Εκσυγχρονισμός στα χαρτιά για την Ελληνική Αστυνομία

Απόπειρα να φιλοτεχνήσει ένα νέο «κοινωνικό» και ξανά «επιτελικό-εκσυγχρονιστικό» πρόσωπο η ΕΛ.ΑΣ. αποτελεί το νομοσχέδιο για την Αναδιοργάνωση του Αρχηγείου και των Επιτελικών Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας που παρουσιάστηκε στο χθεσινό υπουργικό συμβούλιο. Ανάμεσα στις πιο «καινοτόμες», σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προβλέψεις του βρίσκεται η δημιουργία Διεύθυνσης Κοινωνικής Αστυνόμευσης με στόχο την «ενιαία αντιμετώπιση ζητημάτων διαπροσωπικής βίας με έντονη κοινωνική διάσταση και προστασία των ευάλωτων και των θυμάτων».

Η νεοσύστατη διεύθυνση αναμένεται να δώσει έμφαση στη συνολική αντιμετώπιση και πρόληψη των μορφών βίας με έντονη κοινωνική διάσταση, όπως είναι η ενδοοικογενειακή βία, η έμφυλη βία, η ρατσιστική βία, η βία ανηλίκων κ.ά.

Η ανάγκη… κοινωνικής αστυνόμευσης εμφανίζεται την ώρα που οι επιδόσεις της ΕΛ.ΑΣ. στην πρόληψη τέτοιων περιστατικών βαθμολογούνται κάτω από τη βάση από την ίδια την κοινωνία. Επιτομή της μη αποτελεσματικής αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας και της μη πρόληψης των γυναικοκτονιών αποτέλεσε άλλωστε η δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το Α.Τ. των Αγίων Αναργύρων τον περασμένο Απρίλιο, για την οποία δεν έχουν ακόμη αποδοθεί ευθύνες.

Ακολούθησαν κι άλλες γυναικοκτονίες, ακόμα και σε περιπτώσεις που τα θύματα είχαν το περιβόητο panic button, με την ΕΛ.ΑΣ. απλώς να διαφημίζει την επέκταση της εφαρμογής του μέτρου πανελλαδικά. Την ίδια ώρα η ενδοοικογενειακή βία συνεχίζει να αποτελεί μάστιγα και να φιγουράρει ως… στατιστικό, ενώ και η βία των ανηλίκων εμφανίζεται σε έξαρση.

Ολα τα παραπάνω είναι προβλήματα με κοινωνικές ρίζες που σίγουρα δεν αντιμετωπίζονται μόνο με αστυνόμευση, ωστόσο ενδεικτικό είναι ότι τελευταίες έρευνες (Public Issue, άνοιξη 2024) δείχνουν την εμπιστοσύνη στην αστυνομία ως θεσμό να πέφτει το 2024 στο 43% έναντι 72% το 2018. Αυτή η κοινωνική αντίδραση και αποδοκιμασία δεν μπορεί να είναι άσχετη με τα συνεχή περιστατικά αστυνομικής αυθαιρεσίας, ολιγωρίας και μετέπειτα συγκάλυψης, που μάλλον έχουν ενταθεί την περίοδο του «επιτελικού κράτους».

Οσον αφορά τις γενικότερες προβλέψεις του νομοσχεδίου, που φιλοδοξεί να δημιουργήσει την… «αστυνομία του 21ου αιώνα», σε αυτό περιλαμβάνονται ακόμη ο εκσυγχρονισμός του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, ιδιαίτερα με τη θέσπιση δύο υπαρχηγών Ελληνικής Αστυνομίας -επιχειρησιακού και επιτελικού- η οποία έχει ως στόχο να βελτιώσει τον συντονισμό και την απόδοση.

Επίσης προβλέπεται ο εκσυγχρονισμός της αστυνομικής ακαδημίας όπως και της εκπαίδευσης ειδικών φρουρών και συνοροφυλάκων και η αναδιοργάνωση άλλων επιτελικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και η Διεύθυνση Πληροφορικής. Αναμένεται ακόμη να ιδρυθεί τμήμα ανάλυσης στατιστικών δεδομένων για τεκμηριωμένο αστυνομικό προγραμματισμό (evidence-based policing) στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Τέλος, προβλέπεται η εφαρμογή νέων διαδικασιών λογοδοσίας (μένει να δούμε αν θα υπάρξει περισσότερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα σε ΕΔΕ και άλλες διαδικασίες) όπως και αξιολόγησης και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού.

«Ασκηση» για τη νέα Διεύθυνση

Η χθεσινή ειδησεογραφία παρέχει μια πρώτης τάξεως «άσκηση» για τη νέα Διεύθυνση Κοινωνικής Αστυνόμευσης: ο 35χρονος άντρας που αντιλήφθηκε την απόπειρα βιασμού μιας 20χρονης κοπέλας με την απειλή μαχαιριού σε παραλία της Σαλαμίνας και παρενέβη με όποιον τρόπο μπόρεσε στο εν εξελίξει περιστατικό -με φωνές, μπουνιές και βιντεοσκόπηση- δήλωσε πως την ίδια στιγμή καλούσε την αστυνομία και δεν ερχόταν. «Η σύλληψη έγινε αφού τους πήρα 6-7 φορές τηλέφωνο. Εκαναν 1 ώρα και 10 λεπτά να έρθουν. Μάλιστα ένας αστυνομικός μού είπε με ειρωνεία “Τι θέλεις, ρε φίλε, να πετάξω;”».

Τι απ’ όλα αυτά θα αλλάξει με την… αναδιάρθρωση των ονομάτων των υπηρεσιών μένει να το δούμε.