Tο πολιτικο-οικονομικό παζάρι που ξεκίνησε τον περασμένο Σεπτέμβριο, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και στη συνάντηση Χριστοδουλίδη – Μητσοτάκη – Μακρόν για να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση του Great Sea Interconnector, του υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (αλλά και Ισραήλ σε δεύτερο χρόνο), φαίνεται ότι απέδωσε καρπούς. Χθες διέρρευσε μέσω Bloomberg –και δεν διαψεύστηκε από καμιά εμπλεκόμενη πλευρά– ότι η γαλλική Meridiam SAS συμφώνησε να αγοράσει το 49,9% του έργου του καλωδίου διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ έναντι 1,9 δισ. ευρώ. Η συμφωνία με τον ΑΔΜΗΕ προβλέπει ότι ο Διαχειριστής θα κρατήσει το 50,1% και, άρα, το μάνατζμεντ του έργου.
Το συνολικό έργο διασύνδεσης του υποβρύχιου καλωδίου μήκους 1.200 μέτρων για το τμήμα Κύπρος – Κρήτη, που θα ποντιστεί σε βάθος έως και 3 χιλιόμετρα, έχει κόστος άνω των 2 δισ. ευρώ, αλλά η επέκτασή του και προς το Ισραήλ υπερδιπλασιάζει την τελική δαπάνη. Στο ελληνοκυπριακό τμήμα του περιλαμβάνονται και 657 εκατ. ευρώ χρηματοδότησης που δίνει η Ε.Ε. ως επιδότηση, καθώς το έργο είναι ενταγμένο στον κατάλογο των Εργων Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Οι ΑΔΜΗΕ και Meridiam, πάντως, μπορούν να αναζητήσουν κι άλλους επενδυτές για συμμετοχή στην κατασκευή του έργου, ενώ υπενθυμίζεται ότι η κυπριακή κυβέρνηση έχει κάνει κρούσεις τόσο προς αμερικανικά κεφάλαια όσο και προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ για συμμετοχή στη χρηματοδότηση του έργου. Πριν από μερικές μέρες για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ υπήρξαν συναντήσεις στελεχών του γαλλικού ομίλου Meridiam με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρο Σκυλακάκη και τον επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ Μάνο Μανουσάκη.
ΑΔΜΗΕ και Meridiam έχουν αποφασίσει και τη σύνθεση του Δ.Σ. του GSI: τα 6 από τα 11 μέλη του θα τα διορίζει ο ΑΔΜΗΕ και τα 5 η γαλλική εταιρεία. Η Meridiam είναι ένα πολυεθνικό επενδυτικό κεφάλαιο, εξειδικευμένο στη χρηματοδότηση και την ανάπτυξη «βαριών» και υψηλού κόστους δημόσιων υποδομών και με παρουσία σε πάνω από 50 χώρες. Στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις έχει εμπλακεί εδώ και χρόνια, και ένα από τα μεγαλύτερα έργα στα οποία συμμετέχει είναι η διασύνδεση Βρετανίας – Γερμανίας NeuConnect, την πρώτη ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας που βρίσκεται ήδη στη φάση της κατασκευής. Μία από τις πιο γνωστές θυγατρικές της Meridiam είναι η Suez, ισχυρή πολυεθνική στη διαχείριση των υδατικών αποθεμάτων και των αποβλήτων.
Βεβαίως, πρέπει να επισημάνουμε ότι ο ΑΔΜΗΕ χρηματοδοτείται (με δάνειο) ήδη για τα έργα της ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών με 303 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ μαζί με τη χρηματοδότηση της διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου από την Ε.Ε. (657 εκατ.) ο φορέας είναι αποδέκτης ευρωπόρων σχεδόν 1 δισ. ευρώ.
Ο ΑΔΜΗΕ διαχειρίζεται τις διασυνδέσεις με πέντε ακόμη χώρες (Ιταλία, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Τουρκία), τις διασυνδέσεις των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ στις επικείμενες διασυνδέσεις με τρίτες χώρες περιλαμβάνονται, εκτός από Κύπρο και Ισραήλ, η Αίγυπτος (διασύνδεση που είναι ήδη συμφωνημένη πολιτικά και επιχειρηματικά) και η Λιβύη (εξαιρετικά περίπλοκη διασύνδεση λόγω πολιτικού χάους στην αφρικανική χώρα, αλλά και του διαβόητου τουρκολιβυκού συμφώνου).
