Δέκα χρόνια με προβολές ελληνικών ταινιών και με συζητήσεις, εκθέσεις, ξεναγήσεις, ανταλλαγές ιδεών, σχέσεις επαγγελματικές και φιλικές -γιατί φεστιβάλ χωρίς γνωριμίες, κουβέντες με διαφωνίες και αρμονίες δεν είναι φεστιβάλ- συμπληρώνει φέτος το The Greek Film Festival in Berlin. Ξεκίνησε το 2015, στην καρδιά της Ευρώπης, από τον σκηνοθέτη και συγγραφέα Αστέρη Κούτουλα, «ως ακτιβιστική δράση», όπως μας λέει η διευθύντριά του Σοφία Σταυριανίδου, και έχει εξελιχθεί στον πιο σημαντικό, ίσως, πρεσβευτή ελληνικών ταινιών. Προβάλλει στη Γερμανία ελληνικές ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους, μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ πρωτοεμφανιζόμενων, κυρίως, κινηματογραφιστών από την Ελλάδα και την Κύπρο που συμμετέχουν στα διαγωνιστικά τμήματα, δίνει βραβεία, διοργανώνει ειδικές προβολές με παλιότερες ταινίες στο πλαίσιο αφιερωμάτων. Ενα πλήρες φεστιβάλ δηλαδή, που πρόσφατα, μάλιστα, κατέκτησε μια θέση στην πρώτη δεκάδα των καλύτερων κινηματογραφικών φεστιβάλ στο Βερολίνο, το οποίο φιλοξενεί 90 ετησίως! Με σκληρή δουλειά, όραμα, μεράκι και αγάπη για το ελληνικό σινεμά, η Σοφία Σταυριανίδου και η έμπειρη ομάδα που την πλαισιώνει κέρδισαν την εμπιστοσύνη των επαγγελματιών του χώρου, φορέων από την Ελλάδα και τη Γερμανία και πρωτίστως του κοινού. Γεμίζει ασφυκτικά τις αίθουσες του εμβληματικού κινηματογράφου «Babylon» για τις προβολές και συμμετέχει στα Q&A.
Οι «Νησίδες» συνομίλησαν με σκηνοθέτες και ηθοποιούς, οι οποίοι έχουν συμμετάσχει στο φεστιβάλ, έχουν βιώσει τη φιλοξενία και το κλίμα και μεταφέρουν τις εντυπώσεις και τις ευχές τους για το 10χρονο ελληνικό φεστιβάλ στο Βερολίνο. Χορηγός επικοινωνίας είναι η «Εφ.Συν.».
■ Σωτήρης Γκορίτσας, σκηνοθέτης
Σε πολλά από τα φεστιβάλ υπάρχει σοβαροφάνεια, σαν δηλαδή να γίνεται κάτι πολύ πιο σημαντικό από αυτό που πραγματικά συμβαίνει, το οποίο είναι ότι σε μια αίθουσα παρουσιάζεται από κάποιους μια επιλογή ταινιών. Το πράγμα χειροτερεύει λίγο ακόμα, όταν υπάρχουν και βραβεία. Εχω δηλαδή συχνά την αίσθηση ότι υπάρχουν κάποια φεστιβάλ, τα οποία παίρνουν τον εαυτό τους πολύ σοβαρότερα από αυτό που είναι. Ενα δεύτερο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι η πλήρης αδιαφορία της πόλης για όσα συμβαίνουν μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα. Και τα δύο αυτά είμαι ευτυχής, επειδή δεν τα συνάντησα στο Ελληνικό φεστιβάλ του Βερολίνου! Το αντίθετο μάλιστα. Από την ώρα της άφιξής μου στο αεροδρόμιο μέχρι να φύγω, είχα τη ζεστή αίσθηση της συμμετοχής σε μια γιορτή, από την έναρξη του φεστιβάλ με τον σαξοφωνίστα να διασχίζει την αίθουσα παίζοντας το σαξόφωνό του και να συνεχίζει σαν dj πάνω στη σκηνή, μέχρι τις συζητήσεις μετά την προβολή και ώς τα ποτά στα γύρω μπαρ ένιωσα να συμμετέχω σε μια γιορτή, σε ένα πάρτι. Σε ένα εκπληκτικό μάλιστα ντεκόρ, έναν από τους πιο αρχοντικούς κινηματογράφους, κατάμεστο από κόσμο. Τι άλλο μπορώ να ευχηθώ σε μια τόσο ζεστή γιορτή από το να συνεχίσει έτσι και τα δέκα χρόνια της να γίνουν εκατό; Και βλέπουμε…
■ Παναγιώτης Ευαγγελίδης, σεναριογράφος- σκηνοθέτης
Εχω ζήσει το Φεστιβάλ και ως μέλος της Κριτικής Επιτροπής, το 2023, αλλά και ως προσκεκλημένος με τις ταινίες μου «Οι γάμοι της Τήλου» και «Ιρβινγκ Παρκ». Είμαι υπέρ των Φεστιβάλ, όταν έχουν κάποια ουσία, έναν λόγο ύπαρξης, και το Φεστιβάλ Βερολίνου έχει. Ελλάδα και Γερμανία έχουν σχέσεις και πολιτιστικές ανταλλαγές και με αυτό το φεστιβάλ ενισχύονται.
