Εντελώς συγκεκριμένοι και ξεκάθαροι είναι οι λόγοι για τους οποίους η κυβέρνηση Μητσοτάκη πιέζει ώστε να εκλεγεί ο Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το πόρισμα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ERA), που πραγματοποίησε έρευνα μετά το έγκλημα των Τεμπών και παραμένει «επτασφράγιστο» εδώ και έναν χρόνο, εντοπίζει σε πολλές περιπτώσεις «εσφαλμένη εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας» σε συνδυασμό με «συστημικές ανεπάρκειες» και θα μπορούσε κάλλιστα να οδηγήσει σε παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Είναι προφανές ότι μια τέτοια παραπομπή είναι κάτι που η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να αποφύγει και το έχει πετύχει έως τώρα μετά από πολιτικές πιέσεις που ασκεί συστηματικά. Φαίνεται πως σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, κυριαρχεί η άποψη ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι η μόνη που μπορεί να προωθήσει σχεδιασμούς σε άλλα θέματα εθνικού χαρακτήρα. Ισως είναι αυτό που την καθιστά «πολύτιμη» και τη θωρακίζει απέναντι στη βλάβη που θα μπορούσε να υποστεί από τον καταλογισμό παραβάσεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αλλά και «παραβάσεων καθήκοντος», στο πλαίσιο της διερεύνησης μιας σιδηροδρομικής τραγωδίας, ακόμη και αν αυτή στέρησε τη ζωή σε 57 ανθρώπους, τραυμάτισε 180 και συνέτριψε το κύρος του σιδηροδρόμου ως μέσου μεταφοράς που ενισχύεται συνεχώς για να προσφέρει ασφαλείς μετακινήσεις σε όλη την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η «Εφ.Συν.» αποκάλυψε το βασικό περιεχόμενο του πορίσματος του ERA στις 19 Σεπτεμβρίου 2023 και τότε η κυβέρνηση έσπευσε διά του εκπροσώπου της να μιλήσει για «απόρρητο έγγραφο» και για διαδικασία που δεν είχε ολοκληρωθεί. Σε μεταγενέστερα δημοσιεύματα, ο ERA μας ενημέρωνε ότι από τον Οκτώβριο του 2023 έχει στείλει το πόρισμά του στην Κομισιόν. Εκτοτε, η ελληνική κυβέρνηση περιορίζεται να δηλώνει ότι συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σποραδικά διαρρέουν πληροφορίες για τη συνεργασία της με το ERA στο πλαίσιο της εφαρμογής ενός σχεδίου δράσης (Action Plan) με άγνωστο περιεχόμενο.
Ανεπάρκεια
Στο μεταξύ, όμως, ο ελληνικός σιδηρόδρομος παραμένει έρμαιο της ανεπάρκειάς του, κάθε λίγο δημοσιοποιούνται περιστατικά που θα μπορούσαν να καταλήξουν σε μικρό ή σοβαρότερο ατύχημα και ο αρμόδιος υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας περιορίζεται να τρέχει στους Εισαγγελείς και να τους παραδίδει επιμέρους πορίσματα. Την ίδια ώρα, ο ΟΣΕ βρίσκεται εδώ και εβδομάδες χωρίς πρόεδρο, η πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) αναδεικνύεται σε βασικό διωκόμενο πρόσωπό και η αρχή που είναι αρμόδια για τη διερεύνηση των ατυχημάτων (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) συνεχίζει να υπολειτουργεί με ελλιπή νομιμοποίηση καθώς ένα από τα μέλη της διοίκησης απεβίωσε και δεν έχει αντικατασταθεί.
Είκοσι έναν μήνες μετά το έγκλημα των Τεμπών, οι ανακρίσεις ενόψει της κύριας δίκης συνεχίζονται και ο κατάλογος των κατηγορουμένων διευρύνεται χωρίς να ενισχύονται και τα αποδεικτικά στοιχεία που χάθηκαν στον τόπο του εγκλήματος λόγω μπαζώματος. Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία που διερευνά έργα εκσυγχρονισμού που δεν απέτρεψαν την τραγωδία, κατηγορεί ανοικτά την Ελλάδα ότι παρεμποδίζεται η έρευνα από την εσωτερική νομοθεσία.
Με αυτά τα δεδομένα, η κυβέρνηση θέλει να σιγουρέψει ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν απρόοπτα από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μεταφορών θα είχε κάθε λόγο, παίρνοντας στα χέρια του το πόρισμα του ERA, να διαπιστώσει ότι η Ελλάδα ως κράτος-μέλος δεν μεριμνά για την ασφάλεια των μεταφορών, των επιβατών που είναι πολίτες της Ενωσης και των εμπορευμάτων που συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη και να κινήσει τη διαδικασία «επί παραβάσει», όπως έχει συμβεί σε πλήθος άλλων περιπτώσεων, ζητώντας συμμόρφωση με σφικτές προθεσμίες και απειλώντας με καταδίκες, πρόστιμα και περικοπή κονδυλίων. Ισως είναι τυχαίο το ότι έως τώρα δεν συνέβη κάτι τέτοιο, ίσως ακόμη να είναι σύμπτωση που η κυβέρνηση Μητσοτάκη θέλει στη θέση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Μεταφορών να τοποθετήσει οπωσδήποτε έναν δικό της άνθρωπο. Από τις ερωτήσεις που θα υποβληθούν στη διάρκεια της σημερινής ακρόασης στις Βρυξέλλες αλλά και από τις απαντήσεις Τζιτζικώστα (που θα πρέπει να έχει προετοιμαστεί καταλλήλως) θα προκύψουν σαφείς ενδείξεις για την εξέλιξη της τραγωδίας.
Αμοιβαία… εμπιστοσύνη
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο χειμώνα ο τότε ευρωβουλευτής Πέτρος Κόκκαλης είχε ζητήσει τη δημοσιοποίηση της έκθεσης του ERA επικαλούμενος την αρχή της διαφάνειας. Ομως, τον Μάρτιο του 2024, η Κομισιόν ενημέρωσε τον ευρωβουλευτή ότι το αίτημα δεν μπορεί να γίνει δεκτό και ότι η έκθεση δεν αφορά τη διερεύνηση συγκεκριμένου δυστυχήματος. Πρόσθετε ακόμη ότι τα έγγραφα που ζητήθηκαν «σχετίζονται όλα με μια εσωτερική αξιολόγηση που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη» και αφορά «την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ε.Ε. από την Ελλάδα» και καταλήγει στο καλύτερο: Οτι η αποκάλυψή τους «θα υπονόμευε σοβαρά τον σκοπό της έρευνας της Επιτροπής και το κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των αρχών του εν λόγω κράτους-μέλους και της Επιτροπής».
Απόστολος Τζιτζικώστας
