Τρεις νικητές ανέδειξαν οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές στη Γερμανία. Τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU/CSU) του νεοφιλελεύθερου και πιθανού επόμενου καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, τους ακροδεξιούς και διαμαρτυρόμενους που τοποθέτησαν την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στη δεύτερη θέση διπλασιάζοντας τα ποσοστά της, και το Die Linke (Αριστερά) που έπεσε στο νήμα με ορμή αουτσάιντερ που καταπλήσσει, εξακοντιζόμενο στο 8,5 ή και στο 9% σύμφωνα με τα exit polls, από το αναιμικό 3,5% που του έδιναν οι δημοσκοπήσεις στις αρχές Ιανουαρίου.
Μεγάλοι νικητές είναι και οι ίδιοι οι Γερμανοί ψηφοφόροι, η ωριμότητά τους. Η συμμετοχή άγγιξε το… διαστημικό για πολλές χώρες 83,5%, το υψηλότερο ποσοστό προσέλευσης στις κάλπες από τη γερμανική επανένωση του 1990. Το πολιτικό κατεστημένο αντέχει, η Ακροδεξιά απομονώθηκε εκλογικά, αλλά απλώνεται στην κοινωνία και καραδοκεί.
«Είμαστε έτοιμοι να κυβερνήσουμε» διαβεβαίωσε ο 69χρονος Μερτς, ο οποίος μίλησε για «σκληρή δουλειά» που τον περιμένει. Ελαβε αμέσως συγχαρητήριο μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ, αν και ο εκλεκτός του προέδρου των ΗΠΑ, ο ακροδεξιός κροίσος Ιλον Μασκ, είχε παρέμβει απροκάλυπτα υπέρ του AfD. «Οι άνθρωποι στη Γερμανία όπως και στην Αμερική έχουν κουραστεί από την ανόητη ατζέντα, ιδίως στην ενέργεια και τη μετανάστευση» έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.
Οδυνηρή ήττα
«Είναι πικρό το αποτέλεσμα και φέρω την ευθύνη. Πρέπει να μην προκύψει κυβερνητική συνεργασία με το AfD» δήλωσε ο απερχόμενος Σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Ολαφ Σολτς. Το κόμμα του (SPD) υπέστη τη χειρότερη ήττα στην ιστορία του. Ομως η προοπτική να επανέλθει στα δώματα της εξουσίας είναι ορατή αν το άθροισμα των εδρών «βγάλει» διμερή (Χριστιανοδημοκράτες και SPD) ή τριμερή κυβέρνηση συνεργασίας (με επιπλέον εταίρο τους Πράσινους που είναι τέταρτο κόμμα).
«Πετύχαμε ιστορική νίκη. Καμία πολιτική αλλαγή στη Γερμανία δεν είναι εφικτή χωρίς εμάς. Με την πρωτοφανή μας δύναμη θα κυνηγήσουμε τα άλλα κόμματα για να εφαρμόσουν τη θέληση του λαού» δήλωσε η Αλις Βάιντελ, αρχηγός του AfD.
Μάχη για να μπουν στην ομοσπονδιακή Βουλή έδιναν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας οι Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP), που «πληρώνουν» την αντιλαϊκή νεοφιλελεύθερη πολιτική τους ως συνέταιροι στην απερχόμενη κυβέρνηση Σολτς, και η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), η οποία δεν κεφαλαιοποίησε το αρχικό ενδιαφέρον για τις υβριδικές θέσεις της – από τη μια κατά των μεταναστών και υπέρ της Ρωσίας και από την άλλη υπέρ του κοινωνικού κράτους.
Η Αριστερά είναι εδώ
Εκανε καλό η διάσπαση στο Die Linke! Απελευθερώθηκαν δυνάμεις με την αποχώρηση της «αριστεροδεξιάς» Σάρα Βάγκενκνεχτ, συσπειρώθηκε κόσμος και από τα 16 ομοσπονδιακά κρατίδια απέναντι στο μεταφασιστικό μαύρο κύμα του AfD, δεκάδες χιλιάδες νέοι και νέες αιμοδότησαν τις τοπικές οργανώσεις με φρέσκα μέλη και –τελευταίο αλλά όχι έσχατο– έπεσαν επιτέλους οι προβολείς στη χαρισματική 36χρονη συμπρόεδρο της Αριστεράς, τη Χάιντι Ράιχενεκ.