Το ελληνικό σινεμά είναι κακοπαθημένο. Αξίζει πολλές ευκαιρίες που δεν τις έχει ούτε στην ίδια τη χώρα του. Αξίζει να ταξιδεύει. Σ’ ένα διεθνές Γερμανικό Φεστιβάλ, στην Μπερλινάλε για παράδειγμα, πόσες ταινίες θα πάρουν; Δύο, τρεις; Και μάλιστα αυτό τώρα που έχουμε άνοδο του ελληνικού κινηματογράφου. Γι’ αυτό θεωρώ πραγματικά σπουδαίο να υπάρχει ένα τέτοιο φεστιβάλ στο Βερολίνο αλλά και σε κάθε πρωτεύουσα της Ευρώπης.
Η καλλιτεχνική διευθύντρια, η Σοφία Σταυριανίδου, την οποία γνωρίζω από την εποχή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, είναι εργατική και ανθρώπινη. Πέρα από το τεχνικό κομμάτι, δημιουργεί σχέσεις, γνωρίζει ανθρώπους, μεταξύ τους επαγγελματίες του χώρου, σκηνοθέτες, παραγωγούς, ηθοποιούς και αυτό είναι εξαιρετικά βοηθητικό.
Το φεστιβάλ έχει αποκτήσει σάρκα και οστά. Το γνωρίζουν, στέλνουν ταινίες, έχει ιδιαίτερη αξία στη συνείδηση του κοινού. Αυτό αντανακλάται και στο ίδιο το Φεστιβάλ. Γίνεται καλύτερο. Εύχομαι χρόνια πολλά και εις ανώτερα.
■ Σόνια – Λίζα Κέντερμαν, σκηνοθέτρια
Οι αναμνήσεις μου από το φεστιβάλ είναι γεμάτες ζεστασιά, πάθος για τις ταινίες και ένα υπέροχο κοινό. Η ομάδα των διοργανωτών και ιδίως η διευθύντρια Σοφία Σταυριανίδου αγαπούν τις ταινίες και έχουν κάνει το φεστιβάλ προσωπική τους υπόθεση. Η Σοφία διευθύνει το φεστιβάλ σαν να οργανώνει το πιο υπέροχο πάρτι στο σπίτι της και μας κάνει όλους να αισθανόμαστε μια παρέα που οι ταινίες μας αγκαλιάζουν. Είναι ένα φεστιβάλ που έχει μεγάλη απήχηση στο Βερολίνο, το κοινό είναι νεανικό και διεθνές. Η Σοφία κατάφερε να εκτινάξει τη διοργάνωση πολύ πέρα από την ελληνική κοινότητα. Και φυσικά έχουν διαλέξει έναν κινηματογράφο – θρύλο! Ηταν τιμή μου που προβλήθηκε εκεί η ταινία μου «Ράφτης», με τόσο ζεστό κοινό.
■ Ταμίλα Κουλίεβα, ηθοποιός
Το Φεστιβάλ έχει αποκτήσει κύρος, αυτά τα δέκα χρόνια, γιατί όσοι εργάζονται είναι εξαιρετικοί επαγγελματίες και αγαπούν το σινεμά και τους ανθρώπους του. Ολα ξεκινούν από τη διευθύντρια, τη Σοφία Σταυριανίδου, που καθορίζει την ποιότητα, το επίπεδο της διοργάνωσης αλλά και τις ανθρώπινες σχέσεις ανάμεσα στην ομάδα του φεστιβάλ και τους προσκεκλημένους. Είναι εξαιρετικός άνθρωπος και αυτό έχει σημασία για το κλίμα, τις επιλογές των ταινιών, τους προσκεκλημένους. Γνώρισα τη διοργάνωση με την προβολή της ταινίας «Ράφτης» και κατέχει, πλέον, μια θέση στην καρδιά μου. Υπάρχει φιλική ατμόσφαιρα από τη μια και από την άλλη ο απόλυτος επαγγελματισμός και η γνώση για το αντικείμενο. Οταν μπορείς και συνδυάζεις αυτά τα δύο, το αποτέλεσμα είναι αξιοθαύμαστο. Εκτός από τους Ελληνες, αγκαλιάζουν τις προβολές θεατές πολλών διαφορετικών εθνικοτήτων. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Εύχομαι να συνεχίσει την πορεία του με την ίδια ποιότητα και λαχτάρα, για να γνωρίσει περισσότερος κόσμος το ελληνικό σινεμά, γιατί το αξίζει.
