Πόλεμος επίδοξων CEO για την «Γκιουλέν Α.Ε.»

Το 1999 ο δημοφιλής και «μετριοπαθής» Τούρκος ιμάμης Φετουλάχ Γκιουλέν δραπέτευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν επέστρεψε ποτέ στην πατρίδα του. Πέθανε την Κυριακή σε ηλικία 83 ετών. Ηταν χαρισματικός προπαγανδιστής της συνύπαρξης (αλλόκοτης και δυσλειτουργικής) σουνιτισμού, σουφισμού, κεμαλισμού, αναγεννησιακού ουμανισμού και δυτικού κοινοβουλευτισμού – με άρωμα νεοοθωμανικών περασμένων μεγαλείων.

Εφυγε για να γλιτώσει τις διώξεις των κεμαλικών που τον κατηγορούσαν ότι ήθελε να κάνει την Τουρκία ισλαμικό κράτος. Πόνταρε στον ανάλογα «μετριοπαθή» Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δήμαρχο Κωνσταντινούπολης τότε, και συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξή του στην πρωθυπουργία τον Απρίλιο του 2003.

Τα επόμενα χρόνια δεκάδες χιλιάδες οπαδοί του αυτοεξόριστου Γκιουλέν στελέχωσαν τον κρατικό μηχανισμό της Τουρκίας και τη γέμισαν κέντρα νεολαίας, σχολεία, θρησκευτικά ιδρύματα και φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Το κίνημα απέκτησε εφημερίδες, ραδιόφωνα, ένα τηλεοπτικό κανάλι και μία τράπεζα. Με όρους παραθρησκευτικής οργάνωσης και εκπαιδευτικού ιδρύματος απλώθηκε σε δεκάδες χώρες. Στην ίδια την Τουρκία έγινε κράτος εν κράτει, ώσπου ο Ερντογάν αποφάσισε να μετατρέψει σε βολικό εχθρό τον θεωρούμενο ως πνευματικό μέντορά του.

Με αφορμή την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016, ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας δαιμονοποίησε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους ως «γκιουλενιστές». Απέλυσε, φυλάκισε ή έστειλε στο απόσπασμα δικαστές, στρατιωτικούς, εκπαιδευτικούς, δημόσιους λειτουργούς, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες και απλούς πολίτες. Θεμελίωσε την απολυταρχία του.

Χωρίς πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας της Αγκυρας, βαριά άρρωστος τα τελευταία χρόνια, ο απομονωμένος σε μια έπαυλη στην Πενσιλβάνια Γκιουλέν ήταν η σκιά του εαυτού του. Ομως η αυτοκρατορία του δεν εξαφανίστηκε. Τα ιδρύματα λειτουργούν και σήμερα σε δεκάδες χώρες. Τα έσοδα από κέρδη, μετοχές, μισθώματα και δωρεές ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια. Η «ήπια ισχύς» των οπαδών του δεν είναι αμελητέα.

Πόλεμος επίδοξων CEO έχει ξεσπάσει για την, ας πούμε, «Γκιουλέν Α.Ε.». Δύο είναι οι επικρατέστεροι. Ο γραμματέας του Γκιουλέν, υπεύθυνος οικονομικών και ασφαλείας, Τζεβντέτ Τουρκίογλου, και ο ιμάμης Μουσταφά Οζτσάν, διαχειριστής ταμείων και πρώην «πνευματικός» ανώτατων αξιωματικών της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας.

Απέναντί τους βρίσκεται τουλάχιστον ένας ανιψιός του αποθανόντος, ο Εμπουσελμέ Γκιουλέν, ο οποίος φέτος την άνοιξη κατήγγειλε κάτι πρωτοφανές. Οτι οι Τουρκίογλου και Οζτσάν απήγαγαν τον θείο του, νεφροπαθή, ανοϊκό και ευρισκόμενο σε αδυναμία επικοινωνίας, και τον έκρυψαν σε άγνωστο μέρος στις ΗΠΑ. Στόχος τους, είπε, είναι να τον διαδεχθούν ενώ ο ίδιος ο ανιψιός «δηλώνει παρών» για να αναλάβει επικεφαλής της οργάνωσης.

Υπάρχει, λένε, και τρίτος επίδοξος μνηστήρας. Ο Ισμαήλ Μπουγιουκτσελεμπί, εκτελεστικό όργανο του Γκιουλέν, δεξί του χέρι, εκπρόσωπός του σε πολλές συναντήσεις με συνεργάτες. Είναι γνωστός με το παρατσούκλι «Μεγάλος Αδελφός».

Ολα αυτά συνοδεύονται με γερή δόση μεγαλοστομίας. «Δημοκρατία, νομιμότητα, κοινωνική ασφάλεια, θανάσιμος εσωτερικός κίνδυνος» απ’ την πλευρά του Ερντογάν. «Αγάπη, ελπίδα, διάλογος θρησκειών, φιλανθρωπία, ανοχή και αλληλοσεβασμός» από τους γκιουλενιστές, η επιρροή των οποίων στο εσωτερικό της Τουρκίας είναι, πλέον, μηδενική.