Στην παρέμβασή τους στις 24 Νοεμβρίου, με τίτλο Wanderdeath / No passports επί της οδού Πανεπιστημίου 46, μπροστά στο μέγαρο Μελά–Σλήμαν, όπου και το Ιντεάλ, καλλιτέχνιδες/ες, ακτιβίστριες/ές κ.ά. μοίρασαν στους περαστικούς κείμενο εναντίον της γενοκτονίας στη Γάζα (43.000 νεκροί –16.000 παιδιά–, 200.000 τραυματίες, 75% κατεστραμμένες υποδομές). Και συνέδεσαν τον αγώνα εκείνο «για τη γη, την πόλη, την αξιοπρέπεια, τη ζωή» με την αντίσταση ενάντια στον «εξευγενισμό» των πόλεων που πλήττει και την Αθήνα: «Η εποικιστική αποικιοκρατία (και ο εκτοπισμός αυτοχθόνων λαών) –γράφουν– συνδέεται με τον “εξευγενισμό” και τον αποκλεισμό τάξεων από τμήματα της πόλης».
Η δεύτερη αυτή δράση τους, παραλλαγή της πρώτης στις 17 Οκτωβρίου, έγινε με αφορμή την έκθεση Wanderlust / All Passports στο ιστορικό αυτό μέγαρο. Η έκθεση αυτή με 44 καλλιτέχνιδες/ες που δούλεψαν in situ είναι η δεύτερη στο ίδιο κτίριο μετά την 7η Μπιενάλε της Αθήνας το 2021. Οι καλλιτέχνες, απ’ όσο γνωρίζω, δεν συζητούν για τους πόρους τέτοιων εκθέσεων, ενώ και οι ίδιοι δεν πληρώνονται συνήθως για το έργο τους. Από την άλλη, η χρήση κτιρίων-φορέων μνήμης είναι κοινός τόπος. Χώροι εγκαταλειμμένοι επανακατοικούνται, κάποτε αλλάζουν χρήση, μπορεί και να γκρεμίζονται, ή και να λειτουργούν σαν πλυντήριο για σχέδια «εξευγενισμού». Πάντως το μυστήριο των σκοτεινών τους διαδρόμων, οι πατιναρισμένοι από την υγρασία τοίχοι τους, τα αβέβαια πατώματά τους, η κρυμμένη πολυτέλεια της καταγωγής τους, είναι κάτι που προσελκύει καλλιτέχνες/ιδες σε όλον τον κόσμο.
Γιατί τότε η κριτική στην έκθεση αυτήν; Γιατί παραφράζεται ο τίτλος της, από άνοιγμα της επιθυμίας στη διττή εσωτερική κι εξωτερική περιπλάνηση και σε όλα τα διαβατήρια, σε αυτόν του θανάτου που εγκυμονεί η περιπλάνηση, αφού στη Γάζα οι άνθρωποι είναι χωρίς διαβατήρια, παγιδευμένοι, χωρίς «εσωτερικά» καταφύγια; Πρώτον, μας λένε, γιατί χορηγός ήταν η πρεσβεία του Ισραήλ. Η κυβέρνηση του οποίου διεξάγει έναν πόλεμο ερήμην των διαδηλώσεων των πολιτών του, με Εβραίους και άλλους πολίτες απ’ όλον τον κόσμο να κάνουν έκκληση για ακαδημαϊκό και πολιτιστικό μποϊκοτάζ του, και με την καταδίκη από το Διεθνές Δικαστήριο του πρωθυπουργού του να επιβεβαιώνεται η γενοκτονία που συντελείται. Δεύτερον, γιατί χορηγοί της έκθεσης δίπλα στο υπουργείο Πολιτισμού είναι εταιρείες προμηθευτές του όπλων και καυσίμων (Theon, EFA Groups, Island Oil Holdings). Τρίτον, γιατί ο όμιλος Μήτση ανέθεσε αυτήν την έκθεση λίγο πριν από τη μετατροπή του κτιρίου σε πολυτελές ξενοδοχείο, με άδεια από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αλλάξει θέση και μέγεθος στο νέο κέλυφος, αν και διατηρητέος ο κινηματογράφος Ιντεάλ.
Η Γάζα μάς αφορά. Οσο και η πόλη μας. Στη θέση του «εξευγενισμού» ας διεκδικήσουμε, αντί να θρηνούμε ανέξοδα, κοινωνική κατοικία για τους νέους μας. Για να ζήσουν τις πόλεις που τους ανήκουν.