■ Βαγγέλης Μουρίκης, ηθοποιός
Θέλω, κατ’ αρχάς, να στείλω την αγάπη μου, στην ομάδα του φεστιβάλ και να της πω και πάλι ένα μεγάλο ευχαριστώ για την απόφασή της να με τιμήσει τόσο ζεστά και γενναιόδωρα. Θυμάμαι έντονα τον άνθρωπο που ήρθε να με πάρει από το αεροδρόμιο και με έκανε μια μοναδική βόλτα στην πόλη του Βερολίνου, όχι για να μου δείξει κάτι ιδιαίτερα, αλλά, πριν απ’ όλα, για να αισθανθώ σαν να ανήκω στην πόλη και το γενικότερο περιβάλλον, μέσα στο οποίο, αργότερα, θα παρουσίαζαν τις ταινίες μας. Αξέχαστη εμπειρία. Και, ως συνέχεια αυτού, βλέπεις ότι η μοναδική υποδοχή είναι κοινός τόπος για όλα τα μέλη της ομάδας του φεστιβάλ, οπότε πραγματικά θέλεις κι εσύ να γίνεις μέρος της. Ενα τέτοιο φεστιβάλ είναι πολύ δυνατή παρουσία, σε μια τόσο μεγάλη πόλη. Μέσα από τους ήχους και τις εικόνες που φτάνουν και προβάλλονται στις οθόνες του, υπογραμμίζει αυτή την παρουσία, ακόμα περισσότερο, με έναν ιδιαίτερα δυνατό και δικό του τρόπο.
Εύχομαι να φτάνουν πάντα τέτοιες εικόνες, φωνές και ήχοι στις οθόνες του και το φεστιβάλ να μεγαλώνει όλο και περισσότερο, μέσα στην υπέροχη αυτή ατμόσφαιρα, την οποία οι άνθρωποί του έχουν δημιουργήσει. Happy birthday.
■ Φλομαρία Παπαδάκη, ηθοποιός
Αυτό που μου έμεινε από το Φεστιβάλ είναι η αγάπη της ομάδας του για το σινεμά, τις ταινίες και τους ανθρώπους. Η φροντίδα και η ζεστασιά με την οποία μας υποδέχθηκαν. Εύχομαι αυτά τα δέκα χρόνια να γίνουν 100 και να συνεχίσουν την προσεγμένη και ευαίσθητη δουλειά τους επάνω στο ελληνικό σινεμά και τους επαγγελματίες του.
Με αφετηρία τον υπέροχο κινηματογράφο Babylon, έχουν καταφέρει να φτιάξουν το φεστιβάλ έτσι ώστε να μην είναι μόνο μια γιορτή για τους ανθρώπους που ζουν εκτός Ελλάδος -που κι αυτό δεν είναι λίγο- αλλά ένα φεστιβάλ, που προβάλλει το σύγχρονο ελληνικό σινεμά, ο οποίος στην παρούσα φάση είναι πολύ ανταγωνιστικός στην Ευρώπη. Αφορά τους Ευρωπαίους και είναι σημαντικό να επικοινωνούμε τις ταινίες μας στις χώρες τους. Τα χρήματα που παρέχονται στην Ελλάδα για να φτιαχτούν οι ταινίες είναι αστεία, σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Εδώ ο κόσμος δουλεύει σ αυτό που αγαπά, προσπαθώντας να βρει λύσεις για να το φτιάξει χωρίς χρήματα. Είναι ωραίο, λοιπόν, να έχουμε φεστιβάλ σαν του Βερολίνου, που βοηθούν να αναπτυχθεί ο διάλογος και να προβληθούν οι σύγχρονες ταινίες.
