Μετά τις εκλογές της Δευτέρας 28 Απριλίου στον Καναδά, ο νικητής Μαρκ Κάρνι δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας. Το κεντρώο Φιλελεύθερο Κόμμα του εξασφάλισε 169 έδρες, τρεις κάτω από το όριο των 172 που θα χρειαζόταν για την αυτοδυναμία.
Ομως όλα δείχνουν ότι ο 60χρονος Κάρνι θα γίνει πρωθυπουργός, ένας πρωτάρης στην πολιτική που μόλις τον περασμένο Μάρτιο διαδέχτηκε τον Τζάστιν Τριντό στην κομματική ηγεσία και στην πρωθυπουργία (χωρίς εκλογές, τότε), ενώ δεν είχε διεκδικήσει ποτέ τη λαϊκή ψήφο, ούτε είχε αναλάβει το παραμικρό κυβερνητικό αξίωμα.
Σήμερα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι ψηφοφόροι δεν επιθυμούν άλλη προσφυγή στις κάλπες. Οι πρόωρες εκλογές έλυσαν δύο προβλήματα. Πρώτον, έστειλαν σπίτι του τον φθαρμένο λόγω σκανδάλων και ανεπάρκειας Τριντό. Και, δεύτερον, απάντησαν στις άγριες ορέξεις του Ντόναλντ Τραμπ –ο οποίος θέλει να… προσαρτήσει τον Καναδά στις ΗΠΑ– υπερψηφίζοντας έναν «νέο άνθρωπο». Νέο στην κεντρική σκηνή, όχι στον δημόσιο βίο.
Αντίθετα με την Ευρώπη, ο Καναδάς δεν διαθέτει ισχυρή παράδοση κυβερνήσεων συνεργασίας. Ο Κάρνι θα αναλάβει τις τύχες της χώρας με τη στήριξη είτε του γαλλόφωνου εθνικιστικού Bloc Québécois (22 έδρες) είτε του κεντροαριστερού Νέου Δημοκρατικού Κόμματος (7 έδρες), ώστε να παραμείνει αξιωματική αντιπολίτευση το κεντροδεξιό Συντηρητικό Κόμμα (144 έδρες) ο αρχηγός του οποίου, ο 45χρονος Πιερ Πουαλιέβρ, δεν βγήκε καν βουλευτής.
Ευρώπη, ASEAN και Mercosur
Αν και επιτίθεται φραστικά στον πρόεδρο Τραμπ προειδοποιώντας ότι «η Αμερική δεν είναι Καναδάς και ο Καναδάς δεν θα γίνει ποτέ τμήμα της Αμερικής με οποιονδήποτε τρόπο, σχήμα ή μορφή», ο Κάρνι βλέπει αλλού τον πραγματικό εχθρό: στην Κίνα των κόκκινων καπιταλιστών.
«Η Κίνα είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την ασφάλειά μας ως προς τη δυνατότητα εξωτερικών επεμβάσεων στις καναδικές υποθέσεις. Ιδίως στην Αρκτική οι βλέψεις της Κίνας συνιστούν άμεση απειλή για τα καναδικά συμφέροντα. Επίσης το Πεκίνο είναι σύμμαχος της Ρωσίας στον πόλεμο με την Ουκρανία και απειλεί ευρύτερα την Ασία και ειδικότερα την Ταϊβάν», έχει δηλώσει.
«Το πεδίο των κοινών αξιών τις οποίες μοιραζόμαστε με τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλάζει, επομένως θα αλλάξει και ο βαθμός της δέσμευσής μας απέναντι στην Αμερική. Υπάρχουν ευκαιρίες για τον Καναδά πέρα από τις ΗΠΑ και πέρα από την Κίνα, τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες στην Ευρώπη, στον ASEAN (Ενωση Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας), στη Mercosur (Νότια Κοινή Αγορά, τελωνειακή ένωση στη Λατινική Αμερική), σε άλλες περιοχές του πλανήτη όπου μπορούμε να εμβαθύνουμε περαιτέρω», εξηγεί ο Κάρνι.
Η οικονομία του Καναδά είναι εξαιρετικά ανεπτυγμένη. Πρόκειται για την ένατη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο (στοιχεία 2024) με ονομαστικό ΑΕΠ περίπου 2,117 τρισεκατομμύρια δολάρια. Το καναδικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών φτάνει τα 2,016 τρισ. δολάρια (στοιχεία 2021).
Πρωτάρης μεν στην πολιτική, αλλά βετεράνος στα οικονομικά ντιλ, αυστηρός, κυνικός και νεοφιλελεύθερος, ο Κάρνι καλείται να αντιμετωπίσει τον Τραμπ σαν επιχειρηματία. Ως πρώην κεντρικός τραπεζίτης τόσο του Καναδά (Bank of Canada, 2008-2013) όσο και του Ηνωμένου Βασιλείου (Bank of England, 2013-2020) γνωρίζει και από κρίσεις και από λεπτές ισορροπίες.
Εφάρμοσε δασμούς αντιποίνων 25% σε εισαγόμενα αμερικανικά προϊόντα απαντώντας ακαριαία στους δασμούς ύψους 25% που επέβαλε πρώτος ο Τραμπ στις καναδικές εξαγωγές στις ΗΠΑ.
Εστριψε επίσης το τιμόνι της χώρας προς τα δεξιά. Ανήγγειλε αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, κατάργησε περιβαλλοντικό φόρο κατά των αυξημένων εκπομπών άνθρακα και περιόρισε τη φορολόγηση των κερδών μεγάλων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, διακηρύσσει ότι επιθυμεί την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την υιοθέτηση μέτρων για την αντιμετώπιση του οξύτατου, και στον εύπορο Καναδά, στεγαστικού προβλήματος.
