιγοπώλια που η Κομισιόν θέλει διακαώς να μετατρέψει σε κοινοτικά groups, σε άτυπες συμπράξεις δήθεν ομοειδών συμφερόντων για αγορές και οικονομίες. Μόνο που άλλα τα συμφέροντα των ελεγχόμενων και κατειλημμένων αγορών και άλλα των εθνικών οικονομιών. Και φυσικά εντελώς διαφορετικά είναι αυτά των κοινωνιών: του μέσου πολίτη και εργαζόμενου ή του μικρομεσαίου και του αυτοαπασχολούμενου.
Η μείωση του διοικητικού κόστους στις επιχειρήσεις (στόχος της Ε.Ε.) για να ανέβουν κέρδη και μισθοί περνάει μέσα από απολύσεις, αντικατάσταση ανθρώπων από αλγόριθμους ΑΙ και φυσικά μέσα από κατάργηση εργασιακών δικαιωμάτων. Στο διεθνές ασταθές περιβάλλον δεν θα έπρεπε να μας νοιάζει μόνο ποιους ανταγωνίζεται και πώς η Ευρώπη των βιομηχανιών και των τραπεζών, των ολιγοπωλίων και των lobbies. Θα έπρεπε να μας νοιάζει πώς θα σηκωθεί ο μισθός του εργάτη, το εισόδημα της μεσαίας τάξης και το επίπεδο ευκαιριών για κατάρτιση σε δεξιότητες των νέων παιδιών που μπαίνουν τυφλά στη διεθνή αγορά των αλγόριθμων, των δασμολογικών ανισορροπιών και των μακρο-οικονομικών στρεβλώσεων…
-320x213.png)