■ Σοφία Σταυριανίδου, Διευθύντρια του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου στο Βερολίνο
«Στο Φεστιβάλ ήμουν από την πρώτη διοργάνωση. Εχει περάσει από πολλά κύματα. Ξεκίνησε διαφορετικά, ακτιβιστικά και σήμερα κάνουμε ένα κλασικό κινηματογραφικό φεστιβάλ, έτσι όπως γνωρίζουμε και όπως θέλουμε να διοργανώνουμε. Κάθε διοργάνωση ήταν ξεχωριστή και ενδιαφέρουσα. Από τις κορυφαίες στιγμές ήταν η παρουσία του Κώστα Γαβρά, στο 2ο φεστιβάλ. Κατακλύστηκε το Babylon, οι εκδηλώσεις του κοινού ήταν θερμές και ο ίδιος πολύ συγκινημένος. Αλλη μεγάλη στιγμή ήταν η παρουσία του Παντελή Βούλγαρη, ο οποίος μάλιστα ήρθε δύο φορές με τις ταινίες του «Μικρά Αγγλία» και «Το τελευταίο σημείωμα» και ο κόσμος τον αγκάλιασε με μεγάλη αγάπη.
Συνήθως οι παρουσίες των συντελεστών είναι κορυφαίες στιγμές και όταν αποκτάμε καινούργιους φίλους. Οι καλεσμένοι στην αρχή έρχονται ως επισκέπτες και μετά γίνονται φίλοι μας. Ανάμεσά τους είναι ο Σωτήρης Γκορίτσας, ο Βαγγέλης Μουρίκης, η Ταμίλα Κουλίεβα, ο Σπύρος Ιακωβίδης, η Τώνια Μυρσιαλή από την Κύπρο και ο Κύρος Παπαβασιλείου, ο Βίλαν Σπεκ, πρώην διευθυντής του Πανοράματος της Μπερλινάλε, η Μαρίν Πιερ Μασιά και πολλοί άλλοι. Ωραίοι άνθρωποι, σημαντικοί δημιουργοί που έρχονται με τις ταινίες τους ή ως μέλη στις Επιτροπές μας και βλέπουν από κοντά την ποιότητα, το μεράκι και την αγάπη που έχουμε. Μετά γίνονται φίλοι μας.
Ενα εθνικό φεστιβάλ δεν μπορεί να έχει την εμβέλεια του διεθνούς. Με τον τρόπο που το διοργανώνουμε, όμως, έχει ποιοτικά χαρακτηριστικά και προδιαγραφές διεθνούς. Οι επαγγελματίες μάς γνωρίζουν και υπολογίζουν το φεστιβάλ το οποίο στηρίζει το υπουργείο Πολιτισμού. Φέτος, μάλιστα, τα χρήματά μας εκταμιεύτηκαν πιο γρήγορα από κάθε άλλη χρονιά.
Ανάμεσα στις σημαντικές στιγμές του Φεστιβάλ είναι η ομάδα μας, μια παρέα πολύ δεμένη και αγαπημένη. Δεν μπορώ να μη μνημονεύσω την Αλκηστη Καφετζή, τη Σοφία Αθανασάκη, την Ελενα Αθανασιάδου, τον Κώστα Αϊβαλιώτη, την Αλεξάνδρα Παπακωνσταντίνου, την Ατζελα Κόντη, τον Στέφανο Φαραντόπουλο, τη Δώρα Πρασίνου, τη Ζωή Αιμιλιανός που δουλεύουμε μαζί. Ενας πυρήνας που διατηρείται όλα τα χρόνια και αυτό έχει σημασία, στην τελική ανάλυση.
♦ Το πρόγραμμα
Η πρώτη μεγάλη επέτειος του φεστιβάλ, η 10η διοργάνωση (26-30 Μαρτίου 2025) ρίχνει φως στην ελληνική μουσική, δίνοντας εορταστικό τόνο, όπως αρμόζει στην περίσταση. Με ένα βίντεο στο οποίο στέλνουν τις ευχές τους καλεσμένοι περασμένων διοργανώσεων, ανοίγει η αυλαία την Τετάρτη 26 Μαρτίου. Ταινία έναρξης, το «Υπάρχω» του Γιώργου Τσεμπερόπουλου, ο οποίος θα παρευρεθεί μαζί με τον παραγωγό Διονύση Σαμιώτη (το πρόγραμμα στο https://thegreekfilmfestivalinberlin.com/program-2023 και «Εφ.Συν.» «Γενέθλια» με συνδυασμό σινεμά και ελληνικής μουσικής).