Μία ηγέτιδα που δεν διστάζει να χτυπήσει το χέρι στο βήμα της Μπούντεσταγκ «μαλώνοντας» σε ζωντανή σύνδεση τους Χριστιανοδημοκράτες για τις αντιμεταναστευτικές επιλογές τους και γεμίζοντας τις οθόνες, κάθε διαστάσεως, μέσω του TikTok.
Η επανάκαμψη στην κεντρική πολιτική σκηνή προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία, τα επόμενα τέσσερα χρόνια, για να αρθρωθεί ένας παρεμβατικός προοδευτικός λόγος σε διασύνδεση με τα κοινωνικά κινήματα και τα αληθινά προβλήματα: την κοινωνική ανισότητα, την ανεργία και την αναξιοπρεπή εργασία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την κλιματική κρίση, την εξαρτημένη από τις ορέξεις μεγάλων εταιρειών Παιδεία, τον πόλεμο, την αλληλεγγύη των λαών. Η Αριστερά είναι εδώ.
Οι τρεις αναλυτές μίλησαν αποκλειστικά στον απεσταλμένο της «Εφ.Συν.» στη Δρέσδη Οδυσσέα Γραμματικάκη
Το αμερικάνικο όνειρο της Βάιντελ για νέες εκλογές
⇒ Του Νάιτζελ Φον Σάικ, δημοσιογράφου (EenVandaag)
Παρόλο που το AfD είναι πλέον η δεύτερη δύναμη στη Βουλή, οι πανηγυρισμοί στο προεκλογικό τους πάρτι ήταν συγκρατημένοι. Αλλά η Αλις Βάιντελ προσπάθησε να καθησυχάσει τους φίλους της: οι μέρες της πολιτικής τους απομόνωσης είναι μετρημένες. Εχει δίκιο να είναι αισιόδοξη.
Ο Φρίντριχ Μερτς θα σχηματίσει μια νέα κυβέρνηση συνασπισμού ενώ αντιμετωπίζει ιστορικές προκλήσεις. Η γερμανική οικονομία επιβραδύνεται και η ήπειρος της οποίας αναμένεται να ηγηθεί αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τη ρωσική επιθετικότητα χωρίς την αμερικανική βοήθεια.
Αν αποτύχει, έσπευσε να επισημάνει η Βάιντελ, οι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι δεν θα έχουν πολλές εναλλακτικές εκτός από το AfD. «Οι επόμενες εκλογές θα έρθουν νωρίτερα από ό,τι νομίζετε», είπε, και μπορεί να δουν το κόμμα να ενισχύεται κι άλλο. Ενας νέος συνασπισμός τριών ή ακόμη και τεσσάρων κομμάτων θα είναι ασταθής και ίσως αντιμετωπίσει ένα AfD ως αξιωματική αντιπολίτευση.
Η Βάιντελ έχει έναν ακόμη λόγο να είναι αισιόδοξη. Τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Μόσχα θα κάνουν ό,τι μπορούν για να την ενισχύσουν. Η πίεση θα είναι ακραία: η Μόσχα θα συνεχίσει να ασκεί στρατιωτική, πολιτική και οικονομική πίεση στην Ευρώπη γενικά και ιδιαίτερα στη Γερμανία, ενώ η Σίλικον Βάλεϊ θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί την αλγοριθμική κυριαρχία της στο οικοσύστημα των ΜΜΕ για να φουντώσει τις φλόγες που το Κρεμλίνο με χαρά ανάβει.
Η πραγματική έκπληξη αυτών των εκλογών ήταν το Die Linke. Ας ελπίσουμε ότι οι απειλές του Τραμπ και η δημιουργικότητα μιας νέας γενιάς πολιτικών αναζωογονεί την αριστερή εναλλακτική πρόταση πριν γίνουν πραγματικότητα τα όνειρα της παγκόσμιας Ακροδεξιάς.
