Την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ) με έδρα την Αθήνα ανακοίνωσε χθες ο πρωθυπουργός στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Το νέο Πανεπιστήμιο αφορά αποκλειστικά σπουδαστές καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και θα ενταχθούν σε αυτό οι σχολές του Εθνικού Θεάτρου, της Λυρικής Σκηνής, του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, του Ωδείου Θεσσαλονίκης και η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης. Παράλληλα, όλες οι ιδιωτικές σχολές καλλιτεχνικής εκπαίδευσης που δραστηριοποιούνται στον χώρο και αφορούν το θέατρο, τη μουσική και τον χορό θα μετατραπούν σε Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και θα υπαχθούν στην εποπτεία του υπουργείου Παιδείας. Μακροχρόνιο αίτημα του καλλιτεχνικού κόσμου η αναβάθμιση της καλλιτεχνικής παιδείας, καθώς είμαστε η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που δεν διαθέτει Ανώτατη Σχολή. H ίδρυσή της προφανώς είναι μια καλή είδηση. Τη διεκδίκησαν εξάλλου με δυναμικές συνεχόμενες κινητοποιήσεις και δράσεις και κατά το πρόσφατο παρελθόν οι καλλιτέχνες και τα σωματεία τους, αλλά προφανώς δεν βρήκαν σύμφωνο τον πρωθυπουργό, που ακόμα και χθες τους στοχοποίησε και έδειξε πίσω από την ανάγκη της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης κόμματα της αντιπολίτευσης.
Οπως είπε κατά την εισήγησή του, το συγκεκριμένο θέμα είχε μετατραπεί «σε αιτία «μεγάλης αναταραχής, αλλά και σε παγίδα μιας άθλιας κομματικής εκμετάλλευσης». Χαρακτήρισε μάλιστα «στημένους ακτιβισμούς» και «παράφωνες συναυλίες» τις αντιδράσεις σύσσωμου του καλλιτεχνικού κόσμου που συνόδευσαν το Προεδρικό Διάταγμα 85/2022. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι στον 21ο αιώνα η εκπαίδευση και τα επαγγελματικά δικαιώματα των καλλιτεχνών είναι ζητήματα δευτερευούσης σημασίας. Ωστόσο για τον κ. Μητσοτάκη το θέμα ήταν «αρρύθμιστο» εδώ και δεκαετίες και τα κενά του επέτρεπαν σε κάποιους να κατασκευάζουν μύθους, κρύβοντας τις δικές τους ευθύνες και κατηγορώντας «τυφλά» την κυβέρνηση.
Απάντηση
«Λοιπόν, σήμερα είναι αυτή η κυβέρνηση που, όπως είχαμε δεσμευτεί, κ. Υπουργέ Παιδείας, κ. Υπουργέ Πολιτισμού, έρχεται να απαντήσει και στους στημένους ακτιβισμούς και σε κάποιες παράφωνες συναυλίες, με μια γενναία μεταρρύθμιση στον χώρο του σύγχρονου πολιτισμού: για πρώτη φορά στην ιστορία της, η πατρίδα μας θα αποκτήσει Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών».
Εντυπωσιακό είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν αναγνωρίζει ότι έχουμε αργήσει τραγικά, ότι για να σταθεί μια σχολή όπως της αρμόζει θα χρειαστούν αρκετά χρόνια, ενώ συμπεριφέρεται σαν να μην ενθυμείται ότι επί δεκαετίες το κόμμα του οποίου ηγείται κυβέρνησε την Ελλάδα. Με αυτή την κριτική στρέφεται και κατά των προκατόχων του;
Το νομοσχέδιο παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο οι αρμόδιοι υπουργοί Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης και Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μαζί με τον αναπληρωτή υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο και μένει να δούμε πώς θα το υποδεχθεί ο καλλιτεχνικός κόσμος. Θυμίζουμε, πάντως, ότι το Σωματείο Εργαζομένων στον Χώρο του Χορού (ΣΕΧΩΧΟ) κατά την ενημέρωση που είχαν μέλη του Δ.Σ. με τη γενική γραμματέα Σύγχρονου Πολιτισμού, Ελένη Δουνδουλάκη, από τα τέλη Σεπτεμβρίου (27/9/24) διαπίστωσαν, όπως ανέφερε η αναλυτική ανακοίνωση, ότι «κάποιες δεσμεύσεις αθετήθηκαν, όπως η διατήρηση των δύο δημόσιων δωρεάν ανώτερων επαγγελματικών σχολών Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης – ΚΣΟΤ και η Σχολή της Εθνικής Λυρικής Σκηνή – ΕΛΣ, άλλα ζητήματα του τεχνικού οικοδομήματος της σχολής βρίσκονται ευθυγραμμισμένα με τους όρους της κοινότητας του χορού και άλλα -όπως η σύνθεση της Διοικούσας Επιτροπής του νέου Πανεπιστημίου και ο αριθμός εισακτέων όπως και η “γέφυρα” (ακαδημαϊκή διαπερατότητα) από την ανώτερη στην ανώτατη εκπαίδευση βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση απαιτώντας έγκαιρη διαβούλευση, εγρήγορση και δυναμική παρέμβαση από τη μεριά των συλλογικών φορέων».
