«Επεσε ο τύραννος! Βγείτε έξω!». Οι κρατούμενοι δεν πίστευαν στα μάτια τους. Χιλιάδες άνθρωποι, μια ανθρωποθάλασσα από ένοπλους, άοπλους, γιατρούς, δικηγόρους, συγγενείς και φίλους πλημμύρισε τον περίβολο και τα κτίρια της διαβόητης στρατιωτικής φυλακής Σαΐντναγια, 30 χιλιόμετρα βόρεια της Δαμασκού.
Οι ανθρωποφύλακες είχαν εξαφανιστεί από το σύμβολο του αιματοβαμμένου καθεστώτος, ένα σύμπλεγμα λαβυρινθώδες, ικανό να «φιλοξενήσει» υπό συνθήκες θρίλερ 15 έως 20 χιλιάδες κρατούμενους. Εκεί μαρτύρησαν περισσότεροι από 30.000 αντικαθεστωτικοί στα πέτρινα χρόνια από το 2011 μέχρι το περασμένο Σάββατο. Στο κρεματόριο γινόταν η αποτέφρωση των σορών όσων ξεψύχησαν από βασανιστήρια, έλλειψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και ασιτία. Τα ίχνη τους ξεγράφονταν, δεν αξιώνονταν ούτε τάφο.
Η έφοδος στη Βαστίλη του Ασαντ έγινε σε συναισθηματικά φορτισμένο κλίμα. Ανενημέρωτοι για την αλλαγή του ρου της Ιστορίας, πολλοί φυλακισμένοι έκαναν με αβεβαιότητα τα πρώτα τους βήματα προς την ελευθερία. Μετά ξεσπούσαν σε γέλια, κλάματα, προσευχές και συνθήματα, ακόμη και χορούς, αναζητώντας την αγκαλιά των δικών τους ανθρώπων.
Η Συρία μετράει τουλάχιστον 100.000 εξαφανισμένους. Το να σε συλλάβουν και μετά να αγνοείται η τύχη σου ήταν η κανονικότητα. Μία απάντηση στο ερώτημα «πού πήγαν αυτοί οι άνθρωποι;» βρίσκεται σε δεκάδες υπόγεια κελιά του κολαστηρίου της Σαΐντναγια. Οι κωδικοί εισόδου χάθηκαν μαζί με τους στρατονόμους φύλακες. Ο κόσμος έφερε βαριές, φτυάρια, σκοινιά και κομπρεσέρ για να σπάσει τα τσιμέντα. Αποκαλύφθηκαν κάποιοι που ανέπνεαν με δυσκολία στο σκοτάδι. Σε μια περίπτωση εμφανίστηκε στον διάδρομο ένα κοριτσάκι, ήταν φυλακισμένο με τη μητέρα του. Η επιχείρηση του εντοπισμού θα πάρει χρόνο.
Είναι τρομακτικές οι μαρτυρίες όσων επέζησαν. «Ξέρω τι σημαίνει πόνος, μοναξιά και απελπισία, γιατί ο κόσμος σε εγκατέλειψε και κανείς δεν κάνει κάτι για σένα» δήλωσε στο BBC ο Ομάρ αλ Σόγκρε που πέρασε τρία χρόνια στη Σαΐντναγια και μάλιστα ως έφηβος. «Υποχρέωσαν τον αγαπημένο μου ξάδελφο να με βασανίσει. Υποχρέωσαν κι εμένα να τον βασανίσω. Αν αρνούμασταν θα μας εκτελούσαν και τους δύο» είπε.
«Ανθρωποσφαγείο» ήταν η προσωνυμία της συγκεκριμένης φυλακής. Το καθεστώς του Ασαντ έστελνε τους αντιφρονούντες σε 27 κέντρα κράτησης. Ολα ήταν κέντρα βασανιστηρίων, πολλά ήταν στρατόπεδα θανάτου.
Οι αντάρτες που προέλασαν μέχρι τη Δαμασκό κατέλαβαν (και) τις φυλακές σε διάφορες πόλεις, όπως το Χαλέπι, τη Χάμα και τη Χομς απελευθερώνοντας χιλιάδες έγκλειστους.
