Ομορφη και… διεφθαρμένη πατρίδα

«Μπαζωμένη» στις τελευταίες θέσεις των ευρωπαϊκών χωρών με βάση τη διαφθορά παραμένει η Ελλάδα… Σύμφωνα με τον διεθνή Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς (Corruption Perceptions Index – CPI), η χώρα μας βρίσκεται στην 59η θέση από μια λίστα συνολικά 180 κρατών. Διατηρεί την ίδια παγκόσμια θέση σε σχέση με την προηγούμενη κατάταξη, με τη βαθμολογία της να παραμένει κάτω από τη βάση: σε μια κλίμακα από το 0 (πολύ διάφανο κράτος) έως το 100 (εξαιρετικά διεφθαρμένο κράτος), συγκεντρώνει 49 βαθμούς. Αλλη μια επιβεβαίωση της υφιστάμενης ελληνικής πραγματικότητας.

Ο συγκεκριμένος δείκτης μέτρησης της παγκόσμιας διαφθοράς ανακοινώνεται ετησίως από το 1995 από την οργάνωση «Διεθνής Διαφάνεια» (Transparency International). Η κατάταξη γίνεται μετρώντας τη διαφθορά –μεταξύ άλλων– πάνω σε θέματα κρατικών αξιωματούχων, πολιτικών προσώπων, κυβερνητικής ικανότητας περιορισμού διαφθοράς, προστασίας όλων όσοι καταγγέλλουν περιπτώσεις διαφθοράς ή δωροδοκιών (εδώ διαπρέψαμε ως χώρα, ευτελίζοντας και καταργώντας στην πράξη τον θεσμό των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος!). Για τη βαθμολογία κάθε χώρας συνυπολογίζονται δεδομένα από 13 διαφορετικές έρευνες και αξιολογήσεις για τη διαφθορά και από πηγές όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Εδώ είναι Βαλκάνια

Ποια η «θέση» της χώρας μας στον ευρωπαϊκό χάρτη με βάση τον δείκτη που αφορά το 2024; Μακριά από τα βορειοευρωπαϊκά κράτη και μάλλον πιο κοντά στα Βαλκάνια. Χώρες όπως η Δανία (1η στην παγκόσμια κατάταξη με 90 βαθμούς) ή η Φινλανδία (2η παγκοσμίως, 88 βαθμοί) απέχουν δεκάδες θέσεις, άλλες δε ευρωπαϊκές χώρες είναι υψηλότερα από την Ελλάδα, παρότι έχουν υποχωρήσει –ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν η Πορτογαλία, η οποία βρίσκεται στην 43η θέση, συγκεντρώνοντας 57 βαθμούς (υποχώρησε από τους 61 βαθμούς που είχε καταγράψει για το 2023), και η Πολωνία, που βρίσκεται στην 53η θέση με 53 βαθμούς (συγκέντρωσε 54 βαθμούς για το 2023).

Ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται χαμηλότερα από την Ελλάδα είναι η Κροατία, η Μάλτα, το Μαυροβούνιο, η Ρουμανία, η Βουλγαρία. Η Ελλάδα ισοβαθμεί με κράτη όπως η Ιορδανία, η Ναμίμπια ή η Σλοβακία. Οσοι ενδιαφέρονται για την παραμικρή λεπτομέρεια των εξελίξεων στην «υδρόγειο της διαφθοράς», ας γνωρίζουν ότι τα νησιά του Βανουάτου προσπέρασαν το ελληνικό κράτος στην κατάταξη: βρίσκονται στην 50ή θέση, συγκεντρώνοντας δύο επιπλέον βαθμούς σε σχέση με την προηγούμενη καταγραφή.

Το σκάνδαλο

Η Διεθνής Διαφάνεια έχει αναφερθεί στην Ελλάδα ως μια χώρα που αντιμετωπίζει κρίση σε θέματα κράτους δικαίου. Εχει εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών. Εχει αναφερθεί στην πρακτική των αγωγών SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation), όπως είναι οι αγωγές φίμωσης πολιτών και δημοσιογράφων που ενισχύονται ως φαινόμενο στη χώρα μας, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη πρακτική εμποδίζει την αποκάλυψη υποθέσεων διαφθοράς από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Εχει καυτηριάσει τη συγκέντρωση Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης από ιδιοκτήτες με στενούς δεσμούς με την πολιτική ελίτ. Ακόμη, έχει περιγράψει για την ελληνική αρχή που έχει την ευθύνη πάταξης της διαφθοράς, την «Εθνική Αρχή Διαφάνειας», τα εξής στο παγκόσμιο κοινό: αν και η ίδρυσή της, το 2019, αποτέλεσε μια «υποσχόμενη κίνηση», η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει τους (σ.σ. κομματικούς) διορισμούς.

Τι είχε προτείνει η Διεθνής Διαφάνεια για να σταματήσει η ελληνική παρακμή σε θέματα διαφθοράς; Να εγγυηθεί η κυβέρνηση την προστασία και την ασφάλεια των δημοσιογράφων, να ενισχύσει τη νομοθεσία για το lobbying και για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων, καθώς και να εγγυηθεί την ανεξαρτησία μιας Αρχής κατά της διαφθοράς. Φανταζόμαστε την ανταπόκριση στις προτάσεις της…