Σε σχετική ανακοίνωσή του στα socia media ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης έγραψε ότι η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ) «θα προσφέρει προγράμματα σπουδών πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου στις τέχνες του θεάτρου, του χορού και της μουσικής».
Τα πέντε τμήματα της ΑΣΠΤ θα προέρχονται από τις υφιστάμενες Σχολές του Εθνικού Θεάτρου, της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης, του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.
Με το σχέδιο νόμου:
● Αναβαθμίζεται συνολικά η καλλιτεχνική εκπαίδευση.
● Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ΑΕΙ αποκλειστικά για τις παραστατικές τέχνες, το οποίο θα προσφέρει προπτυχιακά, μεταπτυχιακά και διδακτορικά προγράμματα σπουδών σε θέατρο, μουσική και χορό.
● Καθιερώνεται κλάδος Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στο Προσοντολόγιο Δημοσίου με το οποίο θα συγκεκριμενοποιηθούν τα προσόντα πρόσληψης των καλλιτεχνών σε φορείς του Δημοσίου ως ξεχωριστή πλέον κατηγορία. Να θυμίσουμε ότι αυτό το αίτημα είχε υποκινήσει και την έκρηξη των καλλιτεχνικών κινητοποιήσεων όταν το Προεδρικό Διάταγμα 85/2022 προέβλεπε ότι οι απόφοιτοι των καλλιτεχνικών σχολών προσλαμβάνονται στο Δημόσιο ως απόφοιτοι Λυκείου!
● Οι τίτλοι σπουδών Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (ΑΣΚΕ) & Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΜΕΙ) διαβαθμίζονται στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, πράγμα που σημαίνει ότι στις κατατάξεις διορισμών του Δημοσίου θα αντιμετωπίζονται ως απόφοιτοι μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα όμως… δημιουργείται «ακαδημαϊκός διάδρομος» ώστε οι κάτοχοι τίτλων σπουδών ΑΣΚΕ & ΜΕΙ να αποκτούν πρόσβαση στο επίπεδο 6 ΕΠΠ «(στο 6ο επίπεδο εκπαίδευσης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων όπου υπάγονται οι πτυχιούχοι των ΑΕΙ)».
Σύμφωνα με διαρροές από το υπουργείο Παιδείας, η ΑΣΠΤ θα λειτουργεί στα πρότυπα της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών: η εισαγωγή των σπουδαστών θα αφορά αποφοίτους της Γ’ Λυκείου (ΓΕΛ, ΕΠΑΛ, κατόχους ισότιμων τίτλων ημεδαπής και αλλοδαπής) και θα γίνεται εκτός πανελλαδικών εξετάσεων, με ειδικές εξετάσεις ανά τομέα (μουσικής, θεάτρου, χορού) αλλά και σε ορισμένα μαθήματα γενικής παιδείας. Η φοίτηση θα είναι τετραετής και θα περιλαμβάνει τρία τμήματα ή κατευθύνσεις: θεάτρου, μουσικής και χορού. Ο αριθμός των εισακτέων θα είναι συγκεκριμένος ανάλογα με τις υποδομές του νέου Πανεπιστημίου.
Κριτήρια
Ως προς τα κριτήρια εκλογής μελών Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού, θα είναι ακαδημαϊκά, καλλιτεχνικά και τυπικά, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα αξιοποίησης διδακτικού προσωπικού τόσο από τους 5 φορείς (του Εθνικού Θεάτρου, της Λυρικής Σκηνής, του ΚΘΒΕ, της ΚΣΟΤ και του Ωδείου Θεσσαλονίκης) όσο και διακεκριμένων και καθολικά αναγνωρισμένων προσωπικοτήτων του χώρου των παραστατικών τεχνών με την εκλογή τους, κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων του ν. 4957/2022. Το νέο ΑΕΙ θα έχει έδρα πιθανότατα κάποιον από τους υπάρχοντες χώρους υποδοχής των σημερινών κρατικών σχολών. «Σε αυτό το στάδιο φαίνεται να μην υπάρχει πρόβλεψη για ίδρυση δεύτερου τμήματος εκτός Αθηνών. Είναι καίριο να προβλεφθούν τρόποι αύξησης του ελάχιστου αριθμού των εισακτέων άνω των 25 φοιτητών/ριών. Λύσεις υπάρχουν και μπορούν να εξεταστούν, όπως πρόβλεψη τομέων ή κατευθύνσεων με διαχείριση των εργαστηρίων/μαθημάτων που θα διασφαλίζουν τον ελάχιστο αριθμό στα πρακτικά μαθήματα ανά εργαστήρι/αίθουσα», επισήμαινε σχετικά η ανακοίνωση του ΣΕΧΩΧΟ.