Κλίνατε επί δεξιά
⇒ Του Φέλιξ Λάινινγκερ, δημοσιογράφου (Tagesspiegel)
Η πικρή αλήθεια είναι ότι πολλοί Γερμανοί θέλουν αλλαγές παντού και ταυτόχρονα περισσότερη ασφάλεια. Σε περίπτωση που σχηματιστεί ξανά ένας τρικομματικός συνασπισμός, αυτό θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί. Το πιο ρεαλιστικό σενάριο αυτή τη στιγμή φαίνεται να είναι μια κυβέρνηση CDU/CSU με το SPD. Φοβάμαι ότι θα δούμε έναν σκληροπυρηνικό καγκελάριο Μερτς, ο οποίος βάζει τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους και δίνει προτεραιότητα σε μια πολιτική νόμου και τάξης. Αυτό θα ήταν ένα βήμα προς τα πίσω για τις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους και τους μετανάστες.
Οσον αφορά την Ευρώπη, νομίζω ότι θα προσπαθήσει να ισχυροποιήσει και να αποκαταστήσει το τρίγωνο της Βαϊμάρης με τη Γαλλία και την Πολωνία. Μένει να δούμε αν θα μπορέσει να ενώσει τις ευρωπαϊκές χώρες. Η αναζωογονημένη Αριστερά οφείλει να κρατήσει την κοινωνική πολιτική ψηλά στην ατζέντα. Πριν από μήνες, σχεδόν κανείς δεν θα πίστευε ότι θα ξαναμπεί στην Μπούντεσταγκ. Αν δεν ξεκινήσουν και πάλι τις εσωκομματικές έριδες, αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό διορθωτικό ρόλο σε ένα κομματικό και μιντιακό τοπίο που κινείται όλο και περισσότερο προς τα δεξιά.
Διατυπώθηκε αριστερή εναλλακτική πρόταση
⇒ Tης Πόλιν Γέκελς, δημοσιογράφου (Neues Deutschland)
Ο πραγματικός νικητής της βραδιάς είναι το κόμμα της Αριστεράς. Καθώς οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Πράσινοι αγκαλιάζονταν με το CDU με την ελπίδα να είναι οι εκλεκτοί εταίροι του συνασπισμού, το Die Linke παρέμεινε το μόνο κόμμα που μπορούσε να διατυπώσει μια αριστερή εναλλακτική πρόταση και που στεκόταν ξεκάθαρα απέναντι στη συχνά ρατσιστική προεκλογική συζήτηση. Η εστίασή τους στη μείωση του κόστους ζωής αποδείχθηκε ένα μοναδικό σημείο αναφοράς.
Και πάλι, το SPD και οι Πράσινοι ήταν πολύ απασχολημένοι με τη συζήτηση για τον περιορισμό της μετανάστευσης αντί για τα κοινωνικά ζητήματα. Η γερμανική Δεξιά κέρδισε χωρίς να εκπλήσσει κανέναν. Αυτό που γνωρίζουμε πλέον με βεβαιότητα είναι ότι η επόμενη γερμανική κυβέρνηση θα διοικείται από ένα κόμμα που στοχεύει στην εφαρμογή μόνιμων συνοριακών ελέγχων, στην κλιμάκωση των απελάσεων και στις περικοπές στην κοινωνική πρόνοια και τον πολιτισμό – μεταξύ άλλων.
Αυτό που είναι ακόμη αβέβαιο σε αυτό το σημείο είναι με ποιους θα σχηματίσουν και κυρίως πώς μπορούν να σχηματίσουν συνασπισμό. Ενας πιθανός συνασπισμός μεταξύ του CDU και των φιλελευθέρων-κεντροαριστερών, Πρασίνων και του σοσιαλδημοκρατικού SPD, θα μπορούσε να σημαίνει μια πιο μετριοπαθή εκδοχή των πολιτικών προτεραιοτήτων υπό την ηγεσία του CDU.
Ακόμη και αν οι δύο μεγάλοι χαμένοι της εκλογικής βραδιάς (SPD και Πράσινοι) συμφωνούν με τις περιορισμένες μεταναστευτικές πολιτικές σε γενικές γραμμές, έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν θα συμφωνήσουν με τους μόνιμους συνοριακούς ελέγχους και ορισμένες από τις ακροδεξιές πολιτικές που σχεδιάζει να εφαρμόσει ο Μερτς.
Αν τελικά δεν μπουν στη Βουλή οι Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP) αποτρέπεται ένας συνασπισμός μεταξύ CDU, SPD και FDP, στον οποίο θα κυριαρχούσαν δύο δεξιόστροφα κόμματα που βρίσκονται κοντά στον Τραμπ και εν μέρει θαυμάζουν ακόμη και την πολιτική του προέδρου της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι.
