Τι λέει η πρεσβεία του Αζερμπαϊτζάν για άρθρο της Εφ.Συν. και τι απαντά ο συντάκτης μας

Απάντηση στο από 4-11-2024, άρθρο σας με τίτλο. Η COP 29 «ξεπλένει» το Αζερμπαϊτζάν:

της Aminas Zalova 

Το άρθρο του Τάσου Σαραντή με τίτλο «COP 29 washesAzerbaijan»Η COP 29 «ξεπλένει» το Αζερμπαϊτζάν  της 4.11.2024 είναι γεμάτο αβάσιμες κατηγορίες, κραυγαλέα ψέματα και καταδεικνύει την αποτυχία του συγγραφέα να υποστηρίξει τις αρχές της δημοσιογραφίας, όπως η δικαιοσύνη και η αμεροληψία.

Πρώτον, η επισήμανση για τους παραγωγούς ορυκτών καυσίμων ως ακατάλληλων οικοδεσποτών είναι ένα παιχνίδι υποκριτών. Το COP 29 είναι η 28η φορά που η σύνοδος κορυφής για το κλίμα θα πραγματοποιείται  σε μια χώρα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κάθε οικοδεσπότης – με εξαίρεση την Ελβετία – έχει εμπλακεί στην εξόρυξη. Κάθε χώρα στον κόσμο –χωρίς καμία εξαίρεση– καταναλώνει ορυκτά καύσιμα.

Δεύτερον, ο συγγραφέας θα πρέπει να ντρέπεται για την παρουσίαση του Αζερμπαϊτζάν ως επιτιθέμενου, καθώς το ίδιο το Αζερμπαϊτζάν ήταν θύμα επιθετικότητας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Αρμενία εισέβαλε στο Αζερμπαϊτζάν, κατέλαβε το 20% των εδαφών του, εκκαθάρισε εθνοτικά αυτά τα εδάφη εκτοπίζοντας 1 εκατομμύριο Αζερμπαϊτζάνους και διαπράττοντας πολλά εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της σφαγής του Χοτζάλι, κατά των Αζερμπαϊτζάν και εγκαθίδρυσε αυτονομιστικό καθεστώς μαριονέτας στα κατεχόμενα εδάφη. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε τέσσερα ψηφίσματα το 1993 που καταδικάζουν την κατοχή των εδαφών του Αζερμπαϊτζάν, επιβεβαιώνοντας την εδαφική ακεραιότητα του Αζερμπαϊτζάν και απαιτώντας την άμεση απόσυρση όλων των δυνάμεων κατοχής από τα εδάφη του Αζερμπαϊτζάν. Επί 30 χρόνια η χώρα μας προσπαθεί να επιστρέψει στα κατεχόμενα μέσω διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση της διεθνούς κοινότητας. Ωστόσο, η Αρμενία συμμετείχε σε αυτές τις διαπραγματεύσεις με μοναδικό σκοπό τη διαιώνιση του status quo. Έτσι, η μίμηση των διαπραγματεύσεων από την Αρμενία, η εντατικοποίηση της επιθετικής της πολιτικής και οι στρατιωτικοπολιτικές προκλήσεις και η αποτυχία διεθνών μεσολαβητών να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα εναντίον όλων αυτών, ήταν οι παράγοντες που οδήγησαν στον Δεύτερο πόλεμο του Καραμπάχ τον Σεπτέμβριο του 2020.

Ως αποτέλεσμα του πολέμου των 44 ημερών, το Αζερμπαϊτζάν απελευθέρωσε περισσότερους από 300 κατεχόμενους οικισμούς. Η τριμερής δήλωση του Νοεμβρίου 2020, μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν, της Αρμενίας και της Ρωσίας, η οποία τερμάτισε τον πόλεμο το φθινόπωρο εκείνου του έτους, δέσμευσε και πάλι την Αρμενία να αποσύρει τις ένοπλες δυνάμεις της από το έδαφος του Αζερμπαϊτζάν. Ωστόσο, η Αρμενία αγνόησε και αυτή τη δέσμευση, διατηρώντας πάνω από δέκα χιλιάδες στρατεύματα στην περιοχή του Καραμπάχ του Αζερμπαϊτζάν όπου αναπτύχθηκε προσωρινά το ρωσικό ειρηνευτικό σώμα και συνέχισε να μεταφέρει όπλα, στρατιωτικό εξοπλισμό και στρατιώτες εκεί. Η Αρμενία αρνήθηκε περαιτέρω να αποκαλύψει τις τοποθεσίες των εκατοντάδων χιλιάδων ναρκών ξηράς που είχε τοποθετήσει στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν. Ως αποτέλεσμα, από τον Νοέμβριο του 2020, 64 πολίτες του Αζερμπαϊτζάν σκοτώθηκαν και 267 τραυματίστηκαν από εκρήξεις ναρκών.

