Θυμάμαι τις μαχητικές και ταυτοχρόνως νηφάλιες ομιλίες του Στέλιου Μανούσακα σε κορυφαίες εκδηλώσεις του μαρξιστικού-λενινιστικού ρεύματος της Ακρας Αριστεράς τη δεκαετία του ’70. Τον ακούγαμε με δέος εμείς οι πιτσιρικάδες, γνωρίζοντας τις αγωνιστικές του περγαμηνές στην Ιταλία και αλλού τα χρόνια της χούντας. Είχα την τύχη να τον γνωρίσω εκ του σύνεγγυς στις… ιστορικές συναντήσεις κάθε Σάββατο μεσημέρι στο βιβλιοπωλείο των ομώνυμων εκδόσεων της οδού Κωλέττη.
Η συναρπαστική παρέα συναπαρτιζόταν από μια εικοσαριά εύχαρεις μαντράχαλους όλων των ηλικιών και των τάσεων της αιρετικής Αριστεράς και της Αναρχίας. Ατέρμονες συζητήσεις επί παντός επιστητού, σκώμματα και άγονες αντιπαραθέσεις κατέληγαν μοιραία σε έκχυτα, αιάντεια γέλια. Στη διατήρηση της μεθυστικής ατμόσφαιρας βοηθούσε το καθιερωμένο πήγαιν’-έλα του Αντωνάκη, που εφοδίαζε αφειδώς την ομήγυρη με ούζα και αχνιστούς μεζέδες από το διαγωνίως απέναντι καφενείο.
Ντυμένος πάντα στην πένα, ο Στέλιος κατόρθωνε περιέργως να παραμένει ατσαλάκωτος μέσα στην τόση δημιουργική οχλαγωγία. Σοβαρός, σεμνός, ευγενής, καλλιεργημένος, μελίρρυτος και οξυδερκής εστίαζε στην ουσία του εκάστοτε θέματος, φροντίζοντας παράλληλα με λεπτό χιούμορ και καίριες ατάκες μεταξύ μύστακος και χειλέων να υποδαυλίζει τις πυρκαγιές. Οι έξαλλοι συνδαιτυμόνες συναντιόντουσαν κάθε τόσο σε διαδηλώσεις και τελευταία έδιναν δυο φορές τον χρόνο ραντεβού σε ταβέρνες, εις ανάμνησιν ρομαντικών στιγμών.
Ο Στέλιος Μανούσακας ήταν φτιαγμένος από μια σπάνια πάστα που τείνει να εκλείψει. Ακέραιος, με στέρεες αρχές, εξαιρετική θεωρητική συγκρότηση, πρόσφερε στα κοινά με ανυπόκριτη ανιδιοτέλεια. Δεν εξαργύρωσε ποτέ τις περγαμηνές του ούτε συμβιβάστηκε. Επαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη του μαζικού κινήματος στα δύσκολα χρόνια του ’60 και του ’70 και παρέμεινε αξιοπρεπής και ετοιμοπόλεμος κατά τις συνεχείς διαψεύσεις που ακολούθησαν. Θα τον αποχαιρετήσουμε το Σάββατο στις 10 π.μ. στο κοιμητήριο Σχιστού Κερατσινίου.
