Ενώπιον των κρίσιμων εξελίξεων που ενδέχεται να προκύψουν το επόμενο διάστημα στα ελληνοτουρκικά οι Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν προσπάθησαν να δώσουν με την προχθεσινή συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες την αίσθηση πως ο ελληνοτουρκικός διάλογος παραμένει ζωντανός και πως το κλίμα ανάμεσα στις δύο χώρες είναι σε καλό επίπεδο.
Σε αυτό το πλαίσιο και οι πληροφορίες μέσω διπλωματικών πηγών που προέκυψαν μετά το πέρας της συνάντησης που έδιναν έναν χρονικό ορίζοντα για τις επικείμενες επαφές των δύο πλευρών στο ανώτατο επίπεδο που παρέμενε στον αέρα εξαιτίας της σύλληψης του Εκρέμ Ιμάμογλου.
Τα δύο «αγκάθια»
Ωστόσο η ημερομηνία διεξαγωγής του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) παραμένει αρκετά ασαφής, καθώς οι ίδιες διπλωματικές πηγές δήλωναν πως πρόκειται να διεξαχθεί μετά το Πάσχα, χωρίς όμως να δίνουν οριστική ημερομηνία. Αλλά τα σοβαρά προβλήματα βρίσκονται στον ορίζοντα, καθώς οι επικείμενες κινήσεις της Αθήνας στο άμεσο μέλλον ενέχουν ρίσκο για την ομαλή πορεία του ελληνοτουρκικού διαλόγου, με τα «αγκάθια» για τη διατήρηση των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο να παραμένουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η ελληνική διπλωματία αναγνωρίζει πως οι κινήσεις της Αθήνας το επόμενο διάστημα θα κλιμακώσουν την πίεση προς την Αγκυρα, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ειδικότερα, όπως δήλωσε ανώτατη διπλωματική πηγή στην «Εφ.Συν.», εντός του Απριλίου θα πρέπει να θεωρηθεί κάτι παραπάνω από βέβαιο πως η ελληνική πλευρά θα προχωρήσει στην επανέναρξη των εργασιών για την υλοποίηση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και την υπογραφή κοινής υπουργικής απόφασης ώστε να προχωρήσει η έκδοση προεδρικού διατάγματος για τη χάραξη του εθνικού θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.
Πρόκειται για δύο θέματα που αποτελούν προτεραιότητα για την ελληνική διπλωματία, καθώς οι τρέχουσες εξελίξεις και η εσωτερική πίεση της ελληνικής κοινής γνώμης καθιστούν επιτακτική τη δρομολόγησή τους. Υπενθυμίζεται πως στην περίπτωση των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση, η Αθήνα είχε «παγώσει» προσωρινά το έργο εν όψει της κρίσιμης πενταμερούς για το Κυπριακό τον προηγούμενο μήνα στη Γενεύη, έτσι ώστε να μη διακινδυνεύσουν κατ’ ουδένα τρόπο οι συνομιλίες.
Παρά ταύτα, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, οι συγκεκριμένες κινήσεις της Αθήνας, σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον της αμερικανικής εταιρείας Chevron για έρευνες για υδρογονάνθρακες νοτίως της Κρήτης που έχει ενοχλήσει την τουρκική πλευρά, καθώς αμφισβητεί ευθέως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αυξάνουν την πίεση προς την πλευρά της Αγκυρας, ενισχύοντας παράλληλα τα σενάρια που θέλουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις να επιστρέφουν σε φάση έντασης.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Τα σενάρια αυτά ενισχύονται και από την άποψη πως η Αγκυρα χρησιμοποιεί ένα συγκεκριμένο μοτίβο αντίδρασης σε αυτές τις περιπτώσεις, με την πρόσφατη ιστορική εμπειρία πάνω στο ζήτημα να προμηνύει μια ανάλογης έντασης αντίδραση από την τουρκική διπλωματία όπως αυτή του περασμένου καλοκαιριού στην Κάσο, αλλά και την επιθετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας στην προαναγγελία του σχεδίου ίδρυσης δύο θαλάσσιων πάρκων από τους υπουργούς Γ. Γεραπετρίτη, Θ. Σκυλακάκη και Λ. Αυγενάκη ακριβώς έναν χρόνο πριν.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση, που εμφανίζεται αποφασισμένη να «ξεπαγώσει» το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και την υλοποίηση του θαλάσσιου χωροταξικού, επενδύει στην ευρωπαϊκή υποστήριξη που έχει το έργο, καθώς υπάρχει έντονο γαλλικό ενδιαφέρον λόγω της συμμετοχής της γαλλικής εταιρείας NEXANS που συμμετέχει στις εργασίες, αλλά και στην παρασκηνιακή στήριξη του Τελ Αβίβ.
Η σύνθετη εξίσωση που διαμορφώνεται στην Αν. Μεσόγειο, με το Ισραήλ να παίζει κομβικό ρόλο στην πορεία και των αμερικανο-τουρκικών σχέσεων, μπορεί να λειτουργήσει ως ανασταλτικός παράγοντας και για την τουρκική επιθετικότητα στην περιοχή, ιδιαίτερα σε μια εποχή που η καχυποψία του Ισραήλ απέναντι στις προθέσεις της Αγκυρας για τη Μέση Ανατολή αυξάνεται με γεωμετρικό ρυθμό.
Η κλιμάκωση
Οι σχέσεις των δύο χωρών το τρέχον διάστημα έχουν κλιμακωθεί επικίνδυνα και δεν αποκλείεται το κλίμα αυτό να λειτουργήσει ανασταλτικά στην προοπτική ενός επεισοδίου στο Αιγαίο ακόμη και μικρής κλίμακας, καθώς ο αμερικανικός παράγοντας πιθανόν δεν επιθυμεί περαιτέρω κλιμάκωση στην περιοχή.
Επιπρόσθετα η ελληνική διπλωματία πιστεύει πως η προνομιακή σχέση που έχει διαμορφώσει το Ισραήλ με τον Λευκό Οίκο μπορεί να λειτουργήσει θετικά και για τα ελληνικά συμφέροντα αλλά και για την αποτροπή μιας περαιτέρω κλιμάκωσης στα ελληνοτουρκικά.
Ωστόσο, όπως έχει γράψει και στο παρελθόν η «Εφ.Συν.», διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν πως η ελληνική πλευρά δεν αναμένει ανάλογη έμπρακτη υποστήριξη του Ισραήλ σε μια ενδεχόμενη παρενόχληση των πλοίων που θα εκτελέσουν τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Σε κάθε περίπτωση όμως επισημαίνουν πως αυτό δεν θα αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα στην επικείμενη έξοδο των ιταλικών ωκεανογραφικών πλοίων που θα βρεθούν στα διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου.
