Η Ελλάδα στο περιθώριο

Οι λιγότερο ενημερωμένοι πολίτες με απορία και έκπληξη διαπιστώνουν ότι, ενώ σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο τα πάντα αλλάζουν, η Ελλάδα συνεχώς αντιμετωπίζεται ως παρίας των διεθνών εξελίξεων. Εκπληκτοι, διαπιστώνουν ότι το διεθνές κύρος της χώρας δεν βρίσκεται στο επίπεδο που με μανία καλλιεργούσε το επικοινωνιακό σύστημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Αντιθέτως, η Ελλάδα στο διεθνές περιβάλλον τοποθετείται στο περιθώριο και αγνοείται.

Δεν είναι τυχαίο ότι, ενώ η Ελλάδα παραμένει απούσα από τις διεθνείς διεργασίες και δεν προσκαλείται σε σημαντικές συναντήσεις, η Τουρκία είναι διαρκώς παρούσα. Κι αυτό, παρ’ όλο που οι αντιλήψεις και οι πρακτικές της δεν διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνες της Ρωσίας – μιας χώρας που αποτελεί στόχο εκτεταμένων διεθνών κυρώσεων και διπλωματικών περιορισμών.

Οι απλοί πολίτες μπορεί να εκπλήσσονται από αυτές τις εξελίξεις, όμως όσοι γνωρίζουν στοιχειωδώς πώς λειτουργούν οι διεθνείς σχέσεις και πώς αξιολογείται μια χώρα δεν έχουν καμία απορία. Στην περίπτωση της Ελλάδας υπό την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τα δεδομένα είναι αδιαμφισβήτητα.

Βασικό κριτήριο για το πώς αντιμετωπίζεται διεθνώς μια χώρα είναι η διπλωματική εκπροσώπηση που απολαμβάνει. Και οι δύο πρόσφατοι πρέσβεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα –ο απερχόμενος και η διάδοχός του– αντικατοπτρίζουν τη στάση των ΗΠΑ, τόσο υπό τον Μπάιντεν όσο και υπό τον Τραμπ, απέναντι στην Ελλάδα του Μητσοτάκη. Πρόκειται για την αντιμετώπιση μιας χώρας της οποίας η κυβέρνηση θεωρείται δεδομένη. Αυτός είναι ο ορισμός της διεθνούς πολιτικής απαξίωσης.

Ποια είναι, λοιπόν, τα κριτήρια που καθορίζουν αν μια χώρα θεωρείται σοβαρή διεθνώς;

Πρώτον, η συμμετοχή της σε διεθνείς συναντήσεις και στη λήψη σημαντικών αποφάσεων.

Δεύτερον, το επίπεδο της διπλωματικής εκπροσώπησης που της επιφυλάσσουν ισχυρές χώρες, όπως οι ΗΠΑ.

Με βάση και τα δύο αυτά κριτήρια, η Ελλάδα του Μητσοτάκη βρίσκεται κάτω από τον πήχη. Ο πρέσβης του Μπάιντεν, προκειμένου να κολακεύσει τους ανενημέρωτους Ελληνες, είναι Ελληνοαμερικανός, ενώ η νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ, που προέρχεται από την περίοδο Τραμπ, δεν αξίζει καν σχολιασμού. Στις σοβαρές χώρες, οι ΗΠΑ στέλνουν διπλωμάτες από τον σκληρό πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής ή πολιτικά στελέχη πρώτης γραμμής.

Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο ενός ιδιαίτερα κρίσιμου γεωπολιτικού τριγώνου, στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, όπου οι συγκρούσεις είναι σκληρές και τα συμφέροντα τεράστια. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τα πολιτικά παιχνίδια υπερβαίνουν κάθε έννοια πολιτικής ηθικής και διεθνούς δικαίου.

Αυτοί ακριβώς είναι οι λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα οφείλει να ακολουθήσει μια σοβαρή και στρατηγικά σχεδιασμένη εξωτερική πολιτική. Μόνο έτσι θα αποφύγει να βρεθεί ξανά στη θέση να δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα με θεωρίες περί «ανάδελφου έθνους».

* Διεθνολόγος