Την πλήρη απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τη ρωσική ενέργεια ώς το τέλος του 2027 σχεδιάζει η Κομισιόν. Με εννέα δράσεις που στοχεύουν στη σταδιακή εκμηδένιση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου, καθώς και των ρωσικών καυσίμων για ευρωπαϊκά πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ρεύματος, οι ειδικοί πιστεύουν ότι θα αντιμετωπίσουν την εργαλειοποίηση της ενέργειας από τη Ρωσία. Η Ε.Ε. φιλοδοξεί ότι έτσι θα στηρίξει και την Ουκρανία «με την περικοπή των ρωσικών εσόδων που χρηματοδοτούν τον πόλεμο μέσω της ενέργειας», όπως τονίστηκε χθες στις Βρυξέλλες κατά την παρουσίαση του σχετικού οδικού χάρτη.
Στην πραγματικότητα πρόκειται και για μια πολιτική ντρίμπλα της Κομισιόν. Αντί να προχωρήσει σε ενίσχυση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που χρειάζονται ανανέωση κάθε έξι μήνες και απαιτούν ομοφωνία από όλα τα 27 κράτη-μέλη, η Επιτροπή προτείνει μόνιμα μέτρα που απαιτούν ενισχυμένη πλειοψηφία. Χώρες με ατζέντα φιλική προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, όπως η Ουγγαρία ή η Σλοβακία, οι οποίες κάθε φορά απειλούν να μπλοκάρουν τη διαδικασία, απομονώνονται. Ταυτόχρονα εφαρμόζεται μια στρατηγική της Ε.Ε. «με σταδιακό και συντονισμένο τρόπο», όπως υποστηρίζει η Κομισιόν.
Ετσι κι αλλιώς, οι Βρυξέλλες αναζητούν εδώ και καιρό νέους και περισσότερους τρόπους για την απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία και την ενέργειά της. Γιατί παρά τις κυρώσεις, όσον αφορά το φυσικό αέριο, η Ε.Ε. εισήγαγε 54 δισ. κυβικά μέτρα το 2024. Αν και οι εισαγωγές είναι μειωμένες (έχουν περιοριστεί από το 45% του μίγματος της ευρωπαϊκής ενέργειας σε 19%), και πάλι θεωρούνται υψηλές.
Σχετικά με το ρωσικό πετρέλαιο, οι εισαγωγές το 2024 έφτασαν τους δεκατρείς εκατομμύρια τόνους, παρά το ότι από το 27% το ποσοστό περιορίστηκε σε 3% – αφορά την Ουγγαρία και τη Σλοβακία που δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα και τους είχε επιτραπεί η μέσω αγωγών προμήθεια πετρελαίου.
Και τέλος, οι εισαγωγές από τη Ρωσία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας αφορούσαν 2.800 τόνους εμπλουτισμένου ουρανίου.
Οπλα στο Κίεβο, λεφτά στη Μόσχα
«Από τον Φεβρουάριο του 2022, έχουμε δώσει για ενέργεια στη Ρωσία περισσότερα χρήματα απ’ όσα έχουμε δώσει ως βοήθεια στην Ουκρανία. Πληρώνουμε στη Μόσχα περίπου 23 δισ. τον χρόνο, δηλαδή 1,8 δισ τον μήνα. Είναι πολλά χρήματα», εξήγησε ο αρμόδιος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γέρενσεν, από τη Δανία.
Η πλειονότητα των δράσεων του οδικού χάρτη αφορά το φυσικό αέριο. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται κανονισμοί της Ε.Ε. που θα απαιτούν από τους αγοραστές να δημοσιοποιούν πληροφορίες σχετικά με τις συμβάσεις για εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου και τακτική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τελωνειακών και άλλων δημόσιων αρχών. Επίσης, τα κράτη-μέλη θα σχεδιάσουν τη σταδιακή απαλλαγή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο με εθνικά χρονοδιαγράμματα που πρέπει να υποβληθούν στις Βρυξέλλες μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025.
Τέλος, προτείνεται η διερεύνηση επιλογών για την καλύτερη χρήση των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών και αποτρέπονται οι νέες συμβάσεις με τη Μόσχα.