Στις 19-20 Σεπτεμβρίου 2023, μετά από θανατηφόρες τρομοκρατικές ενέργειες που προκάλεσαν πολυάριθμες απώλειες μεταξύ αμάχων και στρατιωτικών, το Αζερμπαϊτζάν ανέλαβε τοπικά αντιτρομοκρατικά μέτρα κατά των αρμενικών ενόπλων δυνάμεων που είχαν αναπτυχθεί παράνομα και βρίσκονται στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν. Τα μέτρα αυτά πραγματοποιήθηκαν σε πλήρη συμφωνία με τα δικαιώματα και τις ευθύνες που ανατίθενται στα κράτη δυνάμει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου, και σε αυστηρή συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Διήρκεσαν λιγότερο από 24 ώρες, στόχευαν αποκλειστικά νόμιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τηρούσαν αυστηρά την αρχή της διάκρισης και τις εφικτές προφυλάξεις για την αποφυγή απωλειών αμάχων. Σε πολλές περιπτώσεις έγιναν εκκλήσεις σε πολίτες, καλώντας τους να μην παίρνουν όπλα, να μην φορούν στρατιωτική στολή και να μείνουν μακριά από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Τα αντιτρομοκρατικά μέτρα κορυφώθηκαν με τη διάλυση του πρώην κατοχικού καθεστώτος και των δομών του και την παράδοση και τον αφοπλισμό των αρμενικών ενόπλων δυνάμεων στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν. Τα επιθετικά όπλα και ο στρατιωτικός εξοπλισμός που κατασχέθηκαν από τα παραδοθέντα στρατεύματα, δηλαδή τανκς, τεθωρακισμένα οχήματα, πυροβολικό, ρουκέτες, συστήματα αεράμυνας, όλμοι, εξοπλισμός ηλεκτρομαγνητικού πολέμου και εκατομμύρια πυρομαχικά, αποκαλύπτουν τη συγκλονιστική έκταση της στρατιωτικοποίησης της περιοχής και την περιφρόνηση της Αρμενίας για τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Χιλιάδες Αρμένιοι στρατιωτικοί και μέλη παράνομων ένοπλων σχηματισμών που κατέθεσαν τα όπλα αφέθηκαν ελεύθεροι ως ανθρωπιστική χειρονομία και τους επετράπη να εγκαταλείψουν το έδαφος του Αζερμπαϊτζάν. Όσον αφορά τους κατοίκους που αποφάσισαν να φύγουν, ήταν ελεύθερη επιλογή τους, αν και η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν τους κάλεσε να παραμείνουν. Εκατοντάδες από αυτούς επιβεβαίωσαν δημόσια ότι δεν είχαν αναγκαστεί από το Αζερμπαϊτζάν να φύγουν.

Αντίθετα, υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η Αρμενία και το πρώην κατοχικό της καθεστώς στην περιοχή Καραμπάχ του Αζερμπαϊτζάν έπεισαν τους κατοίκους να φύγουν και να μην επιστρέψουν. Αυτό ήταν απαραίτητο προκειμένου η Αρμενία να διατηρήσει την εκστρατεία συκοφαντίας κατά του Αζερμπαϊτζάν και επίσης να απορρίψει το δικαίωμα εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων από το Αζερμπαϊτζάν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους στην Αρμενία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας, στις 21 Σεπτεμβρίου, δήλωσε ότι «οι φήμες για μαζικές απώλειες μεταξύ του άμαχου πληθυσμού δεν αληθεύουν» και ότι «δεν υπάρχει άμεση απειλή για τον άμαχο πληθυσμό». Στις 29 Σεπτεμβρίου 2023 ο εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) επιβεβαίωσε ότι «μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά, δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά κακομεταχείρισης» και ότι «δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις οποιασδήποτε κακομεταχείρισης από τους Αζέρους». Σημείωσε επίσης ότι, σύμφωνα με τους κατοίκους που πήραν συνέντευξη από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, «τους επετράπη να φύγουν ελεύθερα» και «κανείς δεν μοιράστηκε περιπτώσεις παρενόχλησης».

