Μια κλισέ φράση που συνάδει με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση είναι ότι η κοινωνία είναι καζάνι που βράζει. Μόνο που η συγκεκριμένη κυβέρνηση με τις πολιτικές της έχει στη φωτιά πολλά και διαφορετικά καζάνια. Καζάνι για την ακρίβεια, καζάνι για τη στεγαστική κρίση, καζάνι για την ανεργία, καζάνι για τα καρτέλ και η λίστα είναι ατελείωτη.
Ενα καζάνι όμως που φαίνεται να έχει τον μεγαλύτερο κοινωνικό αντίκτυπο είναι το καζάνι των θεσμών. Σε μια κοινωνία που, ενώ χειμάζεται από την τόσο εχθρική καθημερινότητα, η ανησυχία των πολιτών στο θέμα της υποβάθμισης της λειτουργίας των θεσμών -που συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία της δημοκρατίας στη χώρα- φαίνεται να έχει κορυφωθεί. Η κορύφωση αυτή εκδηλώθηκε έμπρακτα με τις τελευταίες μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Κόσμος από όλο το πολιτικό, ηλικιακό και ταξικό φάσμα συγκεντρώθηκε την τελευταία Κυριακή του Γενάρη, όχι μόνο για να δηλώσει συμπαράσταση στους γονείς που έχασαν τα παιδιά τους. Αυτό είναι το αυτονόητο, ακόμα και γι’ αυτούς που δεν παραβρέθηκαν.
Η συμμετοχή είχε έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Ο κόσμος αυτός δήλωνε συμπαράσταση σε μια χούφτα ανθρώπους που εδώ και δύο χρόνια τα έχουν βάλει με το θηρίο. Ενα ολόκληρο (παρα)θεσμικό σύστημα -δικαιοσύνη, αστυνομία, πυροσβεστική, τοπική αυτοδιοίκηση, κεντρική εξουσία, ΜΜΕ- που σε αγαστή συνεργασία κινήθηκε με πρωτοφανή για τα βαλκανικά δεδομένα ταχύτητα εναντίον της αποκάλυψης της αλήθειας (ενδεχομένως να πρόκειται για την πιο αποτελεσματική δράση του Ταμείου Ανάκαμψης -γιατί ακούστηκε και αυτό- με τη μεγαλύτερη απορρόφηση).
Αυτό το σύστημα κοίταξε ο κόσμος κατάματα με μια εκκωφαντική σιωπή. Και βέβαια το μήνυμα ελήφθη. Ξαφνικά όλα τα κανάλια είχαν ως πρώτη είδηση τα φωνητικά ντοκουμέντα από τις τελευταίες στιγμές αυτών των ανθρώπων,
Μετά τη σύγκρουση. Κάτι το οποίο είχε αποκαλυφθεί τουλάχιστον δέκα μέρες πριν από τις συγκεντρώσεις, αλλά δεν βρέθηκε κανένα λεπτό σε κανένα δελτίο να τα προβάλει.
Ακόμα και αυτά που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα ως δήθεν συγκλονιστικές αποκαλύψεις είναι εδώ και μήνες γνωστά ακόμα και στον πιο μέτρια ενημερωμένο πολίτη. Απλά το κυρίαρχο μιντιακό σύστημα τα προβάλλει τώρα, ίσως γιατί προσπαθεί να ανακτήσει αξιοπιστία ρίχνοντας στάχτη στα μάτια του κόσμου ώστε σε κάποια άλλη φάση να εξαπολύσει τις γνωστές προπαγάνδες του και αυτές να πιάσουν τόπο. Ακόμα και ο πρωθυπουργός αποφάσισε να δώσει συνέντευξη σε μια κίνηση πανικού και με ένα σετ ερωτήσεων που για πρώτη φορά από τη στιγμή που ορίστηκε πρόεδρος της Ν.Δ. ήταν κανονικές.
Και βέβαια ήταν φυσιολογικό ο βασιλιάς να αποδειχθεί γυμνός· κατώτερος των περιστάσεων. Μια συνέντευξη που αποδεικνύει με τον πλέον περίτρανο τρόπο τον ρόλο που έχουν παίξει τα ΜΜΕ όλα αυτά τα χρόνια. Εχει στηθεί μια πλατφόρμα παραπληροφόρησης όπου δεν υπάρχει κανένας απολύτως αντίλογος, με τα κυβερνητικά στελέχη να προβαίνουν στις πιο αβάσιμες και αστήριχτες δικαιολογίες, στις πιο προκλητικές δηλώσεις, στα πιο τερατώδη ψέματα, χωρίς να τους αντικρούει κανείς και για τίποτα. Μια κυβέρνηση που δεν έχει αφήσει θεσμό ή ανεξάρτητη αρχή που να μην την έχει αλώσει, θέτοντάς την στην υπηρεσία της.
Ολες οι κοινωνικές έρευνες από ελληνικά ή διεθνή ινστιτούτα καθώς και ευρωπαϊκές αρχές καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα: έλλειμμα εμπιστοσύνης στη δικαιοσύνη, στις ανεξάρτητες αρχές, στα ΜΜΕ. Και όποτε κάποια κοινωνική ομάδα προσπαθεί να αναδείξει αυτά τα θέματα, της προσάπτουν ότι είτε δυσφημεί τη χώρα είτε επιτίθεται στους «θεσμούς της δημοκρατίας».
Και σε όλο αυτό το τοπίο, τα μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης μέχρι τις διαδηλώσεις δεν είχαν αναδείξει καμία από τις πρόσφατες αποκαλύψεις σχετικά με το έγκλημα των Τεμπών, ενώ το διάστημα μετά τις διαδηλώσεις είχαν ως επίκεντρο τις 25 ή 30 ψήφους που θα πάρει η/ο υποψήφιά/ός τους για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Ισως ο βασικός στρατηγικός τους στόχος είναι η αποχή στις επόμενες εθνικές εκλογές να αγγίξει το 60% ή και το 70%.
*Καθηγητής ΕΜΠ
