Η δημοκρατία με κυβέρνηση τη Ν.Δ. παίζει και τα τελευταία χαρτιά της, λίγο πριν αποχωρήσει. Με τροπολογία που κατέθεσε το υπουργείο Δικαιοσύνης τα μεσάνυχτα της Τρίτης (13/5/2025), δίχως να έχει εμφανή και αυτόνομη παρουσία, η συγκεκριμένη τροπολογία άλλαξε τα δεδομένα όσον αφορά την κατοχή offshore εταιρειών από συζύγους και τέκνα πολιτικών. Επιτρέπει δηλαδή σε συζύγους και τέκνα πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν σε offshore εταιρείες. Να διευκρινίσουμε ότι η καθολική απαγόρευση της συμμετοχής συγγενών πολιτικών σε αλλοδαπές εταιρείες είχε θεσμοθετηθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2016 και μάλιστα με προσωπική εισήγηση του Αλέξη Τσίπρα.
Ωστόσο η Νέα Δημοκρατία πήρε την πρωτοβουλία για μια νέα νομοθεσία, δεδομένου ότι η κυβέρνηση επιθυμούσε να αλλάξει –και το διεκδικούσε εδώ και 9 χρόνια– τη σχετική νομοθεσία της απαγόρευσης που είχε ορθώς θεσμοθετήσει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Και χωρίς να θέσει σε διαβούλευση την εισήγηση της τροπολογίας το επιχείρησε – σε χρόνο μάλιστα που η κυβέρνηση βρίσκεται στριμωγμένη στον τοίχο με μια σειρά από άλυτα προβλήματα (Τέμπη, εξωτερική πολιτική, ακρίβεια). Αυτή η επίσπευση της συγκεκριμένης τροπολογίας θέτει υποψίες για το αν έχει αποφασίσει ο πρωθυπουργός το δρομαίο γεγονός του σύντομου χρόνου των εκλογών και τρέχει να προλάβει υποσχέσεις ή συγκαλύψεις.
Και όπως ήταν αναμενόμενο, η συγκεκριμένη κίνηση της κυβέρνησης προκάλεσε αντιδράσεις και δημιούργησε πολλά ερωτήματα για τη σκοπιμότητα που εξυπηρετεί η συγκεκριμένη τροπολογία. Και αυτό γιατί η συγκεκριμένη τροπολογία επιτρέπει στην ουσία από την πίσω πόρτα στους πολιτικούς να έχουν εταιρείες σε φορολογικούς παραδείσους, καθώς επίσης δεν απαγορεύει στις συγκεκριμένες εταιρείες να συνδέονται με τη σειρά τους με άλλες εταιρείες offshore σε φορολογικούς παραδείσους. Ή, για να το πούμε και αλλιώς, μπορούν έτσι πολιτικά πρόσωπα μέσα από διασύνδεση offshore εταιρειών να υποκρύψουν περιουσιακά στοιχεία. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναφέρθηκαν στην «ενοχική» συμπεριφορά της κυβέρνησης και λόγω του τρόπου που κατέθεσε τη ρύθμιση στη Βουλή. Μάλιστα το επίμαχο άρθρο συγχωνεύτηκε μεταξύ άλλων τα οποία ήταν και άσχετα, σε μια γενικότερη πολυ-τροπολογία.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, ισχυρίστηκε, με μια πλήρη παραδρομή της λογικής, πως η διάταξη αυτή προστατεύει τους πολιτικούς. Μάλλον πρόκειται για σύμφυρμα φάρσας και παραλογίας! Γιατί διατηρεί, σύμφωνα με τον αρμόδιο υπουργό, για τους ίδιους την απαγόρευση συμμετοχής σε αλλοδαπές εταιρείες, ενώ επιτρέπει στους συγγενείς τους τη συμμετοχή μόνο σε εταιρείες που δεν εδρεύουν στους λεγόμενους «φορολογικούς παραδείσους». Είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει επιδοθεί σε υπερωρίες επέλασης μιας λογικής που παραπέμπει σε οδοδεικτικές παραλογίες.
Τι δείχνει όμως η παραπάνω στάση της Ν.Δ.; Πρώτον, ότι η Ν.Δ. αντιλαμβάνεται την εξουσία ως πορεία η οποία διαγράφεται σε επίπεδο σχέσεων εξουσίας, όπως εκείνες απορρέουν από την κυβέρνηση και τα οργανωμένα συμφέροντα. Και ότι επίσης αντιλαμβάνεται το δίκαιο και την κανονικότητα όχι ως κοινωνικό γεγονός (factum), αλλά ως διαχωριστικό στεγανό που νομιμοποιεί και απονομιμοποιεί ανάλογα με τους προσανατολισμούς που τίθενται, και αυτό αποτελεί μείζον πρόβλημα για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Ετσι όμως η δικαιοσύνη δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά ένα είδωλο της κεντρικής εξουσίας.
Η Ν.Δ. έχει βάλει τους πολίτες καιρό τώρα σε μια αδιάλυτη αγωνία για την εξέλιξη της δημοκρατίας. Παράλληλα αρνείται να αντιληφθεί ότι η δημοκρατία δεν είναι ούτε σύνθημα ούτε δόγμα ούτε λεκτική επίφαση. Γιατί η δημοκρατία ορίζεται ως σύστημα μιας αέναης διαδικασίας ελέγχου και νομιμοποίησης. Και όταν αναφερόμαστε στη νομιμοποίηση, εννοούμε ότι εκείνη κρίνεται από την αξιοπιστία των θεσμών. Τα παραπάνω απέχουν έτη φωτός από την κυβέρνηση της Ν.Δ., η οποία δημιουργεί δικές της ανάγκες και τις εκπληρώνει με επάρκεια.
* Καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας
.jpg)