Στις 2 Οκτωβρίου 2023 η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών που επισκέφτηκε την περιοχή Καραμπάχ του Αζερμπαϊτζάν μια μέρα νωρίτερα ανέφερε ότι «δεν είδε καμία ζημιά σε μη στρατιωτικές δημόσιες υποδομές, συμπεριλαμβανομένων νοσοκομείων, σχολείων και κατοικιών, ή σε πολιτιστικές και θρησκευτικές δομές», «δεν παρατήρησε οποιαδήποτε καταστροφή γεωργικών υποδομών» και «δεν δέχτηκε καμία αναφορά – ούτε από τον τοπικό πληθυσμό που ρωτήθηκε ούτε από συνομιλητές – για περιστατικά βίας κατά αμάχων μετά την τελευταία  κατάπαυση του πυρός.”

Τρίτον, αντί να διαστρεβλώνονται τα γεγονότα και να διαδίδονται ψέματα για το Αζερμπαϊτζάν, είναι σοφότερο να αναρωτηθεί κανείς πώς η χώρα φιλοξένησε το COP 29, τι σχεδιάζει να επιτύχει και γιατί; Το Αζερμπαϊτζάν δεν περίμενε να είναι οικοδεσπότης φέτος, περίμενεαπό την γειτονική Αρμενία να ασκήσει βέτο στην προσπάθειά της, η οποία είχε καταλάβει σχεδόν το ένα πέμπτο της επικράτειας του Αζερμπαϊτζάν για 30 χρόνια. Ωστόσο, σε μια άνευ προηγουμένου συμφωνία τον περασμένο Δεκέμβριο, η Αρμενία συμφώνησε να στηρίξει το Αζερμπαϊτζάν ως μέρος των συνεχιζόμενων ειρηνευτικών συνομιλιών.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος. Οι επιτροπές οριοθέτησης των συνόρων είναι ενεργές. Η επιτροπή της Αρμενίας αποδέχθηκε πρόσφατα τη Διακήρυξη της Άλμα-Άτα – μια δέσμευση για την κυριαρχία των συνόρων μεταξύ των μετασοβιετικών κρατών που συμφωνήθηκε τη δεκαετία του 1990. Η ταχύτητα με την οποία μπορούμε να συνάψουμε μια ειρηνευτική συμφωνία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο γρήγορα η Αρμενία μπορεί να αναθεωρήσει το Σύνταγμά της που περιέχει εδαφικές διεκδικήσεις κατά του Αζερμπαϊτζάν. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι COP της ειρήνης λόγω του πώς προέκυψε.

Φέτος το COP επικεντρώνεται στην αύξηση του χρηματοοικονομικού στόχου – του Νέου Συλλογικού Ποσοτικοποιημένου Στόχου (the NewCollectiveQuantifiedGoal) – για να γίνει πραγματικότητα η παγκόσμια μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, το Αζερμπαϊτζάν έχει δημιουργήσει ένα ταμείο για το κλίμα, στο οποίο αναμένουμε να επενδύσουν και άλλες χώρες και εταιρείες παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το Αζερμπαϊτζάν δείχνει πώς μπορεί να υλοποιήσει τη μετάβαση ο παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου. Δεν υλοποιούμε μόνο τα μεγαλύτερα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της περιοχής, αλλά μεταβαίνουμε από τα ορυκτά καύσιμα στις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας. Σε συνεργασία με την ΕΕ το Αζερμπαϊτζάν επεξεργάζεται την εγκατάστασηενός καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα για να συνδέσει την αιολική ενέργεια της Κασπίας Θάλασσας με την ήπειρο. Αν και δεν μπορούμε να επηρεάσουμε τη ζήτηση που κινεί τις ξένες αγορές ενέργειας, αναδιαμορφώνουμε την πλευρά της προσφοράς.

Το Αζερμπαϊτζάν φιλοξενεί την COP γιατί βαδίζουμε στον δρόμο προς την ειρήνη. Στην COP υποστηρίζουμε νέα κονδύλια για τη χρηματοδότηση μιας δίκαιης μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μια αλλαγή που ήδη επιδιώκουμε ενεργά οι ίδιοι.

*H Amina Zalova είναι διπλωμάτης της Πρεσβείας του Αζερμπαϊτζάν στην Ελλάδα.